Energierekening Van hoge energieprijzen zijn Nederlanders voorlopig niet af. In 2031 betalen ze jaarlijks zo’n 120 euro meer. Dat komt niet door geopolitieke onrust, maar door investeringen in het stroomnet en ‘groene’ plannen.
Apparatuur voor zuiniger energiegebruik op een nieuw appartementencomplex in het centrum van Bilthoven. Door netcongestie geldt er per juli van dit jaar een aansluitstop voor elektriciteit.
Dure energie is het nieuwe normaal. Niet alleen door stijgende brandstofprijzen vanwege aanvallen in de Golfregio, maar de komende jaren óók door een opeenstapeling van klimaatplannen en investeringen in het stroomnet. Over vijf jaar betalen Nederlanders per jaar gemiddeld 120 euro meer voor hun gas en stroom dan nu. Dat blijkt uit een dinsdag gepubliceerde studie van onderzoeksinstituut TNO in opdracht van het ministerie voor Economische Zaken en Klimaat.
De oorzaken van de stijgende energierekening zijn de komende jaren legio. Neem de miljardeninvesteringen in het stroomnet, waaraan alle Nederlanders een bijdrage leveren via hun gebruikskosten. Verder worden fossiele brandstoffen vanaf 2028 duurder door een Europese belasting die energieleveranciers doorberekenen aan hun klanten. Aardgas wordt ook nog prijziger doordat energiebedrijven verplicht worden groenere brandstoffen aan het gas toe te voegen.
Sommige Nederlanders zullen hun energierekening met honderden euro’s zien toenemen. Vooral mensen met een hybride warmtepomp krijgen door een optelsom aan veranderingen een flink hogere rekening. Zij worden geraakt door het steeds duurder wordende aardgas en de hogere netkosten, maar merken ook relatief veel van de afschaffing van de salderingsregeling.
Deze groep heeft, zo schetst TNO, vaak veel zonnepanelen die méér elektriciteit produceren dan het huishouden zelf kan verbruiken. Zo’n huishouden zal vaak stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet. Met het afschaffen van de salderingsregeling betalen zij daar ook flink meer energiebelasting over. TNO becijfert dat deze groep tegen 2031 jaarlijks 560 euro meer kwijt is.
Ook mensen met een volledig elektrische warmtepomp betalen tegen 2031 door het einde van de salderingsregeling en de hogere netkosten flink meer: gemiddeld 350 euro. Tegelijkertijd betalen zij dat jaar, met gemiddeld 1.030 euro voor hun stroomgebruik, nog altijd minder dan andere categorieën. Zo betalen mensen met een hybride warmtepomp ongeveer 2.310 euro per jaar. Huishoudens met een gewone cv-ketel komen er het slechtst vanaf: hun energierekening is gemiddeld 2.740 euro per jaar.
Dat mensen met een cv-ketel de komende vijf jaar meer gaan betalen voor hun aardgas, komt niet alleen door klimaatplannen die gasgebruik duurder maken. TNO gaat er in het onderzoek van uit dat steeds minder Nederlanders een gasaansluiting hebben, omdat zij dan voor een duurzaam alternatief hebben gekozen. De kosten van de gasvoorziening worden daardoor over steeds minder mensen verdeeld. Zo betaalt de groep die overblijft relatief meer voor de eigen gasaansluiting in huis.
„Mensen met een warmtepomp worden hard geraakt door het einde van de salderingsregeling”, zegt TNO-onderzoeker Marijke Menkveld. „Maar ja, dat zijn ook doorgaans mensen met een bovengemiddeld inkomen. De politiek kan zeggen: daar hoef je geen medelijden mee hebben.”
Volgens de TNO-studie besteden warmtepompeigenaren in 2031 nog altijd een fors kleiner deel van hun inkomen aan energie (gemiddeld 2,7 procent bij hybride pompen of 1,3 procent bij volledig elektrische) dan mensen met een cv-ketel (4,3 procent).
„Verduurzaming loont nog altijd, mensen met een cv-ketel zijn verreweg het duurst uit”, zegt Menkveld. Maar lang niet iedereen heeft de tijd, het geld en de kennis om de stap te zetten. Daardoor ontstaan „grote verschillen”, benadrukt ze. „De politiek moet oog houden voor wie kan meekomen in de klimaattransitie en wie niet.”
Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) erkent in een Kamerbrief dat „vrijwel alle huishoudens” te maken zullen krijgen met een hogere energierekening. Wel merkt ze op dat steeds minder mensen de allerhoogste rekening – die van de groep met een cv-ketel – betalen. „Tussen nu en 2031” vervangen „ongeveer 1 miljoen huishoudens” hun cv-ketel, schrijft de minister.
Tegelijkertijd zint het kabinet op een verandering die de energierekening raakt die TNO nog niet heeft meegenomen. De komende vijftien jaar zijn tientallen miljarden euro’s nodig om het stroomnet te verzwaren. Het kabinet werkt aan een plan om de bijdrage van huishoudens daaraan anders te verdelen.
De bedoeling is dat wie veel stroom gebruikt op momenten dat het elektriciteitsnet al zwaar belast wordt, verhoudingsgewijs meer meebetaalt aan de netkosten. De verwachting is, berekende adviesbureau Berenschot in opdracht van het ministerie, dat met name eigenaren van elektrische auto’s en warmtepompen daardoor een nog hogere energierekening krijgen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie