Na maanden van stakingen en geweigerde uitnodigingen zaten de vakbonden woensdag weer met het kabinet aan tafel. Na een ‘plezierig gesprek’ gaan beide partijen dit najaar onderhandelen over hervormingen, maar qua gevoel van urgentie zitten ze nog niet op één lijn.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Het is nog maar zeven maanden geleden dat de voorzitters van vakbonden FNV, CNV en VCP met een heel andere boodschap voor het Catshuis stonden. Tijdens een kennismakingsgesprek met minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief en premier Rob Jetten verlieten ze voortijdig de tafel uit onvrede over de ruim 6 miljard euro die het kabinet in het coalitieakkoord aan bezuinigingen op sociale zekerheid had ingeboekt. Het was het begin van een zomer vol acties en stakingen.
Deze woensdag was de sfeer compleet anders toen de voorzitters uit een gesprek met onder meer Vijlbrief en Jetten en werkgeversorganisaties liepen. FNV-voorzitter Hans Spekman sprak van een ‘plezierig gesprek’. Dezelfde toon klonk vanuit het kabinet. Jetten noemde het overleg ‘ontzettend constructief’, Vijlbrief was ‘superblij’ dat hij weer met de bonden aan tafel zat.
Dat kon alleen doordat het kabinet vorige week bekendmaakte alle bezuinigingen op de sociale zekerheid uit de boeken te halen, conform de wensen van de bonden. Daarmee ging er een streep door de inkorting van de Werkloosheidswet (WW) en een verlaging van de uitkering voor duurzaam arbeidsongeschikten. Een snellere verhoging van de AOW-leeftijd was eerder al gesneuveld.
Maar voor het kabinet is de bezuinigingsopgave daarmee niet opeens weg. De besparingen staan voorlopig op andere departementen. In de praktijk blijkt dat met name voor de rekening te komen van het ministerie van Onderwijs en Cultuur, zo bleek vorige week.
Dat is ten minste het geval als het niet lukt om alsnog geld te besparen op sociale zaken, want dat blijft nadrukkelijk de inzet en verwachting van het kabinet. Minister Vijlbrief benadrukte al meermaals dat hij hoopt met vakbonden en werkgevers tot een breed gedragen ‘sociaal akkoord’ te komen waarin ook hervormingen zitten die uiteindelijk weer geld opleveren.
Het kabinet heeft haast. Premier Jetten zei al dat hij hoopt dat de eerste afspraken dit voorjaar vorm krijgen. Dat geldt in de polder als een behoorlijk snelle deadline: het kan soms wel jaren duren om tot een uitgebreid akkoord te komen.
Bovendien is er voor de vakbonden niet meteen een belang om snel tot vergelijk met werkgevers en kabinet te komen. De voorzitters benadrukten woensdag dan ook dat zij de tijd willen nemen en dat er nu geen harde deadline is afgesproken. Ze willen een ‘zorgvuldig’ proces om tot eventuele hervormingen te komen. Eventuele tijdsdruk zou volgens hen juist ook een klem kunnen zetten op de onderhandelingen.
Tegelijk spraken woensdag ook de vakbondsvoorzitters de hoop uit dat de gesprekken leiden tot verbetering van de sociale zekerheid. Ook de bonden vinden immers dat er op een aantal dossiers hervormingen nodig zijn. Met name op het gebied van het vastgelopen arbeidsongeschiktheidsstelsel is er in grote lijnen overeenstemming met het kabinet.
Door complexe regels en een tekort aan keuringsartsen moeten mensen soms meer dan een jaar wachten op een keuring. Ook zitten er in het stelsel onrechtvaardigheden die de vakbonden al langer een doorn in het oog zijn. In Den Haag ligt er inmiddels een aardige stapel aan rapporten met adviezen over hoe het beter kan.
FNV-voorzitter Spekman sluit niet uit dat een hervorming van dat stelsel uiteindelijk ook geld kan opleveren. Tegelijk is het besparen van kosten voor de bonden niet een doel op zich. Spekman zei dat hij niet ‘aan een opdracht hoeft te voldoen’.
Het gevoel van urgentie over het tempo en de mate waarin er aan hervormingen moet worden gewerkt verschilt dus nog wel. Het is de vraag of dat ook echt een probleem is voor minister Vijlbrief. Juist hij benadrukte afgelopen maanden immers dat hij ‘geen haast’ heeft en dat er tijd is om tot afspraken te komen omdat de bezuinigingen pas over enkele jaren moeten worden gehaald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant