Home

Henk Kroes was de man van het legendarische ‘It giet oan’ bij de laatste Elfstedentocht

Henk Kroes (1938-2026) Henk Kroes, de man die voorzitter was van de koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden toen in 1997 de laatste Elfstedentocht werd gereden, is op 87-jarige leeftijd overleden. Toen duidelijk werd dat die tocht door kon gaan, sprak hij de inmiddels beroemde woorden: „It giet oan”.

Henk Kroes op het ijs op de ochtend van de start van de Elfstedentocht van 1997, vooralsnog de laatste Elfstedentocht die door kon gaan.

Henk Kroes, de voorzitter van de koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden die in 1997 de laatste Elfstedentocht aankondigde met de gevleugelde woorden „It giet oan”, is op 87-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de Leeuwarder Courant.

De in het Friese Terkaple geboren Kroes reed zelf de Elfstedentocht van 1963, befaamd vanwege de extreme winterse omstandigheden. Hij haalde de finish van deze door Reinier Paping gewonnen editie niet. In Franeker moest Kroes van het ijs.

IJstransplantaties

Kroes werkte jarenlang bij It Fryske Gea, de organisatie voor natuurbescherming van de provincie. Landelijke bekendheid verwierf hij door zijn betrokkenheid bij de historische schaatstocht op natuurijs.

Sinds 1969 was hij ijsmeester bij de Vereniging De Friesche Elf Steden. Een belangrijke functie waarbij hij met een boor de dikte van het ijs mat op het bijna tweehonderd kilometer lange parcours. Routecommissaris was dan ook lange tijd de officiële naam van zijn bestuursfunctie. In die hoedanigheid gaf hij in 1985 en 1986 zijn goedkeuring. Beide edities werden gewonnen door Evert van Benthem.

In februari 1996 dachten Kroes, inmiddels voorzitter van de vereniging, en zijn opvolger Piet Venema dat het ijs opnieuw tot de vereiste dikte zou aangroeien. Daar moesten ze, tot teleurstelling van velen, op terugkomen. De route kende een aantal te zwakke plekken.

Een jaar later was het wel raak, dankzij geslaagde ‘ijstransplantaties’. Over de juiste woorden voor de live uitgezonden aankondiging van de tocht had Kroes al bij zijn aantreden nagedacht, samen met zijn vrouw Swaentsje. Het werd „It giet oan”, een term die in het kaatsen wordt gebruikt als het spel gaat beginnen, legde hij later uit in Trouw. Terugblikkend: „Het zijn toch aankondigingen met een soort eeuwigheidswaarde; die woorden kun je maar één keer gebruiken.”

Henk Angenent won die voorlopig laatste tocht bij de mannen. Klasina Seinstra was de eerste vrouw die over de finish kwam in Leeuwarden, maar aan een krans voor haar was niet gedacht. „O jee, vergeten”, zei Kroes. Daarop kroop Seinstra spontaan in de krans bij Angenent.

Natuurliefhebber

Kroes behield zijn hele leven de liefde voor de natuur en bleef een actief (duur)sporter. Hij liep meerdere keren de bekende pelgrimstocht naar Santiago de Compostella, organiseerde fietstochten en voltooide twee jaar geleden nog de Slachtemarathon in zijn Friesland.

De beminnelijke Kroes was maatschappelijk zeer actief. Zo was hij betrokken bij de protestantse bezinningsplek Nijkleaster nabij het dorp Hijlaard. In juni dit jaar overleed zijn vrouw Swaentsje, met wie hij 63 jaar was getrouwd. Samen hadden ze vier kinderen. Voor zijn werkzaamheden voor de tocht der tochten ontving Kroes na zijn afscheid van de vereniging in 2007 een koninklijke onderscheiding.

Maak NRC jouw voorkeursbron op Google

Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next