Nog maar een maand na de geruchtmakende oplossing van het Navier-Stokes-probleem publiceert OpenAI nu een omvangrijke verzameling nieuwe wiskundige resultaten. Indrukwekkend, volgens wiskundigen, die ook hun bedenkingen hebben: ‘Ik krijg hier een groot gevoel van leegte bij.’
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
OpenAI publiceerde dinsdagnacht een omvangrijke serie papers met maar liefst 372 tot nu toe onopgeloste vraagstukken in de wiskunde. Wiskundigen over de hele wereld mogen zich hier nu op stukbijten. Het gaat om uiteenlopende deelgebieden binnen de zuivere wiskunde, waaronder algebra, getaltheorie, theoretische informatica, wiskundige logica en topologie.
Precies een maand geleden kwam OpenAI naar buiten met zijn oplossing van de zogenoemde Navier-Stokes-vergelijking, een van de grote onopgeloste problemen. Bij het kraken van de honderden nieuwe vraagstukken heeft OpenAI opnieuw een krachtig model gebruikt dat nog niet op de markt is.
OpenAI lijkt te hebben geleerd van de kritiek die vorige maand op het bedrijf neerdaalde. De Amerikaanse wiskundige Tristan Buckmaster, die ook werkte aan de Navier-Stokes-vergelijking, uitte toen stevige beschuldigingen richting het AI-bedrijf.
Volgens Buckmaster had OpenAI meegelift op zijn inzichten en het laatste stukje van de bewijslast hebben gevonden door er gigantisch veel computerkracht (ter waarde van 22,5 miljoen dollar) tegenaan te gooien.
Dit keer benadrukt OpenAI dat het de manier wil verbeteren ‘waarop we resultaten delen met de wiskundige gemeenschap’. Dit doet het bedrijf onder meer door samen te werken met de onafhankelijke adviesgroep voor wiskunde en kunstmatige intelligentie van het Institute for Advanced Study (AGMAI).
In een verklaring noemt de groep de publicatie door OpenAI ‘een belangrijke gebeurtenis’, maar toont zij zich vooral kritisch: ‘De toekomst van wiskundig onderzoek kan niet alleen bestaan uit het begrijpen van resultaten die door AI-laboratoria worden geproduceerd.’
Maar er is een nog diepere zorg onder in ieder geval een deel van de wiskundigen. Deze is fundamenteler dan alleen de vraag wie er toegang heeft tot geld en rekenkracht.
Zij worstelen met de vraag of het hoge tempo waarin wiskundige problemen momenteel worden opgelost dankzij AI het vakgebied verder brengt of juist schaadt. Als wiskundigen de redenering achter een AI-bewijs niet goed kunt volgen, is de waarde ervan niet zo groot, betogen de critici.
Enthousiasme is er ondertussen ook genoeg. ‘Als een mens dit zou doen, zou hij meteen de Fields Medal (de hoogste prijs in de wiskunde, red.) winnen, zonder enige discussie’, schrijft bijvoorbeeld hoogleraar wiskunde Alex Kontorovich op X.
Ook Steven Kelk, universitair hoofddocent theoretische computerwetenschappen aan de Universiteit van Maastricht, is onder de indruk. ‘Ik kijk hier met bewondering en fascinatie naar. Hiermee is in één klap tien of twintig jaar vooruitgang geboekt.’ Sinds pakweg een jaar verbeteren de AI-modellen zich in rap tempo, ziet Kelk.
Maar hij ziet ook een belangrijke keerzijde van deze ontwikkeling: ‘We zitten nu in een soort promptoorlog waarbij we met behulp van AI-modellen zo snel mogelijk naar de oplossing sprinten. In dat proces dreigen we de menselijke wiskunde kapot te maken.’
Kelk doelt op zaken als samenwerken, het verkennen van zijwegen en zelfs het regelrecht falen in pogingen om tot een oplossing te komen. ‘Inzicht ontstaat in dit hele proces. Nieuwe ideeën ook.’
Misschien zijn de door OpenAI aangedragen oplossingen uiteindelijk wel een illusie van vooruitgang, aldus Kelk. ‘Ik krijg hier een groot gevoel van leegte bij. Mensen hebben niet aan de oplossing bijgedragen. Ik gun juist iedereen zijn ontdekkingstocht; dat maakt het vak wiskunde zo mooi. Dit is niet meer de wiskunde die ik belangrijk vind. Het vervangen van onze cognitieve vermogens door machines vind ik sowieso een slecht idee.’
Hij is niet de enige. Op Mastodon maakt de vooraanstaande wiskundige Terence Tao zich opnieuw zorgen. Problemen worden autonoom gekraakt door AI-prompters ‘die geen interesse hebben in het bredere vakgebied zodra hun initiële doel is ‘opgelost’, en die de output van de AI niet goed genoeg begrijpen om vragen over het resultaat te beantwoorden’, schrijft hij.
De wiskunde wordt geen dienst bewezen, omdat het proces onomkeerbaar is: ‘Een probleem dat eenmaal ‘opgelost’ is, kan niet zomaar weer in de staat van ‘onopgelost’ worden teruggebracht. En daarmee verdwijnt de noodzaak om alternatieve benaderingen van een probleem te zoeken.’
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant