Na de grote overwinning in Saksen-Anhalt heeft de extreemrechtse AfD met 38,2 procent ook de verkiezingen in de Oost-Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern gewonnen. De CDU behaalde haar slechtste resultaat ooit en belandde met 4,9 procent zelfs onder de kiesdrempel.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
De verkiezingscommissie van de Oost-Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern maakte de uitslag zondagavond bekend. De christendemocratische CDU zakte van 13,3 naar 4,9 procent en zal voor het eerst niet vertegenwoordigd zijn in het parlement van een Duitse deelstaat. Merz gaf toe dat het resultaat een ‘ramp’ is.
De AfD wordt voor het eerst de grootste fractie met 32 zetels, meer dan een verdubbeling van het resultaat van vijf jaar geleden. Op de tweede plaats volgt de sociaaldemocratische SPD met 35,5 procent (29 zetels). Ook het links-populistische Die Linke (6,5 procent) en de Groenen (5,7 procent) zijn vertegenwoordigd in het deelstaatparlement. Net als de christendemocraten van CDU, blijft Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) nipt onder de kiesdrempel.
De hoofdstad laat een ander beeld zien. Die Linke won de verkiezingen voor het parlement van de Duitse deelstaat Berlijn. De partij van lijsttrekker Elif Eralp kreeg 25,7 procent van de stemmen, meldt de kiescommissie. Het is de beste uitslag ooit voor de uiterst linkse partij in de Duitse hoofdstad. De CDU, die de vorige verkiezingen nog won, eindigde als tweede met 18,8 procent.
Eralp maakt een goede kans om de nieuwe burgemeester van Berlijn te worden, als eerste vrouw met een migratieachtergrond. De AfD won ook in Berlijn, van 6,6 naar 16,3 procent.
De uitslagen in Mecklenburg-Vorpommern en Berlijn zijn een nieuwe klap voor de toch al verzwakte CDU-bondskanselier Friedrich Merz. Zijn partij verliest Berlijn en scoort historisch slecht in Mecklenburg-Vorpommern, twee weken na de grote nederlaag in Saksen-Anhalt. In de media wordt al wekenlang gespeculeerd over de positie van Merz, die een bezoek aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties afzegde vanwege de moeilijke politieke situatie in Duitsland.
Zondagavond sprak Merz, ongebruikelijk voor een bondskanselier na deelstaatverkiezingen. Hij noemde de uitslag in Mecklenburg-Vorpommern een ‘ramp’. Ook erkende hij dat de CDU-kandidaten ‘geen rugwind uit Berlijn’ hadden gekregen, verwijzend naar de impopulariteit van zichzelf en zijn regering.
Niettemin zei hij door te gaan met zijn hervormingen van onder meer het pensioenstelsel en de gezondheidszorg. Hij erkende dat zijn maatregelen pijn doen, maar volgens Merz zijn ze nodig om Duitsland economisch weer sterker te maken. ‘Wat we nu moeten doen, vereist ruggengraat, standvastigheid en geduld. Ik zal dat opbrengen als voorzitter van de CDU en vooral als bondskanselier van ons land’, zei Merz.
In Mecklenburg-Vorpommern ontspon zich de afgelopen weken een spannende tweestrijd tussen de AfD en de SPD. In juni lag de AfD nog 10 procentpunten voor, maar Manuela Schwesig, SPD-lijsttrekker en premier van Mecklenburg-Vorpommern, begon aan een inhaalrace, onder het motto Frau gegen Blau, ‘vrouw tegen blauw’, de kleur van de AfD. Uiteindelijk kwam ze met 35,5 procent net tekort. Toch maakt Schwesig de grootste kans op het premierschap, omdat andere partijen geen coalitie met de AfD willen.
De verkiezingsstrijd in Berlijn verliep ongewoon. De zittende CDU-burgemeester Kai Wegner kwam in januari in opspraak, toen hij ging tennissen na de grote stroomstoring. Hij weigerde af te treden, maar kwam pas in juli tot de conclusie dat hij geen kans maakte op herverkiezing. Op een laat moment moest Stefan Evers, de financiële man in het stadsbestuur, de campagne overnemen. De CDU daalt van 28 naar 18,8 procent, maar volgens Merz was dat een ‘fatsoenlijk resultaat’, gezien de omstandigheden.
Evers werd echter overvleugeld door Elif Eralp, de kandidaat van Die Linke, die een krachtige campagne voerde op één thema: de huren in Berlijn moeten omlaag. Eralp liet zich daarbij inspireren door Zohran Mamdani, de socialist die verrassend burgemeester van New York werd. Het leverde haar 25,7 procent van de stemmen op.
De burgemeester van Berlijn wordt gekozen door het stadsparlement. Eralp kan in het zadel worden geholpen door de Groenen (14,3 procent) en de SPD (12,1 procent). Alleen als de gesprekken op links mislukken, komt CDU-lijsttrekker Evers weer in beeld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant