De Zitting Na een tennistoernooi raakt Bob B. (56) gefixeerd op een twintiger van zijn vereniging. Een jaar lang stuurt hij hem duizenden berichten, van complimenten en smeekbedes tot beledigingen en gedetailleerde zelfmoordplannen. Tegen de politierechter zegt B. te begrijpen wat hij zijn slachtoffer aandoet.
Huilend probeert Bob B. de politierechter uit te leggen hoe het voelde. „Alsof je uit het niets in een brandende kamer wordt geduwd”, zegt hij. De deur gaat op slot. Je roept om hulp, maar krijgt geen antwoord. Alleen twee blauwe vinkjes.
Dat gevoel van eenzaamheid verklaart volgens B. waarom hij ruim een jaar lang duizenden berichten stuurde aan een twintiger van zijn tennisvereniging. Daartussen zaten complimenten, maar ook smeekbedes, beledigingen, en gedetailleerde plannen om zichzelf van het leven te beroven. Nee, verklaart B. nader; hij kende de man inderdaad amper. Maar zijn vrienden reageerden ook al niet meer op zijn berichten. En bij de tennisvereniging was hij, na een boze Google-review en een reeks e-mails, niet meer welkom. Hoe moest hij zijn wanhoop dán kanaliseren?
Een paar meter verderop in de Amsterdamse rechtszaal zit J., de promovendus die door B. werd gestalkt. Af en toe haalt hij diep adem. Zijn blik houdt hij vrijwel voortdurend op de tafel voor zich gericht. Naar B. kijkt hij nauwelijks. Naast hem zit een medewerker van Slachtofferhulp.
Vorige zomer troffen de mannen elkaar tijdens een dubbeltoernooi bij studententennisvereniging SvU Tenista in Amsterdam. Daarna zocht B., een ict’er van 56 jaar, vaker contact met J. Hij stuurde vleiende berichtjes en schreef dat hij hem leuk vond. J. zat niet op die avances te wachten. Zijn afwijzing formuleerde hij vriendelijk. Hij schreef dat hij van de toenadering was geschrokken en liever geen contact wilde. „Ik gun je verder het beste.”
B. liet het daar niet bij. Na de afwijzing ontving J. duizenden berichten. Soms was B. vriendelijk. Soms smeekte hij om een antwoord. Op andere momenten was J. volgens hem een narcist, sadist of zelfs een „fascistische homohater” – in de rechtszaal blijkt dat B. de afwijzing als ‘homohaat’ ervaren heeft.
Ook schreef B. regelmatig dat hij zichzelf iets zou aandoen. Hij stuurde afscheidsbrieven en uitvoerige zelfmoordplannen. Op een gegeven moment meldde B. zelfs dat hij zijn katten al naar een asiel had gebracht, zodat zij na zijn dood niet alleen zouden achterblijven.
Na zulke uitlatingen volgde geregeld berouw. B. beloofde ermee te stoppen. Dat zou het makkelijkst zijn als J. zijn nummer zou blokkeren, zei hij dan; het uitzicht van twee blauwe vinkjes was ondraaglijk. „Daaraan zie je dat ik altijd denk aan anderen”, merkt B. daarover op in de rechtszaal. „Ik ben in het echt heel aardig en gevoelig.” Maar zelfs na opvolging van zo’n verzoek vond B. steevast een ander kanaal om contact op te nemen.
Na de zoveelste zelfmoordbrief besloot J. aangifte te doen. Geen makkelijke beslissing, volgens de afgevaardigde van Slachtofferhulp, na al die „emotionele chantage”. Maar J. moest wel: anders kon de politie niet ingrijpen. Momenteel ligt er een wetsvoorstel dat het OM bevoegt zelfstandig een stalker te vervolgen.
Na een politieverhoor over de berichtenstroom krijgt B. een contactverbod van drie maanden. Een tijdlang blijft het stil. Tot in juli van dit jaar de sluizen weer opengaan. B. blijkt vindingrijk: in een Google-review over de tennisvereniging en in mails naar de universiteit waar J. promoveert, uit hij zijn ongenoegen. Daarna wordt hij opnieuw opgepakt en moet hij met de reclassering in gesprek.
Volgens de reclassering begrijpt B. steeds beter dat zijn methodes voor het slachtoffer bepaald niet prettig zijn. Ook tegen de rechter zegt B. meermaals dat hij het „verschrikkelijk” vindt dat hij J. heeft gestalkt. Zeker als ‘hoogsensitieve’ en ‘empathische’ man komt dat binnen, zegt hij. Binnenkort begint hij gesprekken met een psycholoog.
Desondanks gaat J. volgens hem niet vrijuit. Zijn afwijzing was een uiting van „homohaat”. Zijn negatieve Google-review was daarom niet bedoeld om opnieuw contact met J. te krijgen, maar om discriminatie bij de tennisvereniging aan de kaak te stellen. In het dossier ziet de rechtbank geen enkel aanknopingspunt voor een dergelijke claim.
Ook moest J. wel begrijpen dat hij verder „niemand anders” had. Ja, er was een online vriendin in Spanje. En eentje in Nederland. Maar die wilden niets horen over zijn zelfmoordplannen. Dus kwam B. steeds weer bij J. terecht. En als J. eerder naar de politie was gegaan, zegt B., was het misschien nooit zo ver gekomen.
De rechter reageert meteen. „Maar dan legt u het wéér bij hem.” Even is het stil. „Ja”, zegt B. „Dat is waar.”
De officier van justitie vertelt dat ze bij het lezen van de berichten „buikpijn” kreeg. Dat B. inmiddels zegt te begrijpen wat hij heeft gedaan, stelt haar maar beperkt gerust. Dertien jaar geleden werd hij namelijk ook al veroordeeld voor stalking. Ook toen beloofde hij beterschap. „Nu zijn we hier opnieuw”, zegt de officier. „Wat als u nog eens het gevoel krijgt dat iemand anders verantwoordelijk is voor uw emoties?” Ze eist een taakstraf van 180 uur en twee maanden voorwaardelijke gevangenisstraf.
De rechter noemt die eis „niet hoog” en neemt hem over. Bovendien oordeelt ze dat B. zich moet laten behandelen voor zijn psychische klachten en uit de buurt van J. én de tennisvereniging moet blijven. Ook moet hij 2.500 euro schadevergoeding betalen aan het slachtoffer.
Net als de officier twijfelt de rechter of B. werkelijk begrijpt wat er is gebeurd: in zijn monologen keert telkens dezelfde gedachte terug: B. voelt iets, dus moet iemand anders daar iets mee. Bovendien is zijn klaagzang over discriminatie ongegrond. De rechter kijkt hem aan. „J. heeft niets verkeerd gedaan”, zegt ze. „Ik zie alleen maar een berichtenstroom vanuit uw kant.”
In deze rubriek beschrijven verslaggevers elke week een rechtszaak.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie