Gelijkheid De emancipatie van vrouwen in Nederland staat nagenoeg stil. Nederland daalde daardoor opnieuw op de mondiale ranglijst van gelijkheid tussen mannen en vrouwen. „We zijn een rijk land en denken dat we alles goed geregeld hebben, maar de loonkloof is er nog steeds.”
Sophie van Gool
De partner van econoom Sophie van Gool (34) kreeg een hoop complimenten toen hij drie maanden vaderschapsverlof opnam voor hun beide kinderen. „Ooo, wat bijzonder, wat modern!”, werd er gezegd. „Tegen een werkende moeder zegt niemand dat”, zegt Van Gool. „Integendeel: als je als moeder snel weer gaat werken na de bevalling, krijg je kritiek van de buren en tantes.”
De emancipatie van vrouwen in Nederland staat nagenoeg stil. Dat blijkt uit de Global Gender Gap Index, een jaarlijks onderzoek in opdracht van het World Economic Forum. Andere landen boeken wel vooruitgang. Nederland daalde daardoor opnieuw op de lijst die landen rangschikt naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Dit jaar staat Nederland op plek 46, vorig jaar was dat plek 43. En die notering was zelfs vijftien plekken lager dan het jaar daarvoor.
Van Gool is publicist, zzp’er, moeder en schreef de boeken Waarom vrouwen minder verdienen en Je kind is een goudmijn.
„Nee. We zijn een rijk land en denken dat we alles goed geregeld hebben, maar de loonkloof is er nog steeds. Mannen verdienen meer dan vrouwen. Ze werken gemiddeld meer uur per week én ze verdienen, met dezelfde opleiding en hetzelfde werk, meer geld per uur; 2 procent bij de overheid en 6 procent in het bedrijfsleven. Dat is ongeveer een half maandsalaris per jaar. Vrouwen bekleden minder leidinggevende functies. We hebben in Nederland geen consistent beleid om de positie van vrouwen te verbeteren.”
„Ja, de wetten zijn de afgelopen vijftig jaar veranderd, maar de mentaliteit niet. Mannen worden op het werk hoger ingeschaald. Het is verboden, op zichzelf – bij gelijk werk hoort gelijk loon – maar een man blijkt toch eerder in een hogere loonschaal te komen. Gelukkig wordt vanaf 2027 wettelijk ingevoerd dat werkgevers publiekelijk moeten laten zien wat de vrouwen en de mannen in de organisatie verdienen. Je krijgt ook het recht die gegevens als individuele werknemer in te zien. Dan wéét je tenminste of je minder verdient dan je mannelijke collega’s.”
„Nee, ze lijken zelfs weer sterker op vroeger. Ik gaf deze zomer workshops en ik schrok ervan. Het ging over gelijkheid op het werk en ik constateerde dat vrouwen minder verdienen en een man zei: ‘En jij vindt dat een probleem?’ Een hoogopgeleide professional, hè. Ik zei iets van: ‘Weet je, discriminatie is ook wettelijk niet toegestaan.’ En hij zei: ‘Ja, maar er mag wel meer niet wettelijk. Ik mag ook niet te hard rijden op de snelweg. Dat doe ik ook.’ Jarenlang was er wel een soort schroom bij veel mannen dat ze langere werkweken maakten dan hun vrouw en meer verdienden, maar de schaamte is er helemaal af.”
„Ja, volgens het CBS wil 50 procent van de stellen dat de zorg thuis eerlijk wordt verdeeld, maar lukt dat slechts 9 procent van de stellen. Vrouwen doen dus veel meer met de kinderen. Ze werken minder uren en omdat ze minder verdienen, is het ook logisch dat zíj een stap terug doen als er meer te doen is thuis.”
„Vrouwen zijn jarenlang formeel uitgesloten van de arbeidsmarkt. In de jaren vijftig van de vorige eeuw gold nog een wettelijk arbeidsverbod voor getrouwde vrouwen. Als je ging trouwen, werd je ontslagen. De socialisten wilden vrouwen lange tijd beschermen tegen gevaarlijk werk in de fabriek en de christenen verklaarden het moederschap heilig. De huidige arbeidsmarkt is nog steeds erg gesegregeerd. Je ziet bijvoorbeeld dat in de zorg en het onderwijs met name vrouwen werken, zeker in de lagere regionen van organisaties. En beroepen waar heel veel mannen werken, worden over het algemeen veel beter betaald.”
„De onderzoekers kijken niet alleen naar loon, ook naar onderwijs en politieke emancipatie. Duitsland staat in de toptien, daar speelt mee dat het land jarenlang een vrouwelijke bondskanselier had. Nederland heeft nog nooit een vrouwelijke premier gehad. In Scandinavische landen is de kinderopvang beter geregeld; die is daar toegankelijker en goedkoper. Overheid en bedrijfsleven moedigen vaders daar bovendien meer aan hun verlof op te nemen. IJsland staat onder andere bovenaan omdat het land een stuk verder is met gelijk loon voor mannen en vrouwen.”
„Onze meisjes doen het heel goed in het onderwijs. Ze studeren sneller af en halen hogere cijfers dan jongens. Mannen zijn wel ietsje meer gaan zorgen voor de kinderen de afgelopen jaren. Vrouwen zijn meer uren gaan werken. Het partnerverlof is uitgebreid, al is dat alleen gekomen omdat de Europese Unie dat verplicht stelde. Er zijn wel verbeteringen, maar het gaat waanzinnig langzaam.”
„Zeker. Maar je moet wel zelf kunnen kiezen het wel of niet te doen. Nu kunnen vooral mannen kiezen.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie