De nieuwe kieswet in Italië is aangenomen door het parlement. De stemming in de Kamer van Afgevaardigden vond donderdag in het geheim plaats. Premier Meloni dreigde op te stappen als de kieswet het niet zou halen.
is correspondent Italië, Griekenland en de westelijke Balkan voor de Volkskrant. Ze woont in Rome
Oppositiepartijen leggen zich niet neer bij de uitslag en zullen een deel van de wet aanvechten. Het gaat om de premio di maggioranza, oftewel de meerderheidsbonus, die volgens hen ongrondwettelijk is.
Als een partij of coalitie ten minste 42 procent van de stemmen behaalt, levert dat 70 extra zetels op in de Kamer (400 zetels) en 35 in de Senaat (200 zetels). Er zit wel een grens aan de totale vertegenwoordiging om te grote meerderheden te voorkomen. Die bedraagt respectievelijk 220 en 113 zetels.
Door de bonus ontstaat een meerderheid in het parlement die er op basis van het aantal stemmen misschien niet was. Daardoor zouden regeringen het langer kunnen volhouden, stelt Meloni. Partijen moeten vooraf een coalitie vormen en een gezamenlijke premierskandidaat naar voren schuiven.
Het Constitutioneel Hof zal zich er de komende maanden over buigen. De uitspraak wordt in februari verwacht. Dat is op tijd voor de volgende verkiezingen, die in 2027 zullen plaatsvinden. Wanneer exact is onduidelijk, maar Italiaanse media speculeren nu al dagelijks over de datum. De maand mei wordt daarbij steeds vaker genoemd.
Meloni heeft altijd gezegd dat ze de eindstreep wil halen. De termijn van de huidige regering loopt in principe af in de herfst van 2027. De kieswet was een van de grote hervormingen die ze wilde doorvoeren. Toen de Kamer van Afgevaardigden in juli niet instemde met een deel van de wet, was dat een grote klap voor de premier. Vooral omdat ze een paar maanden eerder ook al een belangrijk referendum over veranderingen binnen de rechterlijke macht had verloren.
De Senaat stemde in september in met de kieswet, afgelopen week boog de Kamer van Afgevaardigden zich opnieuw over de tekst. Om herhaling te voorkomen, maakte Meloni er ditmaal een vertrouwenskwestie van. Ze dreigde op te stappen als de wet het niet zou halen. Dat is een beproefde methode om parlementariërs van regeringspartijen te dwingen met hun fractie mee te stemmen.
De premier heeft nog niet op de uitslag gereageerd. Ze was niet bij de stemming aanwezig, vanwege een top van Zuid-Europese landen in Kroatië.
Door de nieuwe kieswet keren de voorkeurstemmen gedeeltelijk terug. Een partijlijst bestaat voortaan uit zeven kandidaten. De lijsttrekker staat vast en kan niet worden weggestemd. Daarnaast mogen Italianen maximaal drie voorkeurstemmen uitbrengen. Voor nieuwe partijen wordt het lastiger om mee te doen aan de verkiezingen, zij moeten vier keer zoveel handtekeningen ophalen. Ook wordt de kiesdrempel verhoogd naar 3 procent.
Source: Volkskrant