DEN HAAG - Den Haag zet zich schrap. Zaterdag is een demonstratie van de actiegroep Wij Zijn Het Volk gepland, net als een tegendemonstratie. En wat gaat Extinction Rebellion (XR) doen? Het is afwachten. Hoe moet er volgens de Haagse politiek worden omgegaan met de demonstraties?
Waar van klimaatbeweging XR nog niet zeker is of ze de A12 in Den Haag of Utrecht gaan bezetten, is in ieder geval wel zeker dat Wij Zijn Het Volk en een tegendemonstratie met de titel 'Tegen fascisme en voor inclusiviteit' in de Hofstad plaatsvinden.
'Demonstreren is een groot goed', reageert Coen Bom, fractievoorzitter van Hart voor Den Haag. 'In Den Haag vinden jaarlijks duizenden demonstraties plaats en die moeten we als internationale stad van vrede en recht ook gewoon faciliteren.'
Bom: 'Maar het demonstratierecht is geen vrijbrief voor geweld, vernielingen, rellen of het keer op keer ontwrichten van onze stad. Vorig jaar hebben we gezien dat veel mensen op een normale manier hun zorgen wilden uiten, maar dat relschoppers van binnen én buiten de stad de demonstratie aangrepen om de confrontatie te zoeken en vernielingen aan te richten.'
Wie zaterdag de stad 'kort en klein komen slaan' moeten volgens de fractievoorzitter rekenen op stevig politieoptreden, aanhouding en vervolging. 'De rekening voor de aangerichte schade moet waar mogelijk bij de daders worden neergelegd.'
'Wie komt demonstreren, welkom. Wie komt rellen of de stad komt blokkeren', waarmee hij als laatste doelt op XR, 'blijf weg uit Den Haag'.
Schade aan partijkantoor D66
Tijdens de rellen van vorig jaar werd voor 34.000 euro schade aangericht bij het partijkantoor van D66. Er werden ruiten ingegooid bij het kantoor aan de Lange Houtstraat en een deur raakte ontzet. Tegen een andere deur werden stoeptegels gegooid.
Fractievoorzitter Yousef Assad van D66 noemt het demonstratierecht een belangrijk grondrecht dat juist in Den Haag, als stad van vrede en recht, moet worden beschermd. 'Dat geldt ook voor demonstraties waarvan we de boodschap misschien verwerpelijk vinden. Daarbij hoort dat iedereen zich veilig moet kunnen voelen in onze stad.'
'Demonstreren is iets anders dan vernielen of geweld gebruiken. Daar ligt voor mij een duidelijke grens. Ik heb er vertrouwen in dat de burgemeester en politie zich goed voorbereiden en doen wat nodig is om de demonstraties veilig te laten verlopen.'
Assad benadrukt dat mensen vreedzaam hun stem moeten kunnen laten horen. 'Maar we moeten we onze stad ook beschermen tegen mensen die een demonstratie aangrijpen om geweld te gebruiken en onrust te veroorzaken. Dat is een rode lijn. Hoe en wanneer er precies wordt ingegrepen, is aan de autoriteiten die daarover gaan.'
Oproep tot geweld
Uit onderzoek van Vrij Nederland blijkt dat er door kopstukken wordt opgeroepen om zaterdag tot geweld over te gaan. Vrij Nederland analyseerde daarvoor extreemrechtse sociale media en netwerken.
'Demonstreren is een belangrijk grondrecht van ons land en dat moet gefaciliteerd worden', aldus Hera Butt.
Het raadslid van PRO noemt de gebeurtenissen op het Malieveld vorig jaar 'een schande en verwerpelijk'. Ze hoopt dat burgemeester Jan van Zanen en de politie alle nodige maatregelen treffen om dit te voorkomen.
'Mijn fractie blijft benadrukken dat ingrijpen van de burgemeester en politie proportioneel en noodzakelijk moet zijn, dat geldt ook voor de inzet van geweldsmiddelen, zoals een waterkanon', klinkt het over de manier waarop er wellicht zal moeten worden ingegrepen.
Ook Hatim Belahcen, fractievoorzitter van DENK, noemt demonstreren 'een van de belangrijkste bouwstenen van onze democratische rechtsstaat'. Mensen moeten de ruimte hebben om zich uit te spreken, wat door de stad moet worden gefaciliteerd. 'Ook wanneer wij het fundamenteel oneens zijn met de boodschap.'
'Tegelijkertijd zijn er grenzen', laat Belahcen weten. 'DENK verwerpt extreemrechts en neonazistisch gedachtegoed en we accepteren niet dat groepen Hagenaars zich door haat, discriminatie of intimidatie onveilig of bedreigd voelen in hun eigen stad. Waar de grenzen van de wet worden overschreden, moet worden opgetreden.'
Belahcen: 'Vrijheid van demonstratie en bescherming tegen haat en geweld staan niet tegenover elkaar. Ze horen allebei bij een sterke democratische rechtsstaat. Juist in de demonstratiestad van Nederland moeten we laten zien dat vrijheid de ruimte krijgt, maar dat intimidatie, discriminatie en neonazistisch gedachtegoed een duidelijke grens vormen.'
'Iedereen heeft het recht om te demonstreren, maar dit moet altijd vreedzaam', aldus fractievoorzitter Robert Barker. 'Vele signalen wijzen erop dat op het Malieveld extreemrechtse hooligans tekeer zullen gaan met geweld en onverdraagzaamheid. Rechtsextremistisch geweld is een rechtstreekse aanval op onze samenleving en brengt mensen direct in gevaar.'
Hij vervolgt: 'Er ligt een grote druk op de politie om verschillende demonstraties in goede banen te leiden. De politie moet daarbij voorbereid zijn op extreemrechts geweld, de relschoppers aanpakken en de Haagse inwoners beschermen.'
Barker geeft aan dat het gebruik van paarden en honden door de politie wat de partij betreft een onwenselijk middel is wanneer moet worden ingegrepen.
'Demonstreren is een recht, maar je moet je wel aan de regels houden. Het plegen van strafbare feiten en geweld gaat wat ons betreft over de grens. Daar is geen plek voor in onze stad', aldus fractievoorzitter Hinke de Groot.
De aangekondigde demonstraties van zaterdag baren De Groot zorgen. 'Ik hoop dat het niet, zoals vorig jaar, uit de hand loopt.' Ook de inzet van politiecapaciteit is volgens haar een aandachtspunt. 'Het kost ontzettend veel capaciteit en dat heeft maatschappelijke gevolgen', vervolgt De Groot.
De partij steunt 'onvoorwaardelijk' de inzet van de politie en de burgemeester. 'Dat geldt ook voor het waterkanon, gebiedsverboden en het vervolgen van mensen die strafbare feiten plegen. Als de veiligheid in het geding komt, mag er daadkrachtig worden opgetreden.'
Tijmen van Wijngaarden noemt het demonstratierecht een deel van het fundament van de democratie.
'Veel van onze rechten en verworvenheden en zelfs de democratie zelf, zijn er alleen gekomen dankzij mensen die in actie kwamen en demonstreerden. Vreedzame burgerlijke ongehoorzaamheid hoort hier ook bij', legt hij uit. 'Maar het gebruik van geweld tegen vreedzame demonstranten accepteren wij niet.'
Van Wijngaarden: 'Bij de extreemrechtse demonstratie bestaat een groot risico dat er geweld zal worden gepleegd, zoals ook tijdens het oorspronkelijke Elsfest gebeurde. Het is vanzelfsprekend dat de politie stevig ingrijpt als wapens naar een demonstratie worden meegenomen.'
ChristenUnie-SGP schrijft dat aangemelde demonstraties op de door de burgemeester aangewezen locaties zo goed mogelijk moet worden gefaciliteerd.
'Wat de ChristenUnie-SGP betreft wordt zo snel mogelijk ingegrepen als ontsporing dreigt, zodat we geen herhaling krijgen van het spoor van vernieling in de binnenstad vorig jaar', aldus fractievoorzitter Judith Klokkenburg.
Klokkenburg: 'Als de burgemeester het veiligheidsrisico van tevoren al te hoog inschat door de oproepen tot geweld online, de complexiteit van en relatie tussen de verschillende demonstraties en de enorme capaciteit die benodigd is, moet het afblazen op voorhand niet worden uitgesloten.'
Volt-fractievoorzitter Mylène Tabernal zegt zich zorgen te maken over de aangekondigde demonstraties. 'Er wordt in extreemrechtse groepen opgeroepen tot geweld en de kans op escalatie is aanwezig. Je mening uiten is daar onmisbaar voor. Geweld en haat horen daar niet bij.'
Tabernal: 'Ik vind het belachelijk dat er morgen wordt geprotesteerd met een extreemrechtse boodschap. Volt staat voor verbinding en niet voor polarisatie. Tegelijkertijd moet er voor iedereen ruimte zijn om vreedzaam te demonstreren, ook als wij ons niet kunnen vinden in de boodschap.'
Wanneer de demonstraties uit de hand lopen is de-escalatie volgens Volt 'absoluut prioriteit'.
'We kunnen daarbij voorbeeld nemen aan de vredespolitie in Amsterdam of aan de de-escalatieteams die ze in Duitsland inzetten om geweld te voorkomen. Als er morgen ingegrepen moet worden, moet dat proportioneel zijn en met zo min mogelijk geweld gebeuren.'
Omroep West vroeg ook VVD en FVD om een reactie. Deze partijen hebben niet geantwoord.
Source: Omroep West Den Haag