Jip Smit windt als antiheld Katinka het publiek met knurftig spel om haar vinger, maar inhoudelijk stelt het sluitstuk van haar theatertrilogie teleur.
schrijft voor de Volkskrant over theater.
De komische fantasytheatertrilogie Motherland verwierf onder een klein publiek welhaast een cultstatus. Op de première van slotdeel The Return of Katinka zitten meerdere toeschouwers met puntige elfenoren in de zaal om getuige te zijn van antiheld Katinka’s queeste.
In dit universum worden vrouwen (‘nondraga’) drie dagen oud: ze komen op aarde, baren en sterven. Mannen (‘dragers’) worden 80 jaar: ze kunnen kennis vergaren, heersen, zich misdragen. Katinka is als enige nondraga aan de vloek ontsnapt en voorbestemd een einde te maken aan dit patriarchale geweld. Ze baalt er zelf ook van.
Motherland werd terecht geroemd om de combinatie van volhardende fantasy en droogkomische zelfspot. Met schaamteloos spel tilde Jip Smit dit genre-experiment op. De knullige manier waarop het publiek, met opzichtig toegestopte briefjes, allerlei bijrolletjes vertolkte, leidde tot hilariteit en betrokkenheid. Hoe nerdy ook, we waren samen wel een hele wereld aan het scheppen (en een patriarchaat aan het neerhalen).
Hoge verwachtingen dus voor de finale, die – ondanks talrijke verwijzingen naar vastgeroeste machtssystemen en falend feminisme – toch tamelijk plichtmatig voelt. Smit blijft een geweldige actrice, die het publiek met heerlijk knurftig spel om haar vinger windt. Maar waar Katinka eerder ook iets wezenlijks met zichzelf had uit te zoeken, blijven intrinsieke dilemma’s nu aan de oppervlakte.
De potentieel boeiendste confrontatie, met haar moeder (Marisa van Eyle), blijft schetsmatig. De voorstelling voegt zo thematisch niets toe aan eerdere delen, en schiet als op zichzelf staand werk ook tekort.
The Return of Katinka laat zien dat je in vorm heel ver kunt gaan, als er maar een sterke inhoud aan ten grondslag ligt. De saga eindigt niet episch, maar ook niet anti-episch – een van die twee had je Smit (en Katinka) wel gegund.
Theater
★★☆☆☆
Door Jip Smit. Regie Ada Ozdogan
17/9, De Schuur, Haarlem. Tournee t/m 19/12.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant