Rentebeleid
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Afgelopen week verhoogden de centrale banken van de Verenigde Staten en Japan hun rentes. De Europese Centrale Bank deed dat de week daarvóór. Overal reageren monetaire beleidsmakers met opwaartse rentestappen op de hoge inflatie van nu. Het mechanisme: geld wordt zo duurder, krediet vloeit minder snel en de economische activiteit neemt af – en daarmee ook de opwaartse druk op de prijzen.
Zo sijpelen de gevolgen van de onbesuisde Amerikaans-Israëlische aanval op Iran, nu zeven maanden geleden, steeds verder door in de wereldeconomie. Kon de inflatie aanvankelijk nog worden opgevat als een tijdelijke piek – de olieprijzen zouden snel weer dalen als de aanval succesvol werd afgerond – nu moet rekening worden gehouden met langdurig hogere prijzen voor energie en bijvoorbeeld kunstmest. De inflatiegolf wordt een vloedgolf.
De Straat van Hormuz zit, zeven maanden nadat de VS en Israël Iran aanvielen, nog steeds vrijwel dicht. En ook alternatieve routes voor de olie uit de Arabische Golf staan sterk onder druk. De westelijke pijplijn die in de praktijk tussen de vier en vijf miljoen vaten per dag kan vervoeren vanuit Saoedi-Arabië naar de RodeZeekust functioneert niet na aanvallen van Houthi’s vanuit Jemen. Diezelfde Houthi’s rukken zuidwaarts op langs de Jemenitische kust, en hebben nu de controle over de Bab al Mandeb (Poort der Tranen), de nauwe zeestraat vanaf de Indische Oceaan naar de Rode Zee, waar de Saoediërs hun olie op schepen laden. Die schepen, als het al lukt ze vol te pompen, moeten nu hun olie naar Azië brengen via het Suezkanaal, de Straat van Gibraltar en onder Afrika langs.
De prijs van olie staat inmiddels wederom boven 100 dollar per vat. De internationale gasprijs bevond zich de afgelopen week zelfs op het hoogste peil sinds het Iran-conflict begon – ook al omdat het Westen hard bezig is de gasvoorraden bij te vullen voor de winter. De prijs van energie drukt de inflatie omhoog, maar voedingsmiddelen volgen al. En hoe langer het duurt, hoe meer al die hogere kosten leiden tot extra looneisen en prijsverhogingen van diensten.
Dat is te zien: de inflatie in de VS is nu 3,4 procent. Die in de eurozone 3,3 procent. En zelfs in Japan, dat decennia kampte met een te lage inflatie, bedraagt hij nu 1,9 procent. Het antwoord: de Bank van Japan heeft inmiddels zijn rentes opgeschroefd naar het hoogste peil sinds juni 1995. De ECB voerde zijn tweede renteverhoging door van dit jaar. En, verrassend wellicht, ook de Amerikaanse centrale bank ging ertoe over. De nieuwe president van de ‘Fed’, Kevin Warsh werd eerder dit jaar door president Trump benoemd. Gezien diens pogingen om de centrale bank te beïnvloeden en herhaalde oproepen de rente juist te verlagen, is het verheugend dat Warsh zich, eenmaal in functie, niet onder druk heeft laten zetten. Het besluit de rente te verhogen werd unaniem door het Fed-bestuur genomen.
Renteverhogingen zijn niet populair. Zeker niet als de economie al onder druk staat door de energiecrisis. Dat vereist sterke en onafhankelijke centrale bankiers. De afgelopen week laat zien dat ze er zijn. En dat is, zeker in de VS, bemoedigend.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie