In de voorstelling ‘AZC Gouden bergen’ willen de asielzoekers Europa niet in, maar úít. Dat belooft wat, maar de personages kwellen vervolgens vooral elkáár. Het systeem blijft te veel buiten schot.
schrijft voor de Volkskrant over theater en podcasts.
De premisse van de nieuwe voorstelling van Grande Loge in samenwerking met Theater Rotterdam prikkelt: AZC Gouden Bergen is een opvanglocatie voor mensen die Europa willen verlaten. Mensen die Nederland zat zijn, die terug willen naar hun wortels, die niet meer als de ander willen worden gezien.
Door deze premisse verwacht je in AZC Gouden bergen een afrekening met het eurocentrisme, met ideeën over het Westen als ultiem toevluchtsoord. En omdat de voorstelling zich in een asielzoekerscentrum afspeelt, verwacht je een filering van ons onmenselijke asielsysteem. Dat soort kritiek zit wel enigszins in de voorstelling, maar de focus ligt te veel op de personages en de onderlinge dynamieken.
We ontmoeten ze buiten, voor kunstcentrum Brutus Art Space in Rotterdam. Ze dirigeren ons het asielzoekerscentrum in, waar de sfeer steeds naargeestiger wordt. We staan op stellages rond de betonnen ruimte, met onder ons hier en daar wat matrassen waarop de performers leven, wachtend op bericht van hogerhand dat ze weg mogen.
Algauw ontstaan er conflicten en ontvouwen zich lugubere praktijken met vastgebonden medebewoners, geschreeuw en rituele kwellingen. Waarom de migranten in spe elkaar zo kwellen, blijft onduidelijk.
De sfeer in de voorstelling is kafkaësk: de azc-bewoners hebben te maken met ondoorgrondelijke regels, het wachten breekt ze op en ze hebben geen zeggenschap over de nabije toekomst. Maar zo’n sfeer neerzetten is nog geen kritische analyse, geen reflectie op hoe een maatschappij zo ver komt dat mensen die veiligheid zoeken worden opgesloten.
Regisseur Tjon Rockon verdient zeker lof voor het creëren van een duistere omgeving waarin ontvlambare individuen ronddolen, met de spannende, elektronische muziek van Joost Maaskant en de dansers van Ankata Dance Company Burkina Faso als angstaanjagende entiteiten. Maar de afkeer die je aan het eind voelt, richt zich te veel op de sinistere personages en te weinig op de systemen die hen hebben gevormd.
Theater
★★★☆☆
Door Grande Loge/Theater Rotterdam. Regie Tjon Rockon, tekst Enver Husicic.
17/9, Brutus Art Space, Rotterdam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant