Spanje en Marokko zijn verwikkeld in een strijd om de WK-finale van 2030. Spanje ziet Madrid als vanzelfsprekende locatie, terwijl Marokko aast op het prestigieuze sluitstuk van zijn prestigeproject. ‘We willen de finale.’
schrijft voor de Volkskrant over sport en media. Daarvoor was hij nieuwsverslaggever.
Het kwam plots en onverwachts, toen de voorzitter van de Marokkaanse voetbalbond (RMFF) begin september zonder blikken of blozen beweerde dat Casablanca ‘de eer’ zou hebben om de finale van het WK 2030 te organiseren. In Benslimane, een stadje ten oosten van Casablanca, wordt momenteel het Hassan II-stadion gebouwd, dat plek moet gaan bieden aan zo’n 115 duizend toeschouwers en daarmee in potentie het grootste stadion ter wereld is. Volgens voorzitter Fouzi Lekjaa is het niet meer dan vanzelfsprekend dat de finale van het grootste sporttoernooi ter wereld op die plek zal plaatsvinden.
De uitspraak van Lekjaa, gedaan op een politieke bijeenkomst van de koningsgezinde PAM-partij waarvan hij lid is, deed met name de Spanjaarden even opkijken. Voor hen staat het juist buiten kijf dat de finale van het WK, dat ze samen met Portugal en Marokko organiseren, in Spanje gespeeld gaat worden. Rafael Louzán, voorzitter van de Spaanse voetbalbond (RFEF), deed de belofte van Lekjaa dan ook af als niets meer dan verkiezingsretoriek. Volgens hem is het feit dat Spanje regerend wereldkampioen is bij zowel mannen als vrouwen, en heeft laten zien de organisatorische capaciteit te hebben, het bewijs dat ‘de grote finale nergens anders dan in Spanje kan en mag worden gehouden’.
Overigens: ook de Marokkaanse premier Aziz Akhannouch vond de claim van Lekjaa wat te voorbarig. ‘Bied niet aan om de finale in Marokko te organiseren zolang we dit nog niet eens besproken hebben met onze partners Spanje en Portugal’, zei hij aan de vooravond van de Marokkaanse parlementsverkiezingen, waarna hij opriep tot wat meer respect.
Het toernooi van 2030 zal op drie continenten worden gespeeld. Ter ere van het honderdjarige jubileum van het WK zijn Argentinië, Paraguay en Uruguay de gastheren van de eerste drie wedstrijden. Uruguay was gastland van de allereerste editie van het toernooi, dat het tevens won door Argentinië in de finale te verslaan. Paraguay wordt geëerd als de thuisbasis van de Conmebol, de enige voetbalconfederatie die in 1930 bestond.
De andere 101 wedstrijden worden gespeeld in Marokko, Spanje en Portugal. Spanje draagt met elf stadions de zwaarste organisatorische last. Marokko heeft zes speellocaties en Portugal drie. De speelsteden moeten nog definitief bepaald worden, evenals de plek van de finale, die met veel prestige gepaard gaat. Volgens een woordvoerder van de Fifa wordt deze knoop ‘te zijner tijd’ doorgehakt.
De strijd om de finale van 2030 is spannender dan aanvankelijk gedacht. Initieel was Marokko helemaal geen partij bij de samenwerking tussen Portugal en Spanje, die in 2021 besloten het WK opnieuw naar het Iberische schiereiland te halen. Oekraïne werd genoemd als eventuele derde partner, maar door de oorlog daar ging dat plan in rook op.
Toen kwam Marokko in beeld, het land dat tot dan toe al vijf keer had geprobeerd om het WK binnen te halen. Onder het motto ‘YallaVamos’ (Arabisch en Portugees/Spaans voor ‘kom op’) moest de gezamenlijke kandidatuur ‘Afrika en Europa verenigen’, verklaarde de Marokkaanse koning Mohammed VI destijds. Zijn grote droom ging in vervulling in december 2024, toen Fifa-voorzitter Gianni Infantino bekendmaakte dat het trio het eindtoernooi toegewezen kreeg.
Als voetbalgrootmacht ging Spanje er eigenlijk altijd vanuit dat het de finale zou mogen hosten. Met twee wereldberoemde voetbaltempels – Santiago Bernabéu in Madrid (83 duizend zitplaatsen) en Camp Nou in Barcelona (na de huidige renovatie 105 duizend plekken) – in zijn midden kon het zich weinig anders voorstellen. Bernabéu lijkt de favoriet van de twee; in de loop van de geschiedenis zijn al verschillende internationale finales gespeeld in het stadion en door renovatiewerkzaamheden, die eind 2024 zijn afgerond, is het stadion omgevormd tot een ultramodern en multifunctioneel sportcomplex.
Aan die Spaanse zelfverzekerdheid kwam een einde toen Marokko in augustus 2024 begon aan de bouw van het Grand Stade Hassan II, dat 1 miljard euro zou kosten en eind 2027 af moet zijn. ‘We willen de finale’, vertelde directeur-generaal van het Marokkaanse Nationaal Agentschap voor Openbare Voorzieningen, Soussi Yassir, in mei tegen de Spaanse sportkrant AS, die op bezoek ging bij het stadion in aanbouw. ‘We weten dat het Bernabéu voor velen de kathedraal van het voetbal is, maar dat stadion ligt midden in de stad en is al gebouwd. Dit stadion is volledig nieuw.’ Volgens Yassir is het Hassan II-stadion makkelijker aan te passen aan de Fifa-eisen. ‘Alles wat ze vragen, is aanwezig.’
Dat de band tussen de Fifa en Marokko innig is, bleek afgelopen zomer onder meer toen Infantino twee bezoeken aan het land bracht. Zo woonde de Fifa-baas in juli de jaarlijkse viering van Mohammed VI’s troonsbestijging bij en hield hij in augustus een crisisvergadering in het regionale Fifa-kantoor in Rabat, dat in juli 2025 als eerste kantoor in Noord-Afrika werd geopend. Op diezelfde locatie zal in maart volgend jaar het 77ste Fifa-congres plaatsvinden, waar Infantino hoopt voor de vierde en laatste keer op rij verkozen te worden tot voorzitter van de wereldvoetbalbond.
Die herverkiezing staat nog niet vast nu Infantino recentelijk in opspraak is geraakt vanwege zijn plan om aandelen in het WK en andere competities aan particuliere investeerders te verkopen. Infantino trok het plan uiteindelijk in vanwege het felle verzet van een aantal continentale bonden, met de Uefa als overkoepelend orgaan van de Europese voetbalbonden voorop. Javier Tebas, voorzitter van La Liga en vice-president van de RFEF, zei na het WK zelfs dat Infantino ‘de essentie van voetbal kapotmaakt’ en dat zijn positie daarom onhoudbaar is geworden.
Zulke uitspraken doen de Spaanse zaak voor het binnenhalen van de WK-finale geen goed. Marokko blijft ondertussen de onder vuur liggende Infantino openlijk steunen als Fifa-voorzitter. De Britse krant The Times meldde in augustus dat die steun wisselgeld was voor het organiseren van de WK-finale, iets dat later door de Fifa werd afgedaan als desinformatie.
Marokko heeft zichzelf wel, niet alleen door de goede prestaties van het nationale team, tijdens Infantino’s voorzitterschap op de kaart gezet als internationale voetbalgrootmacht. Begin dit jaar was Marokko gastland van de Afrika Cup, waarin het de finale haalde. De uitspraak over de uitslag van die chaotische en controversiële finale tegen Senegal (3-0 voor Marokko in de verlenging) is nog steeds in behandeling bij het Hof van Arbitrage voor Sport in Zwitserland.
Sleutelfiguur in de Marokkaanse lobby is de eerder genoemde Fouzi Lekjaa, die sinds 2014 voorzitter is van de Marokkaanse voetbalbond en tot voor kort kandidaat was voor het Marokkaanse premierschap. In het vorige kabinet was hij minister van Begroting. Lekjaa is extra interessant als bondgenoot van Infantino, omdat hij een belangrijke politieke schakel vormt tussen de Fifa en koning Mohammed VI. Zulke korte lijntjes kunnen in het voordeel van de Marokkanen werken.
En dan is er nog die andere bromance, tussen Infantino en de Amerikaanse president Donald Trump. Trump is geen fan van de huidige Spaanse regering, die hij in juli nog ‘een verloren zaak’ en ‘een vreselijke partner binnen de Navo’ noemde. Zo stribbelde Spanje tegen bij de verhoging van de Navo-norm, erkende het de Palestijnse staat en weigerde de regering Amerikaanse vliegtuigen gebruik te laten maken van Spaanse luchtbases.
Dit terwijl Trumps relatie met Marokko juist sterk verbeterde. Zo sterk, dat de Marokkaanse koning recentelijk een belangrijke snelweg naar de Amerikaanse president vernoemde. Het is echter de vraag hoe groot de invloed van Trump nog is op de keuzes van Infantino, nu Trumps herverkiezing mede door de oorlog in Iran zo onder druk staat.
De strijd om de finale zet mogelijk de verhoudingen tussen Spanje en Marokko nog meer op scherp. Door de gebeurtenissen rondom Ceuta – eind juli maakten duizenden jongeren vanuit Marokko de oversteek naar de Spaanse exclave, waarbij zeker honderd jongeren omkwamen – zijn de spanningen zodanig opgelaaid dat de Spaanse partij Sumar, de vierde in het land, zelfs geen heil meer ziet in een samenwerking met Marokko. Volgens de linkse partij mag het organiseren van het WK voetbal niet dienen als een manier om ‘het politieke misbruik van mensenlevens’ te verdoezelen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant