Pop en politiek Band én supportacts hebben zich teruggetrokken uit de tournee van singer-songwriter Ed Sheeran. Ze steunen rapper Macklemore, die uit de tour werd gezet om zijn pro-Palestijnse uitspraken. Sheeran werd mikpunt van kritiek. Maar de meeste succesvolle popartiesten mijden politieke standpunten. Om hun de ruimte te geven zich vrij te kunnen uiten, zou vooral de muziekindustrie om hen heen zich hard moeten maken voor die vrijheid.
Ed Sheeran op muziekfestival Coachella, april 2025
Nu ook zijn begeleidingsband en alle supportacts zich hebben teruggetrokken uit de tour van de zanger Ed Sheeran lijkt de conclusie helder. De internationale muziekscene accepteert niet dat de Amerikaanse rapper Macklemore vanwege zijn pro-Palestijnse uitspraken op het podium is geschrapt uit het voorprogramma van Sheerans internationale concerttour. Een van de andere supportacts, Finneas – broer van popster Billie Eilish – schreef in zijn publieke verklaring dat „kunstenaars niet het zwijgen mag worden opgelegd wanneer ze opkomen voor de onderdrukten”.
Wie de kwestie online volgt, krijgt de indruk dat iedereen in de muziekwereld er net zo over denkt als hij. Popmuziek heeft stevige wortels in tegencultuur, en in scenes die aandacht vragen voor onderdrukking en marginalisering. Dat maakt het logisch en voor de hand liggend dat wie werkt in de muziekscene het belang van vrijheid van meningsuiting uitdraagt en beschermt.
Toch kan het geen kwaad uit te zoomen. Elke dag worden wereldwijd talloze concerten georganiseerd op podia, festivals en voetbalstadions van het formaat waar Sheeran ook staat. En verreweg de meeste massaal succesvolle popartiesten en hun managers, labels en boekers houden zich over geopolitieke kwesties net zo op de vlakte als Sheeran. Op hun sociale media gaat het over succes en luchtige onderwerpen: thema’s die de potentiële doelgroep niet kunnen verdelen.
Ook in Nederland zijn de artiesten die zich wel over dit soort onderwerpen uitlaten en er muziek over maken doorgaans niet de acts die de Ziggo Dome of Johan Cruijff Arena vullen. Om vrijuit te kunnen spreken, lijkt een steeds grotere mate van onafhankelijkheid van de traditionele industrie nodig. Bepalende bedrijven in de muziekindustrie hebben internationaal enorme financiële en strategische belangen. Daardoor bestaat er in de praktijk een stevig glazen plafond voor artiesten die met hun uitlatingen zouden kunnen zorgen voor een ongemakkelijke ophef voor voor internationale investeerders en bestuursvoorzitters.
Uit de reacties van zowel Macklemore als Sheeran over de ophef wordt duidelijk dat ze afgelopen week contact hadden over de vraag hoe om te gaan met de druk van eigenaren van concertzalen die in de uitlatingen van Macklemore over een vrij Palestina en een nummer over de moord op de vijfjarige Hind Rajab reden zagen de rapper niet in hun venue te willen ontvangen.
Sheeran zegt dat hij geprobeerd heeft „bruggen te bouwen en een oplossing te vinden”, maar dat dit hem niet gelukt is. De kritiek online is dat hij door nadrukkelijk neutraal te willen blijven in dit conflict óók een kant kiest. De ster kan in elk geval niet verrast zijn geweest door de statements, want Macklemore spreekt zich al veel langer en nadrukkelijker uit over de situatie in Gaza.
Beschuldigend wijzen naar één (of meer) artiesten die zich al dan niet voldoende uitspreken of zich op zijn minst solidair tonen met artiesten die dat wel doen is moreel verleidelijk. Maar je zet er geen fundamentele verandering mee in gang. Om popartiesten echt de ruimte te geven om zich vrijuit en dus ook ‘polariserend’ te kunnen uiten, moeten ze kunnen opereren in een industrie en scene die zich daar hard voor maakt.
Wie geld verdient met cultuur die een belangrijk deel van haar kracht en succes put uit tegendraadsheid, artistieke vrijheid en maatschappelijk verzet, zou daar ook pal voor moeten staan wanneer het geld kóst. Dat geldt niet alleen voor Sheeran maar misschien nog wel meer voor de wereld om hem heen.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie