Een gokverslaafde man heeft zich laten opnemen in het register dat gokbedrijven moeten raadplegen om zulke spelers te kunnen weren. Toch verloor hij aan gokautomaten veel geld. De speelhal had hem moeten tegenhouden, vindt hij. Maar die stelt dat de speler de controle doelbewust heeft ontweken.
Een man ging in twee maanden zo’n vijftig keer dezelfde speelautomatenhal binnen en verloor daar met gokken naar eigen zeggen 30.000 euro. Hij had niet binnengelaten mogen worden, zegt hij, omdat hij zich een half jaar eerder op initiatief van zijn broer had geregistreerd in het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks).
Met een DigiD kun je daarin laten opnemen dat je voor minimaal een half jaar, en maximaal 99 jaar, geen toegang krijgt tot de Nederlandse speelhallen, casino’s en online goksites. Eventuele buitenlandse identiteitsbewijzen moet je zelf toevoegen. De bedrijven hebben de wettelijke plicht bij alle bezoekers aan de hand van hun identiteitsbewijs te controleren of zij zo’n ‘gokstop’ op hun burgerservicenumer of buitenlands identiteitsbewijs hebben laten opnemen. Meer dan 100.000 Nederlanders hebben zich inmiddels zo geregistreerd.
De man in kwestie koos voor 99 jaar – maar werd toch toegelaten. Hij stelt de speelhal aansprakelijk omdat die niet goed zou hebben gecontroleerd of hij zich in Cruks had aangemeld. Hij zei dat hij zijn Nederlandse paspoort had gebruikt. Bovendien had de speelhal op grond van de wettelijke zorgplicht moeten ingrijpen in zijn ‘buitensporige gokgedrag’. Daarom eist hij bij de kantonrechter een schadevergoeding van ongeveer 30.000 euro.
Volgens de speelhal was de man binnengelaten op grond van een buitenlands identiteitsbewijs en een in de gokhal getekende verklaring dat hij geen burgerservicenummer had. Met die verklaring had hij een spelerspas met foto gekregen.
De kantonrechter vindt het aannemelijk dat de speelhal „zich aan de controleverplichtingen bij binnenkomst heeft gehouden”. Ook was volgens deze rechter niet bewezen dat het gokgedrag van de man zo afwijkend was dat de speelhal had moeten ingrijpen.
In hoger beroep acht ook het gerechtshof het onwaarschijnlijk dat de man vijftig keer was toegelaten met een Nederlands paspoort zonder dat was gekeken of hij in het Cruks-register stond, zoals de man beweerde. Ingrijpen vanwege het gokgedrag kan bovendien pas als de speelhal de bezoeker heeft leren kennen. In deze zaak is volgens het hof niet duidelijk geworden dat de speelhal had moeten zien dat de man opvallende pintransacties deed. De man stelde ook dat hij op meer dan twee automaten tegelijk kon spelen. Maar ook dat vindt het hof niet waarschijnlijk, omdat de medewerkers zoiets moeten voorkomen en de inzetten van een speler zijn gemaximeerd. De man krijgt de schadevergoeding niet en moet ook de proceskosten van de speelhal betalen, ruim 5.500 euro.
Benton Zalm van WVB Advocaten stond de gokker bij. Toen hij ruim twee jaar geleden met de zaak begon, was er nog niet veel jurisprudentie op basis van het Cruks-register, dat eind 2021 is ingevoerd. „In de Wet op de kansspelen is niet geregeld dat je een verklaring kunt tekenen waarin je vastlegt dat je geen bsn hebt. Zo’n verklaring stelt ook niets voor. En dat je zelf verantwoordelijk bent je andere identiteitsbewijzen in te voeren die geen burgerservicenummer hebben: zoiets werkt niet bij een verslaafde.”
PowNed kwam afgelopen september met het bericht dat een journalist die op zijn eigen identiteitsbewijs een gokstop had gezet bij drie van de vijf speelhallen binnenkwam met een rijbewijs van een collega. Daarover zijn inmiddels Kamervragen gesteld. Zalm reageert: „Inderdaad, het systeem is zo lek als een mandje.”
Dat ziet advocaat Sanne van Dijk (BDS Advocatuur) heel anders. Zij trad op voor het bedrijf van de speelhal. „De wereld van speelhallen en casino’s is door de Wet op de kansspelen geen Wilde Westen meer. Die wet stelt namelijk vele eisen voordat je een vergunning krijgt, zoals de verplichting een gesprek aan te gaan bij onmatig spelgedrag.”
Daarover wordt tegenwoordig vaker geprocedeerd. Van Dijk: „Door de rechtspraak is duidelijk geworden dat je eerst het speelgedrag van iemand moet kunnen bekijken voordat je kunt zien of sprake is van afwijkend gedrag.”
Ze ziet een lijn in de jurisprudentie: „In meerdere rechterlijke uitspraken wordt een grotere verantwoordelijkheid bij de speler gelegd als die tegengehouden wil worden. Als je moedwillig de Cruks-registratie omzeilt, is er geen grondslag voor vergoeding van de schade.”
Kai Hollemans (KH Legal Advice) houdt zich als jurist bezig met regelgeving en beleid op het gebied van alcohol, drugs en gokken. Hij ziet niet zo’n lijn in de jurisprudentie. „Want het is altijd afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Een gokverslaafde kan zich in allerlei bochten wringen om binnen te komen. Als de speelhal er niet op anticipeert dat er fraude kan worden gepleegd, kan de rechter tot aansprakelijkheid besluiten. Dat is iets anders dan een steeds grotere verantwoordelijkheid bij de speler leggen.”
Volgens hem werkt het Cruks-register in veruit de meeste gevallen goed. „De legalisering van de online gokmarkt is een goede ontwikkeling. Negen van de tien gokkers speelt inmiddels bij legale casino’s. Maar 50 procent van het vergokte geld – The house always wins – gaat naar illegale online casino’s, die zich richten op mensen met een Cruks-registratie. De Kansspelautoriteit legt wel veel boetes op, maar áls al kan worden achterhaald wie achter die illegale casino’s zit, kunnen die boetes vaak niet worden geïnd in de schimmige oorden waar ze geregistreerd staan.”
Uitspraak: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 25 augustus 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:5432
Deze rubriek belicht wekelijks rechterlijke uitspraken met economische gevolgen voor mensen of bedrijven
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie