Overstromingsramp Nepal Ruim drie weken nadat een kolkende stroom van water, modder en puin door Nepal raasde, vervliegt de hoop dat er nog overlevenden worden gevonden in het rampgebied, dat is bedekt met een dikke laag slib. In de beschadigde woningen getuigen achtergebleven persoonlijke bezittingen van de levens die door de ramp zijn verwoest.
Een familiefoto ligt op een met modder besmeurd matras in een huis in Devighat, in Nepal. Een vloedgolf van water, modder en puin raasde eind augustus door het plaatsje nadat stroomopwaart in de Himalaya een gletsjer was ingestort.
Zeven minuten duurde het voordat de tientallen meters hoge muur van water, die ontstond toen hoog in de Nepalese bergen een rotswand en een gletsjer instortten, de bewoonde wereld bereikte. Een douanepost aan de grens met Tibet werd weggevaagd, samen met vermoedelijk honderden reizigers die daar pauzeerden of hun papieren in orde maakten.
Een waarschuwings-sms die de Nepalese autoriteiten korte tijd later verstuurden aan tienduizenden bewoners van stroomafwaarts gelegen dorpen, kwam voor velen te laat. Nog geen half uur na de instorting van de gletsjer bereikte de vloedgolf dorpen in het district Rasuwa en werden wegen, bruggen, woningen, scholen en andere gebouwen verwoest. Zeker honderden mensen kwamen om het leven. Twee uur na het begin van de ramp werden in Galchhi, ruim tachtig kilometer stroomafwaarts, nog huizen en mensen weggespoeld door een negen meter hoge vloedgolf die nauwelijks aan kracht had ingeboet.
Maar zo snel als de ramp zich uiteindelijk voltrok, zo lang was die al in de maak. In een eerste wetenschappelijke studie naar de oorzaak van de ramp, die donderdag werd gepubliceerd, constateert het internationale onderzoekscollectief World Weather Attribution dat de gletsjer instortte door een samenloop van omstandigheden, waarbij de opwarming van de aarde door klimaatverandering een belangrijke katalysator is geweest. Hogere temperaturen in de afgelopen decennia hebben de permafrostlagen in het hooggebergte verzwakt, en de door afsmelting gekrompen gletsjer oefent minder druk uit op de rotswand, die daardoor instabiel kan worden. Bovendien valt door het warmere klimaat steeds meer neerslag als regen in plaats van als sneeuw. Mogelijk hebben ook een grote aardbeving in 2015, en de uitzonderlijk warme zomermaanden van dit jaar een rol gespeeld bij het ontstaan van de ramp.
De onderzoekers pleiten voor betere monitoring en informatieuitwisseling over gevaarlijke gletsjers in het gebied. Maar tegen dit soort rampen is geen kruid gewassen, schrijven ze. „Gebeurtenissen van deze omvang overstijgen de grenzen van klimaatadaptatie. Het aanpakken van schade en verlies, via ondersteuning bij herstel en wederopbouw in getroffen gemeenschappen, is nu een onvermijdelijk onderdeel van de klimaataanpak geworden.”
Uiteindelijk helpt alleen doortastend klimaatbeleid, volgens het rapport: „Om toekomstige risico’s te minimaliseren is een snelle transitie weg van fossiele brandstoffen noodzakelijk, en het waarmaken van toezeggingen op gebied van financiering van klimaatadaptatie.” Volgens de BBC wil de Nepalese regering op basis van het rapport een beroep doen op het VN Fonds voor Verlies en Schade dat in 2023 werd opgericht om arme landen te ondersteunen bij het opvangen van de kosten van klimaatrampen. De regering in Kathmandu schat de schade na de overstroming op zeker 4,1 miljard euro.
Het bergachtige Nepal wordt onevenredig getroffen door klimaatrisico’s, terwijl het zelf amper bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Het Himalayaland is verantwoordelijk voor minder dan 0,03 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, en wekt vrijwel al zijn stroom op met waterkrachtcentrales – waarvan een groot aantal nu door de vloedgolf is verwoest.
Een beschadigde woning in Devighat ligt vol meubels en huisraad, bedekt met een dikke laag modder.
Een toilet vol modder in een huis in Betrawati.
Van een kapperszaak in Devighat is na de modderstroom niet veel meer over.
Beschadigde meubels en andere huisraad in een door de modderstroom geraakte woning in Devighat.
De vloedgolf van water, puin en modder bereikte het stadje Galchhi, ruim tachtig kilometer stroomafwaarts, twee uur na de instorting van de gletsjer. De plaatselijke school is volgelopen met modder.
Bij de ramp vielen volgens officiële cijfers in Nepal 1.403 doden, waarvan tot nu toe slechts 105 zijn geïdentificeerd. De autoriteiten stelden daarnaast het aantal vermisten deze week met ruim duizend naar boven bij, van 5.130 tot 6.150 mensen. Aan de Tibetaanse kant van de grens zijn officieel tot nu toe 43 doden gemeld, en 519 vermisten.
De kans dat nog overlevenden worden aangetroffen, is klein. De laatste berichten over levend teruggevonden vermisten dateren van 6 september. Toen werd een oudere vrouw gevonden onder het puin van haar huis in het dorp Betrawati, waar ze temidden van water en modder in leven was gebleven dankzij een kleine bel lucht.
Ook werd die dag een Chinese man gered die zijn toevlucht had gezocht in een tunnel die hoort bij de waterkrachtcentrale waar hij werkte. Vermoedelijk bevinden zich nog altijd honderden mensen in zulke tunnels op verschillende plekken in het rampgebied, maar de kans op overlevenden lijkt klein. De berging verloopt moeizaam: de tunnels zijn voor reddingswerkers moeilijk bereikbaar en de dikke lagen slib in de kilometers lange gangen zijn vaak uitgehard als een soort cement.
Op muren in de Nepalese provincie Bagmati laten modderspatten zien hoe de vloedgolf er op 26 augustus door gebouwen kolkte.
Bij de familieleden van de vele vermisten loopt de frustratie op. Ze protesteerden de afgelopen dagen tegen de trage voortgang van de reddingsoperaties. Ook roepen ze de overheid op om hun vermiste geliefden officieel dood te verklaren, zodat ze zaken als verzekeringen, erfenissen en voogdij kunnen regelen, en de religieuze rouwrituelen kunnen uitvoeren die bij een overlijden horen.
In het ziekenhuis van Kathmandu, waar foto’s van vermisten en van geborgen lichamen aan de muren hangen, wachten overlevenden nog altijd op nieuws over hun vermiste familieleden. Usha Khatri, wier echtgenoot als kok meereisde met een groep pelgrims in het rampgebied, heeft nog niets gehoord, zegt ze tegen persbureau Reuters. „De regering heeft niet veel voor ons gedaan. Ze hebben ons niet ontvangen en ons geen informatie of garanties gegeven. Ik ben in mijn eentje op zoek naar mijn man.”
In een vol modder gelopen huis in Betrawati is een bos knoflook achtergebleven.
Een man heeft in zijn beschadigde huis in Devighat een familiefoto teruggevonden.
In Nuwakot keerden bewoners eerder deze maand terug naar hun zwaar beschadigde woningen. Een trouwfoto hangt er, besmeurd met ingedroogd slik, nog aan de muur.
Tussen het puin en de modder buiten een beschadigd huis in Devighat ligt een schooltas. Volgens Unicef zijn meer dan 17.000 kinderen door de ramp getroffen, bijvoorbeeld doordat ze familie zijn verloren of doordat hun scholen zijn verwoest. Veel kinderen kampen bovendien met hevige trauma’s.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie