Pauline Hanson | partijleider One Nation De rechts-populistische Pauline Hanson (One Nation) is al dertig jaar actief in de Australische politiek, maar nooit eerder leek ze kans te maken op het pluche. Nu maakt ze een opmars in de peilingen en beheerst migratie het debat in Canberra.
Pauline Hanson, leider van de rechts-populistisch partij One Nation, afgelopen mei in Albury waar de partij in een tussentijdse verkiezing won.
Het gejoel en gejuich is een paar straten verderop al te horen: „Racist, seksist, anti-queer, Hanson is niet welkom hier!” Met overslaande stem gilt een jonge vrouw in de microfoon. Ze krijgt bijval van honderden jongeren. „Hanson”, schreeuwt ze. „Fuck off!”, antwoordt de menigte.
Het is een doodnormale schooldag op een donderdag in augustus, maar in het centrum van Sydney hebben honderden stakende scholieren en studenten zich verzameld voor een demonstratie tegen politicus Pauline Hanson. Volgens de zestienjarige Leila Burton is het belangrijker om hier te zijn, dan om in een schoolbank te zitten. „Ik vecht voor een betere toekomst voor mijn generatie”, zegt ze. Ze houdt een bord vast met een foto van Hanson waar een rode streep doorheen is gezet, begeleid met de tekst: ‘Studenten zeggen ‘nee’ tegen racisten!’.
Niet alleen in Sydney gaan jongeren de straat op, in heel het land worden demonstraties gehouden. Het tekent de onrust onder links Australië over de groei van Hansons partij One Nation in de peilingen. Want hier mag dan wel tegen haar gedemonstreerd worden, intussen is Hanson juist populairder dan ooit. Volgens recent onderzoek zou ze kunnen rekenen op 26 procent van de stemmen als er nu verkiezingen werden gehouden. Daarmee is One Nation de grootste na regeringspartij Labor. Ze heeft de belangrijkste oppositiepartij, de conservatieve Liberals, van de tweede plek gestoten.
Met haar felrode, korte kapsel en hoge, nasale trilstem is Pauline Hanson (72) al dertig jaar een markante figuur in de Australische politiek. In 1996 werd ze voor het eerst gekozen in het federale parlement. Haar maiden speech zorgde meteen voor krantenkoppen: ze waarschuwde dat Australië dreigt „overspoeld te worden door Aziaten”. Ook uitte ze in haar beginjaren scherpe kritiek op beleid gericht op het welzijn van de oorspronkelijke bevolking en verwierp ze de multiculturele samenleving.
Toch werd Hanson lang niet heel serieus genomen. Het internet staat vol parodieën zoals ‘Pauline Pantsdown’, waarin de Australische komiek Simon Hunt Hanson in drag nabootst. Haar inmiddels gevleugelde uitspraak „I don’t like it”, uitgesproken met een uitermate nasaal Australisch accent, werd in uiteenlopende satireprogramma’s belachelijk gemaakt. Ook beroemd is een interview uit 1998 in het programma ‘60 Minutes’ waarin Hanson werd gevraagd of ze xenofoob was. „Please explain”, zegt een uitdrukkingsloze Hanson, die niet wist wat de term betekent.
Pauline Hanson in de Senaat, gekleed in een burqa, november vorig jaar, nadat haar voorstel voor een verbod niet in behandeling was genomen.
Maar de grappen over haar gebrek aan opleiding en haar bescheiden afkomst gaven Hanson de reputatie van een underdog. Ze keerde de rollen om en gebruikte „Please explain” als titel voor een satirische animatieserie die de draak steekt met Australische politici en de ‘woke’-cultuur.
Nooit wijkt ze af van haar oorspronkelijke boodschap, al richt ze haar pijlen inmiddels meer op islamitische Australiërs en vluchtelingen. Het afgelopen jaar is de partij omhooggeschoten in de peilingen. Australiërs maken zich het meest zorgen over de gestegen kosten van levensonderhoud, en daarna over migratie. Ze vinden dat One Nation hun zorgen het beste verwoordt, en zien Pauline Hanson als de sterkste partijleider.
Haar doorbraak is een kwestie van lange adem geweest voor Hanson, die jarenlang vooral aan de zijlijn stond. Hanson werd geboren in een eenvoudig arbeidersgezin in Queensland in het oosten van het land. Het was niet vanzelfsprekend dat ze de politiek in zou gaan. Voordat ze in 1994 voor het eerst verkozen werd als gemeenteraadslid in de stad Ipswich – waar ze een zetel veroverde door haar verzet tegen de bouw van een bibliotheek – runde ze als alleenstaande moeder een fish and chips-zaak in Brisbane. Twee jaar later won ze als onafhankelijke kandidaat de strijd om een zetel in het federale parlement, die ze in 1998 weer verloor.
Pas achttien jaar later, in 2016 wist ze, met een campagne gericht op de racistische onderbuik van Australië, genoeg stemmen te trekken voor een senaatszetel. „Ik ben niet bang om hardop te zeggen wat veel Australiërs wel vinden maar niet durven uiten”, zei ze in de documentaire Please Explain! van filmmaker Anna Broinowski, die dat jaar verscheen.
Pauline Hanson in haar fish and chips-zaak in Brisbane, in 1996.
Daarin gaat het onder meer over een moment dat haar vastberadenheid en overtuiging versterkte: in 2003 werd ze veroordeeld wegens vermeende verkiezingsfraude en belandde ze in de gevangenis. Na elf weken werd haar veroordeling tot drie jaar cel vernietigd door een hogere rechtbank. Volgens Broinowski gaf de tijd in de gevangenis haar een ijzersterk karakter. „Het gaf haar de ruggengraat en de politieke mentaliteit die haar in staat hebben gesteld te overleven en te floreren”, zegt Broinowski tegen de Australische uitgave van The Conversation.
Sindsdien schuwt Hanson de controverse nog minder. Haar oproep om van Australië een „monocultuur” te maken zorgt voor felle reacties. En hoewel Hanson zegt op te komen voor working class Australiërs, omringt ze zich met de meest vermogende landgenoten. Een van haar belangrijkste donoren is Gina Rinehart, de rijkste persoon van Australië. Journalist Sarah Martin van de Australische krant The Guardian werpt zelfs de vraag op of de mijbouwmagnaat de partij heeft gekocht. Sindsdien wordt Martin geweerd van persconferenties van haar partij.
Leeftijdgenoot Rinehart, die bekendstaat om haar rechts-radicale opvattingen en ambitie om politieke invloed uit te oefenen, is een vertrouweling van Hanson. Ze noemt zichzelf een ‘Trumpette’ en vindt dat Australië in ‘Trump-stijl’ bestuurd moet worden. De twee worden regelmatig samen gezien, zoals op vakanties in Thailand en Italië of bij een Halloweenfeest van Donald Trump in Mar-a-Lago.
Rinehart betaalde in juli voor een reisje naar Europa, waar Hanson in de podcast van de Britse extreemrechtse complotdenker Tommy Robinson zei ze dat het afschaffen van het zogeheten ‘White Australia’-beleid het begin was van het „migratieprobleem”. Het racistische overheidsbeleid dat tot begin jaren zeventig gold was erop gericht het land een zo wit en westers mogelijke identiteit te geven. Migranten komen „puur vanwege ons sociale zekerheidsstelsel” naar Australië, aldus Hanson.
Studenten en scholieren tijdens een protest in Melbourne op 13 augustus, toen jongeren in het hele land hun leslokalen verlieten om te demonstreren tegen Pauline Hanson en haar partij One Nation.
Kritiek op haar ontmoeting met Robinson, wiens echte naam Stephen Yaxley-Lennon is en die een uitgebreid strafblad heeft voor onder meer mishandeling en fraude, wuifde Hanson weg. Robinson zei „al jaren tegen senator Hanson op te kijken”.
Rinehart is niet subtiel over het soort politiek dat ze van Hanson verlangt. Onlangs gaf ze haar een oranje speelgoedbulldozer cadeau, waarbij ze refereerde aan de kettingzaag van Elon Musk, een symbool voor de drastische bezuinigingen die hij doorvoerde in de Verenigde Staten. Rinehart riep het publiek tijdens het evenement in Townsville op om bulldozergeluiden te maken, terwijl Hanson ongemakkelijk naast haar op het podium stond. „Laat je horen. Grrrr”, bootste Rinehart het gebrom van het voertuig na.
Hanson verdedigt haar vriendschap met de invloedrijke mijnbouwmagnaat. „Deze vrouw heeft het zwaar gehad. Ze heeft dat bedrijf helemaal zelf opgebouwd. Ze is een heel trotse, patriottische Australiër, en ziet datzelfde ook in mij”, zei ze tijdens een bijeenkomst voor ondernemers in Perth.
Tijdens een recente toespraak bij de National Press Club, een prestigieuze club voor journalisten, verweet Hanson de Labor-regering van premier Anthony Albanese voor een „immigratiecatastrofe” te zorgen. „Volgens het mislukte multiculturele beleid zijn alle culturen gelijkwaardig aan de onze. Dat tegenspreken is niet racistisch, maar gewoon gezond verstand.” Ze stelt dat ‘westerse waarden’ onder druk staan en zegt „radicaal islamisme” uit Australië te willen bannen.
Hoe ze dat precies wil vertalen in beleid, blijft vaag. Wel lijkt de top van One Nation zich toenemend bewust van het belang om niet slechts een one-issuepartij te zijn. Zo pleitte ze onlangs voor de verlaging van de tabaksaccijns met 75 procent, en voor de mogelijkheid voor Australiërs om voortijdig over hun pensioen te kunnen beschikken.
Of de peilingen zich ook vertalen in een verkiezingsoverwinning voor One Nation is de vraag. De eerste echte test is in november. Dan worden deelstaatverkiezingen gehouden in Victoria, waar de miljoenenstad Melbourne ligt. De volgende nationale verkiezingen in Australië zijn pas over een kleine twee jaar. Pauline Hanson zegt klaar te zijn om premier van Australië te worden. „Ik kan het”, aldus de politica.
Maar door de opmars in de peilingen heeft One Nation nu al invloed op het beleid. Migratie beheerst het politieke debat en de Labor-regering heeft onlangs aangekondigd de migratie naar Australië de komende twee jaar met ruim 75.000 mensen te willen verminderen.
De conservatieve oppositiepartij de Liberals keert zich juist af van de anti-migratieretoriek van Hansons partij. De partij leed tijdens de laatste verkiezingen in 2022 een grote nederlaag, die volgens electoraal onderzoek verklaard werd doordat ze de moderne, multiculturele Australische samenleving onvoldoende vertegenwoordigde. De Liberals proberen nu een grotere groep Australiërs met verschillende achtergronden aan te trekken – vooralsnog met beperkt succes.
De Australische regering wil het aantal migranten dat jaarlijks naar Australië komt met 50.000 tot 75.000 verminderen. De regels worden onder meer aangescherpt voor internationale studenten, die niet meer zo gemakkelijk hun studentenvisum kunnen blijven verlengen door steeds een nieuwe opleiding te starten en op die manier te „visa-hoppen”. Ook mogen ze niet langer familieleden meenemen. Er is in het Australische migratiedebat veel aandacht voor internationale studenten, omdat die zouden zorgen voor extra druk op de krappe woningmarkt.
Ook het Working Holiday visum wordt aan banden gelegd. Met dat visum kunnen mensen tussen de 18 en 30 jaar een jaar reizen en werken in Australië, daar maken ook veel Nederlanders gebruik van. Voorheen konden visumhouders die periode gemakkelijk verlengen met één of zelfs twee jaar, door een periode op het platteland te werken. Nu wordt dit een lotingssysteem, waardoor lang niet iedereen langer kan blijven dan één jaar.
Volgens cijfers die het Australische agentschap voor statistiek donderdag publiceerde, groeide de bevolking van het land tussen maart 2025 en maart 2026 met 1,4 procent tot 27,9 miljoen. Er werden meer kinderen geboren dan er mensen stierven, en het netto migratiesaldo was 292.100 – 47 procent minder dan post-coronapiek van 2023.
One Nation publiceerde eerder deze maand een eigen plan voor het beperken van immigratie. In de komende drie jaar zou het aantal migranten met 750.000 moeten worden teruggebracht, zodat het migratiesaldo netto negatief wordt.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie