In Madrid opent Shakira een themapark en een aards paradijs, opgedragen aan de Latina-cultuur. En natuurlijk aan Shakira zelf, die haar dertigjarige carrière in een feestelijke show vat. Haar residentie in Madrid is ontroerend én empowerend.
is pop- en gamejournalist van de Volkskrant, met speciale aandacht voor de opkomst van artificiële intelligentie in de kunst.
Aan het verschijnsel ‘residency’ zijn we inmiddels gewend in het popcircuit: artiesten zoals Harry Styles die zeven keer de Johan Cruijff Arena in Amsterdam afhuren, voor fans uit vele landen. Dat scheelt reiskosten – althans: voor de artiest.
Maar wat de Colombiaanse zangeres Shakira in Madrid neerzet, voor haar ‘Europese residentie’, is uniek. Afgelopen weekend begon een serie shows van Shakira in het district Villaverde: een multiculturele wijk even ten zuiden van de Spaanse hoofdstad. Shakira speelt hier de komende weken twaalf keer, voor in totaal een ongelooflijke 600 duizend personen.
En wáár al die fans – 50 duizend per concert – op bijvoorbeeld zaterdagavond worden onthaald, slaat alles. Op een verder nogal dor industrieterrein heeft Shakira een aards paradijsje ingericht, een soort themapark met tenten en paviljoens in alle regenboogkleuren, op een ondergrond van ook al zo veelkleurig kunstgras. Uit honderd speakers klinken tjirpende en kalmerende vogelgeluiden, als uit het Colombiaanse regenwoud.
En Shakira zélf is hier niet eens het hoofdonderwerp, al is er een goed toegerust Shakira-museum te vinden, waar fans zich kunnen laten fotograferen naast portretten van de Colombiaanse zangeres en outfits die zij gedurende haar dertigjarige carrière heeft gedragen.
Nee: dit Shakira-park draagt de naam ‘Es Latina’, en is ingericht als een ode aan de Latijns-Amerikaanse cultuur in de breedste zin. In een grote podiumtent, nog ver van het hoofdpodium, draaien Colombiaanse en Dominicaanse dj’s opzwepende bachata en cumbia. Even verderop, onder een blauwe, bolvormige tent, is zelfs een bibliotheek ingericht, waar Spaanstalige schrijvers lezingen houden en boeken signeren, en waar het magische fantasiedorp Macondo uit de boeken van de Colombiaanse literatuurgod Gabriel García Márquez is nagebouwd.
Het is niet te geloven, maar waar: in ‘La Biblioteca’ zitten mensen te lezen en bladeren kinderen door prentenboeken. Zo’n voorprogramma hadden we nog niet eerder gezien.
Maar uiteindelijk draait deze dag toch om Shakira zelf, de grootste Latijns-Amerikaanse popster aller tijden. Dus leiden alle wegen van het themapark als de avond invalt naar een enorm podiumterrein, met zes reusachtige tribunes en een arena voor een 50 meter breed podium, plus beeldscherm. Alsof je ineens het Pinkpopterrein oploopt.
En als de zon net achter de bovenste tribunerand verdwijnt en Shakira haar lichtshow laat ontbranden, valt je mond opnieuw open.
De zangeres komt aangelopen door een wandelroute tussen haar publiek (in een paars glitterpak), omringd door haar dansers (in een zilveren glitterpak). Als zij eenmaal op het podium staat en een paar schokkerige, robotachtige dansbewegingen maakt, bij de snijdende synthpop en spacedisco van het nummer La Fuerte, schieten roze lasers over 50 duizend hoofden de hemel in.
En al bij het tweede nummer Girl Like Me kronkelen de diepe bassen van de reggaeton, ook al bij zo’n smetteloos en ruimtelijk geluid. Beeld, geluid, choreografie: alles zit strak in de matrix en op de enorme projectieschermen zien we de reuzen-Shakira en haar dansers bewegen zonder de bij veel spektakelconcerten gebruikelijke – en zeer vervelende – vertraging van soms wel een seconde. Zoiets zou bij deze zo minutieus geregisseerde show ook dodelijk zijn geweest.
Shakira verwelkomt haar publiek, ongeveer per land, van Colombia tot Brazilië en Peru (gejuich vanaf verschillende plekken in de arena), tot Europa (stilte) en Spanje (nóg meer gejuich). Je weet nu zeker dat dit een mooie avond gaat worden.
Dat Shakira hier in Madrid, in het hart van Spanje, haar huis mag inrichten en haar artistieke leven mag vieren, moet voor de Colombiaanse voelen als een triomf. De zangeres vluchtte vier jaar geleden het land uit na een relatiebreuk en een dreigend financieel drama. De zangeres was erachter gekomen dat haar vriend Gerard Piqué, een van de grootste Spaanse voetballers van zijn generatie, Shakira had bedrogen.
Het relatieleed was jarenlang dagelijks entertainmentvoer op de Spaanse televisie. Het roddelgekke land genoot van de details rond het bedrog, dat Shakira op het spoor zou zijn gekomen toen zij zag dat haar favoriete potje jam ineens leeg was. Piqué lustte geen jam. Dus wie had daar aangezeten? Dat niveau, avond aan avond.
De zangeres kreeg daarna nog een klap, toen de Spaanse belastingdienst haar miljoenen wilde laten betalen omdat zij jarenlang geen belasting had afgedragen aan Spanje, een land waar zij toch woonde, volgens de autoriteiten. Dat was niet zo, bewees Shakira. Zij verbleef vaker in Miami en kon dat bewijzen. Zij werd vrijgesproken.
Deze twee dieptepunten van haar leven – Shakira werd na het bedrog van Piqué, met wie zij twee kinderen kreeg, aanvankelijk verscheurd door verdriet – schemeren op de achtergrond van haar concertreeks, die niet voor niets Las Mujeres Ya No Lloran is genoemd, net als haar laatste album: de vrouwen huilen niet meer.
Het is wonderlijk, maar de zangeres is door de ellende stukken sterker geworden, zegt zij zelf ook steeds tussen de nummers door. De carrière van Shakira zat rond 2017 een beetje in het slop: haar album El Dorado maakte niets los en werd slecht beoordeeld, ook door haar fans.
Maar na de tegenslagen kwam Shakira ijzersterk terug, vooral met haar album Las Mujeres Ya No Lloran, waarop zij haar ex-geliefde fileerde maar ook een empowerende boodschap verkondigde. Shakira vond kracht na haar scheiding, zegt ze bij een ontroerende toespraak, voor een nu even doodstil publiek. ‘Ik vond het geluk in mezelf. En voelde voor het eerst weer vrijheid.’ Ze wil het alle vrouwen die door rampspoed worden geplaagd op het hart drukken: huil niet maar incasseer en maak jezelf sterker.
Shakira vertolkt dat krachtgevoel in een aantal van haar sterkste liedjes van de laatste jaren. In El Felicito bijvoorbeeld, een deinende reggaetontrack, waarin zij haar ex vertelt dat die het bos in kan en dat ze klaar is met zijn goedkope filosofische praatjes: ‘Su filosofía barata no la compro.’
In video’s tussen een aantal tracks door – als Shakira zich verkleedt – zien we haar als een wolvin, tussen twee zielige welpjes. Dat beeld alleen is al vrij wansmakelijk – de moederwolf is roze – maar lijkt ook nog gemaakt met AI, die pijn doet aan je ogen. Ook een latere AI-creatie, van Shakira als zeemeermin, steekt schril af bij die echte en dus menselijke Shakira, die hier in Madrid een haast overdreven vitale indruk maakt. Die heeft geen AI nodig! Een enkele smet op een verder zo vreugdevolle avond.
Want wat maakt Shakira een feest van haar oeuvre, dat drie decennia en vele muzikale genres heeft beslagen. We waren het misschien een beetje vergeten, maar wat waren die eerste rockliedjes van Shakira goed en eigenwijs: van het lekker puntige, typisch Spaanse rockliedje Inevitable tot het kleine indieliedje Si Te Vas. Shakira speelt dit vroege werk met een ontketende band, die de bas laat rollen en de gitaren laat scheuren, en zingt met haar beste, overslaande rockstem.
De liedjes uit haar latere fase, toen ze de internationale mode volgde en óók maar aan de reggaeton ging, doen het opmerkelijk goed naast haar ontwapenende rockwerk: het maakt de show gevarieerd en levendig, en geeft een blik in een artistiek leven dat toch opmerkelijk diepgravend is geweest.
De show van tweeënhalf uur sleept Madrid mee langs een brede waaier aan pop, met één been in Spanje en het andere een continent verderop. Het voelt als een organische symbiose, en verbindt de Spanjaarden natuurlijk ook met de gemeenschappen van immigranten uit Colombia en de Dominicaanse Republiek. Die staan hier gezusterlijk te feesten bij het sensuele nummer Soltera, dat de geneugten van het alleen zijn bezingt, bij parelende highlife-gitaren en stomende reggaeton. Shakira staat en danst in een enorme letter ‘S’: een prachtig beeld.
En dan krijgen we natuurlijk nog de doorbraakhit Whenever, Wherever, die in Madrid gelukkig wordt uitgevoerd in de Spaanse versie Suerte. De dansoefeningen worden hier een geografische mashup, met Arabische buikdans vermengd met kungfu. Maar in dit feelgood-Shakira-circus kan vanavond alles, en blijft het goede humeur heersen.
Dus staat het hele Shakira-stadion uiteindelijk te dansen bij het toch best irritante voetballiedje Dai Dai, van het afgelopen wereldkampioenschap. Dat Spanje mét dit nummer wereldkampioen werd, moet de uitzinnige choreografie verklaren die van het podium overslaat op het publiek: alle Spanjaarden met terugwerkende kracht wéér dronken van geluk.
En terecht, want Shakira in Madrid is een heerlijke viering van de Latijns-Amerikaanse cultuur, én een van haar belangrijkste vaandeldragers.
Pop
★★★★☆
Shakira, 19/9, Villaverde, Madrid. Shakira speelt nog t/m 11 oktober op deze locatie. De tickets zijn uitverkocht, maar mogelijk nog verkrijgbaar via TicketSwap.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant