Het Noorse Nobelcomité maakt vrijdag de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede bekend. Donald Trump blijft erbij dat hij die eer verdient, maar juist het door hem verketterde Internationaal Strafhof in Den Haag wordt genoemd als een kanshebber.
is buitenlandverslaggever van de Volkskrant en schrijft over de VS, Rusland en de internationale rechtsorde.
De toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede is sinds de eerste editie in 1901 altijd een spannend moment geweest, maar de fixatie van de Amerikaanse president Donald Trump op de prestigieuze onderscheiding heeft daar nog een extra dimensie aan toegevoegd. Als het Nobelcomité vrijdag zijn beslissing bekendmaakt, zal de eerste aandacht naar de winnaar gaan, maar daarna verschuift de blik waarschijnlijk al snel naar het Witte Huis. Hoe reageert Trump, de man die ook deze week weer liet weten dat hij de prijs verdient?
Vorig jaar was de Amerikaanse president diep beledigd door het mislopen van de onderscheiding, ondanks het naar eigen zeggen stoppen van ‘acht oorlogen, PLUS’. In een uitgelekt bericht aan de Noorse premier gaf hij zelfs maanden later nog Noorwegen de schuld voor zijn verlies, hoewel het land geen invloed heeft op de beslissing.
De wél winnende Venezolaanse vredesactivist Maria Corina Machado kwam ook in een extreem lastig parket terecht. Ze moest de Amerikaanse president te vriend zien te houden in haar strijd met het Venezolaanse regime. Tijdens een bezoek aan het Witte Huis stond ze zelfs haar medaille van de Nobelprijs aan hem af. De niet eerder vertoonde geste had weinig effect: Machado werd op een zijspoor gerangeerd bij het Amerikaanse beleid rond Venezuela.
Trump is dit jaar weer voorgedragen door Pakistan, Israël en Cambodja om alsnog zijn eigen medaille te winnen, maar alleen al door de oorlog met Iran worden zijn kansen minimaal geacht. Wie mogen er dan wel hopen? Er zijn in totaal 287 genomineerden, onder wie 208 individuen. Toch verwacht het Vredesonderzoeksinstituut in Oslo (Prio), dat de uitreiking van de Nobelprijs al jaren volgt, dit keer een collectieve winnaar en niet één persoon, ook vanwege de gebeurtenissen rondom Machado.
Op de jaarlijks door het instituut samengestelde lijst met favorieten staan bovenaan twee organisaties die zich inzetten voor de bescherming van kinderen in oorlogssituaties: Save the Children en Save Ukraine van Mykola Kuleba. De Soedanese Emergency Response Rooms, een lokale vrijwilligersorganisatie die op talloze manieren hulp verleent aan de burgerbevolking, gooit eveneens hoge ogen, ook bij bookmakers waar gegokt kan worden op de winnaar.
Een andere opmerkelijke favoriet op de lijst van Prio: het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Samen met het VN-Internationaal Gerechtshof in Den Haag wordt het ICC genoemd vanwege zijn rol bij het overeind houden van de internationale rechtsorde.
Het is niet voor het eerst dat het strafhof als kandidaat voor de Nobelprijs wordt genoemd, maar winst zou nu wel op een heel precair moment komen. De regering-Trump voert juist een agressieve campagne tegen het instituut dat oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide vervolgt. Bij de laatste VN-jaarvergadering noemde Trump het instituut nog een ‘losgeslagen anti-Amerikaans tribunaal’ waar ‘kwaadaardige mensen’ werken.
De VS vrezen vooral dat het ICC Amerikaanse soldaten gaat vervolgen vanwege oorlogsmisdaden in andere landen, al lopen er nu geen onderzoeken. Een Nobelprijs zou ook de ultieme afwijzing zijn van de sancties die de VS hebben opgelegd aan rechters en aanklagers van het strafhof. Vrijdag om 11.00 uur moet duidelijk worden of de vijf leden van het Nobelcomité dat hebben aangedurfd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant