Scholieren zijn de afgelopen jaren een stuk negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Onder jongens in het voortgezet onderwijs is de homoacceptatie in vier jaar tijd zelfs bijna gehalveerd.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft over de geestelijke gezondheidszorg en psyche, brein en gedrag.
Dat blijkt uit onderzoek onder een representatieve groep van 6.600 scholieren door de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Nog maar 22 procent van de jongens tussen 12 en 16 jaar heeft een positieve houding ten opzichte van homoseksualiteit. Bij meiden ligt dat percentage met 51 procent flink hoger, maar vier jaar geleden bedroeg het 78 procent.
De scherpe daling is opvallend: homoacceptatie nam jarenlang toe onder tieners. Er waren de afgelopen jaren al signalen dat er iets aan het veranderen was. Zo merken scholen dat er steeds meer weerstand is tegen Paarse Vrijdag, de dag die draait om lhbti-acceptatie.
Onderzoekers van de GGD in de regio Amsterdam zagen in 2023 ook een flinke daling in het aandeel jongeren dat homoseksualiteit normaal vindt. Maar in andere regio’s was het beeld toen diffuser, of er was geen onderzoek gedaan naar dit thema.
Nu blijkt dat de homoacceptatie onder alle tieners aanzienlijk is gedaald. ‘Een schrikbarende ontwikkeling’, reageert Marie Ricardo, directeur van lhbti-belangenvereniging COC. ‘We doen een klemmend beroep op het kabinet, scholen, ouders en socialemediabedrijven om direct in actie te komen.’
Ook onderzoeksleider Gonneke Stevens, hoogleraar jongerenwelzijn aan de Universiteit Utrecht, noemt de cijfers ‘heel zorgwekkend’. ‘De daling is heel fors en we zien het bij alle groepen. Bij jongens en meiden, vmbo’ers en vwo’ers. We zien het in jongeren uit gezinnen met een lage welvaart en een hoge welvaart.’
De daling in homoacceptatie heeft volgens haar niet te maken met migratie. ‘Dat blijkt niet uit onze data. We zien de daling bij jongeren met een migratieachtergrond, maar net zo goed bij jongeren zonder migratieachtergrond.’
De cijfers passen volgens de hoogleraar binnen een bredere maatschappelijke trend. ‘Het is normaler geworden om je negatief uit te laten over homoseksualiteit. We zien ook dat politici zich negatief uitlaten over bijvoorbeeld Paarse Vrijdag.’
Dat ziet ook universitair hoofddocent sociologie Inge Sieben van de Universiteit Tilburg, die niet betrokken is bij het onderzoek. De Utrechtse studie, die volgens haar ‘netjes’ in elkaar zit, sluit aan bij de European Values Study, een langlopend onderzoek waaraan ze zelf meewerkt.
De jongste generatie lijkt er conservatievere opvattingen op na te houden dan oudere generaties als het gaat om zaken als man-vrouwverhoudingen en abortus, zagen Sieben en haar collega’s al in 2017. Ze zijn ook wat vaker religieus. ‘Dit jaar hebben we opnieuw onderzoek gedaan. We moeten de cijfers nog goed analyseren, maar het lijkt erop dat dat nu ook zo is.’
Waarom jongeren conservatiever zijn gaan denken, is niet duidelijk. De Utrechtse onderzoekers wijzen in hun rapport op de manosfeer: een parapluterm voor influencers die jongeren een rigide ideaalplaatje voorspiegelen van man-vrouwverhoudingen. Mannen moeten dominant, gespierd, succesvol en hetero zijn, vrouwen vooral mooi en volgzaam.
Op de TikTok-profielen van scholieren zijn die denkbeelden inmiddels behoorlijk mainstream, bleek eerder dit jaar uit onderzoek van de Volkskrant. Dat heeft impact op hoe sommige leerlingen denken. Leraren zagen de afgelopen jaren ook manosfeerideeën hun klaslokalen binnensijpelen, blijkt uit een enquête.
Het Utrechtse onderzoek maakt deel uit van een langlopende internationale studie onder middelbare scholieren en groep 8-leerlingen. Uit de vorige onderzoeksronde, vier jaar geleden, bleek dat de mentale gezondheid van scholieren flink was verslechterd.
Vooral op de middelbare school piekeren meiden vaker, ze zijn sneller angstig en ze voelen zich vaker ongelukkig. De mentale gezondheid van middelbare scholieren is de afgelopen vier jaar niet verbeterd, tonen de nieuwste cijfers aan. Met meiden in groep 8 lijkt het wel iets beter te gaan.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant