‘De tijd blijft maar in cirkels rondgaan’, zegt de oude wijze Úrsula Buendía in Honderd jaar eenzaamheid. Dat ik dat paraat heb, dank ik aan de onweerstaanbare Netflix-verfilming van die roman. Dat ik er nu aan denk komt door het borduurwerk van Bayeux. Dat elfde-eeuwse ‘tapijt’ wordt dezer dagen gekaapt door zorg-dat-je-erbij-bent-opwinding, aangevoerd door een president (Macron) en een koning (Charles III). Nog niet helemaal bekomen van weer eens een zonsverduisteringshype, worden we nu besprongen door Bayeux fever c.q. Bayeux mania. En deze krant doet mee. Want potverdorie, het borduurwerk van Bayeux in Londen, dat is me wat.
Wat dan?
Het is niet zo dat het weg was. Iedereen kon het sinds 1983 bekijken, in Normandië. In Frankrijk dus, toch de favoriete bestemming van massa’s Britse toeristen en comfortabel op de route. Blijkbaar liet het ze onverschillig. Nu niet meer. Het is in Londen! In het British Museum! Een „kaskraker”! En: Het komt thuis! Want eigenlijk is het Engels, hè. Ja, en de Elgin Marbles zijn eigenlijk Grieks. Pas als het British Museum die teruggeeft aan Athene, kan er gemekkerd worden over ‘thuis’.
Ook toeristen van buiten het VK sluiten aan voor de opgefokte experience: ik was erbij, ik maakte het mee. Once in a lifetime. Zo bijzonder, ik voelde de naalden, de steekjes, de middeleeuwen.
Niet waar, dat verzin je. Je zag het, meer was het niet. Want in Londen is een bezoek aan het borduurwerk in een half uur gepiept. En tijd om even iets beter te kijken krijg je niet, stilstaan is verboden.
Wie, verhit door de Bayeux fever, per se nu meteen het borduurwerk van Bayeux tot zich wil nemen kan online terecht bij een piekfijne weergave, met alle tijd voor de honderden waanzinnige details. Wie iets meer geduld heeft, neemt volgend jaar de TGV in plaats van de Eurostar en reist naar Bayeux om comfortabel van de borduursels te genieten, in een vernieuwd museum (vast weer fiks publicitair begeleid, de tijd houdt echt niet op met in cirkels rondgaan).
Het tapijt van Bayeux.
„Kunst overstijgt de geschiedenis”, schreef Bianca Stigter vijf jaar geleden in een meeslepend portret van het borduurwerk in Bayeux ter ere van de lancering van de online-versie. Sterke observatie. Net zo overstijgt kunst de politiek, lijkt me. Maar nee. Een waardevol borduurwerk dat eeuwen overleefde (doordat niemand ernaar omkeek), dat laat je met rust, je gaat het niet versjouwen. Dat lijkt logisch, maar het werd verscheept van Frankrijk naar Londen. Niet ten gunste van de kunst, maar per politiek ingestoken beslissing. Politieke personen zijn parasieten en het is fijn meeliften op het prestige van wereldberoemde, bij voorkeur onbetaalbare kunstwerken. Het komt vaker voor: een uniek kunstwerk dat wordt uitgeleend voor politiek gewin. Als gebaar van goede wil. Als zoenoffer. Als douceurtje. Als ‘ambassadeur’ van een Franse president om de Britten te paaien.
Maar een weerloos wezen zu haben aanbieden voor tijdelijk gebruik – dat is prostitutie.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie