Indiase jongeren dwongen afgelopen zomer een minister tot aftreden – een unicum in de recente geschiedenis. Nu ze het vertrek van de volgende ambtsdrager eisen, proberen de autoriteiten hun protest in de kiem te smoren door duizenden mensen aan te houden. Maar die harde aanpak kan averechts werken.
is correspondent Zuid-Azië voor de Volkskrant. Hij woont in Mumbai
De Indiase premier Narendra Modi heeft een kakkerlakkenprobleem, en het wordt steeds groter.
De Kakkerlak Volkspartij begon in mei als een internetgrap, maar is sindsdien uitgegroeid tot een van de meest vocale protestbewegingen van het land. Afgelopen zomer protesteerden de 31-jarige partijoprichter Abhijit Dipke en zijn vele duizenden volgers wekenlang om het aftreden van onderwijsminister Dharmendra Pradhan te eisen. Ze hielden hem politiek verantwoordelijk voor een examenschandaal.
Toen de minister eind juli ook daadwerkelijk opstapte, was de verbazing groot. Sinds Modi in 2014 premier werd is slechts één keer eerder een minister onder publieke druk afgetreden.
Het vertrek van de minister gaf Dipke en zijn jeugdige achterban – die zichzelf dus ‘kakkerlakken’ noemen – vleugels. Het was dan ook afwachten tot de Kakkerlakpartij weer van zich zou laten horen.
Dat moment is aangebroken. Ditmaal richten de jongeren hun pijlen op de voorzitter van de Indiase kiesraad, de 62-jarige Gyanesh Kumar. De raad organiseert de deelstaat- en nationale verkiezingen, en is daarmee een van de belangrijkste onafhankelijke instituties van het land. Maar over die onafhankelijkheid zijn al langer serieuze twijfels. Zo worden de drie raadsleden sinds 2023 de facto door de regering benoemd.
Onder Kumars leiding is de raad begonnen met een omstreden herziening van het kiesregister. Daarbij zijn meer dan 130 miljoen namen uit het register geschrapt. Volgens de raad was dit nodig om ervoor te zorgen dat namen van overleden, verhuisde of niet-staatsburgers te verwijderen.
De aantallen waren echter zo groot dat deze daad leidde tot hevige controverse. De kiesraad legt de bewijslast bij burgers, om aan te tonen dat ze mogen stemmen. Het schrappen vond bovendien meermaals plaats kort voor cruciale deelstaatverkiezingen, wat het wantrouwen jegens de raad vergroot.
Het ongenoegen over de herziening smeulde al langer, maar de lont in het kruitvat is een onderzoek van The Indian Express. Die onthulden dat de twee overige leden van de kiesraad gedurende 10 maanden minstens 14 keer formeel bezwaar hebben gemaakt tegen besluiten van Kumar, die ze als voorzitter toen maar eigenhandig zou hebben doorgedrukt.
En dus eisen Indiase jongeren het vertrek van Kumar, die ze beschouwen als een pion van premier Modi. Zaterdag zouden ze hun eerste protest houden in de hoofdstad New Delhi. Maar nog voordat het eerste bord de lucht in geheven kon worden, grepen de autoriteiten opvallend hard in. Organisatoren, prominente deelnemers en andere kopstukken werden preventief opgepakt – onder wie Dipke, die door meerdere agenten uit het vliegtuig werd gehaald.
Ondertussen werd de binnenstad van Delhi hermetisch afgesloten. Er waren meer dan 25 duizend politie- en veiligheidstroepen op de been. Om de komst van de duizenden demonstranten te verhinderen, gingen 45 metrostations dicht, werd het treinverkeer naar Delhi gestremd en het mobiele netwerk platgelegd. Uiteindelijk zijn er volgens The Hindu in totaal zo’n 5.000 mensen opgepakt.
Members of the Youth Organisation Revolutionary Workers' Party of India were manhandled and injured at Rajghat.Video: Special arrangementhttps://t.co/SvuNhmKrAk https://t.co/mfImEoSafl
En zo liggen de jongeren in ‘s werelds grootste democratie opnieuw op ramkoers met de autoriteiten. Dat de 76-jarige premier Modi en zijn regering zich geen raad weten met de protestbeweging is enigszins te begrijpen. De jongeren bespotten de macht via memes op Instagram en filmpjes op TikTok; ongrijpbaar voor het Indiase politieke establishment dat wordt gedomineerd door oude mannen.
De vraag is echter of de massa-aanhoudingen het ongenoegen doen verdampen. Het verleden voorspelt weinig goeds, want afgelopen zomer zwol het protest pas echt aan nadat de politie een activist in hongerstaking gedwongen opnam in het ziekenhuis. Een katalysator, zo bleek: tienduizenden mensen trokken de straat op, waarna veiligheidstroepen traangas, bamboestokken, hagelgeweren en stroomstootwapens inzetten.
Een voor de hand liggende manier om de situatie te de-escaleren is voor Kumar om zich publiekelijk te verantwoorden. Over de herziening van het kiesregister, en de onthulling van The Indian Express. Maar tot nu toe heeft de voorzitter van de kiesraad zich nergens laten zien.
De Indiase autoriteiten hopen dat het probleem overwaait. Maar Dipke en zijn mede-kakkerlakken sturen aan op een gevecht. Ze hebben al eerder de macht op de knieën gedwongen. Dat smaakt naar meer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant