De gemeente Oldebroek heeft een streep gezet door het lhbti-beleid en hijst voortaan geen regenboogvlag meer. Maar niet iedereen in de Veluwse gemeente legt zich daarbij neer. ‘Het voelt alsof we vijftig jaar terug in de tijd worden geworpen.’
is verslaggever van de Volkskrant en presentator van de podcasts Elke Dag en Culturele Bagage.
Dominee Han Wilmink vloekt niet graag, maar op deze zaterdagochtend, voor zijn kerk in Wezep, doet hij het toch. ‘We hebben het al vijftig jaar over acceptatie van homoseksualiteit’, zucht hij. ‘En nu zijn we verdomme weer terug bij af.’
Wilmink, hier sinds negen jaar predikant, staat ‘pal achter’ de queer gemeenschap. Hij is zijn lhbti-speldje vanochtend weliswaar op de fiets kwijtgeraakt (‘heel vervelend’), maar in de tuin voor ‘zijn’ Kruiskerk zal hij zo de regenboogvlag hijsen.
‘Als je een beetje empathie hebt, dan kun je daar niet omheen’, zegt hij over zijn behoefte om voor queer mensen op te komen. ‘Ik heb als dominee op Texel een rouwdienst geleid van een man die suïcide pleegde, omdat hij niet uit de kast kon komen. Ik heb studiegenoten zien worstelen met hun geaardheid. En nu voelt het alsof we weer teruggaan.’
Wilmink doelt op het besluit van de gemeenteraad van Oldebroek, waar Wezep onder valt. Die zette vorige week een streep door al het lhbti-beleid. Ook wordt op 11 oktober, Coming-outdag, de vlag niet gehesen in de Veluwse gemeente.
Dit ‘antiwokebeleid’ komt uit de koker van een rechts-conservatief blok, met als grootste partij het Christelijk Verbond Oldebroek (CVO). Deze partij, opgericht door voormalig SGP-politicus en Ongehoord Nederland-presentator Tom de Nooijer, was bij de laatste verkiezingen de grote winnaar, onder andere dankzij fel verzet tegen de Spreidingswet. Sindsdien waait er een reactionaire wind door de Veluwse gemeente.
Vorige week zette de gemeenteraad een streep door alle maatregelen om queer mensen in Oldebroek een veiliger en meer welkom gevoel te geven. Op X schreef De Nooijer, in een inmiddels verwijderd bericht: ‘Historisch. De raad heeft zojuist besloten. Oldebroek hijst niet langer de regenboogvlag. Daarnaast is het lhbtiq+-beleid ingetrokken. Daarmee is Oldebroek de eerste gemeente in Nederland die dit besluit.’ Hij plaatste er een afbeelding van een doorgestreepte regenboogvlag bij.
Deze tweet schoot Oldebroeker Kjeld Mooi (26) volledig in het verkeerde keelgat. Mooi, in het dagelijks leven bioscoopmanager, komt al langer in verzet tegen het antilhbti-sentiment in zijn gemeente. ‘Ik was erbij toen het coalitieakkoord in juli werd gepresenteerd. Toen noemde De Nooijer de regenboogvlag ‘onchristelijk’. Dat is natuurlijk niet waar. Hij gebruikte termen als ‘wokisme’ en ‘cultuurmarxisme’. Maar als je hier opgroeit en je bent gay, dan heb je daar helemaal geen boodschap aan. Dan wil je gewoon geliefd worden, en je vrij kunnen ontwikkelen.’
Mooi is de initiatiefnemer van de alternatieve vlagceremonie. Niet op zondag 11 oktober, om de christenen in zijn woonplaats niet te bruuskeren, maar op zaterdag, bij de Kruiskerk, en samen met dominee Wilmink, die daar al jaren de regenboogvlag hijst. Ook bood Mooi inwoners van Oldebroek gratis vlaggen aan. ‘Ik was al blij als het vijftig mensen waren, maar de vlag is meer dan 350 keer besteld.’
Een van die bestellers is Leoniek Bruinewoud (71), die al 35 jaar een dansschool in Wezep runt. ‘Ik heb in het begin veel gedoe met de gemeente gehad, want die is heel behoudend’, vertelt ze terwijl er een zumbales begint. ‘Dansen met iemand anders dan je partner, dat kon toen niet.’
Bruinewouds zoon is gay. ‘Hij is een paar jaar geleden hier in het winkelcentrum uitgescholden voor ‘vieze vuile homo’. Dat heeft me enorm pijn gedaan. Maar ook als ik geen homoseksueel kind had, dan nog had ik die vlag besteld. Er wordt nu een deel van de mensheid afgeschreven. Ik vind dat verschrikkelijk.’
De grootste doorn in haar oog is Tom de Nooijer. Die liet zich in de pro-Russische regio Transnistrië fotograferen met een kalasjnikov in de hand, berichtte de Volkskrant deze zomer. De Nooijer bood zijn excuses aan en kon aanblijven als wethouder.
‘Al zijn denkbeelden staan me niet aan’, zegt Bruinewoud. Zij en haar man Dik hebben de gewraakte foto van De Nooijer op het hek voor hun dansschool geplakt. De begeleidende tekst luidt: ‘Ik schaam me niet voor de regenboogvlag, maar wel voor deze wethouder.’ ‘Door hem worden we nu vijftig jaar terug in de tijd geworpen’, zegt ze.
Daar zijn meer inwoners bang voor. In de gouden herfstzon hebben zich zaterdagochtend honderden mensen verzameld. Sommigen hebben regenboogvlaggen om zich heen geslagen, anderen kijken wat onwennig naar de cameraploegen en politici die zich ook bij de kerk hebben verzameld.
Tussen het publiek bevinden zich onder anderen Kamerleden Marjolein Moorman (PRO) en Ines Kostić (Partij voor de Dieren). Ook aanwezig is staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen (D66), die zelf opgroeide in Wezep en wier vader koster was van de Pauluskerk. ‘Ik ben hier als privépersoon, omdat ik het belangrijk vind dat iedereen zichzelf kan zijn’, zegt ze.
Maar politiek gezien is de aanwezigheid van burgemeester Tanja Haseloop-Amsing (VVD) het meest veelzeggend. Haar gemeenteraad stemde tegen het hijsen van de vlag. ‘Ik ben hier vandaag vooral als burgermoeder’, zegt ze. ‘Ik sta voor het recht om lief te hebben wie je wilt en voor het recht op vrijheid van meningsuiting.’
Haseloop-Amsing was in 2021 nauw betrokken bij de invoering van lhbti-beleid in haar gemeente. ‘Ik heb toen met veel betrokkenen gepraat, ook mensen uit de kerken hier. Het bleek dat er zeer verschillend werd gedacht over de regenboogvlag.’
Ze respecteert nu het besluit van de gemeenteraad. ‘Zo werkt democratie. Ik denk dat het nu vooral heel belangrijk is om met elkaar in gesprek te blijven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant