Een Russische aanval op een trein naar Warschau laat zien dat Rusland steeds meer risico neemt in de oorlog met Oekraïne. Deskundigen zien dat president Vladimir Poetin in het nauw zit en daarom bereid is rare sprongen te maken.
Een Oekraïense trein werd op nog geen 2 kilometer van de grens met Polen aangevallen door een Russische drone. Niemand raakte gewond. De aanval leidde tot geschokte reacties, vooral ook in het westen.
Niet alleen bleek het Kremlin bereid een internationale treinverbinding naar een EU- en NAVO-lidstaat te bombarderen. Ook ontstond er twijfel over het werkelijke doelwit van de Russen. Niet veel eerder reed over hetzelfde spoor namelijk een andere trein richting Warschau. Daarin zat een aantal prominente westerse politici en diplomaten, onder wie de voormalige Britse premier Boris Johnson.
Het is moeilijk te bewijzen of Rusland inderdaad de verkeerde trein onder vuur heeft genomen en of dat dan bewust was, zegt Ruslandkenner Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland. Maar het past in een breder patroon dat het Kremlin bereid is meer risico te nemen en steeds vaker het randje opzoekt, ziet ook defensie-expert Patrick Bolder.
Dat bleek vorige maand nog, toen Rusland een aanslag met explosieve drones op de luchthaven van Leipzig leek te willen plegen. En Russische drones of raketten bevinden zich steeds vaker in NAVO-luchtruim. Dat gebeurde in Polen, maar onlangs ook in grensstaten Roemenië en Moldavië. Vorige week vloog een Russische drone bijna een uur door het Roemeense en Moldavische luchtruim, meldt het Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW).
Het is volgens Kraft van Ermel-Nijland en Bolder duidelijk dat het rommelt aan de grenzen van de NAVO. Een teken aan de wand was het bezoek van CIA-directeur John Ratcliffe aan het Kremlin vorige maand, een diplomatiek gesprek dat sinds november 2021 niet meer was gevoerd. Destijds reisde toenmalig CIA-directeur Bill Burns naar Moskou af om de Russen te waarschuwen voor de gevolgen van een invasie van Oekraïne. Die invasie vond enkele maanden later alsnog plaats.
Analisten vermoeden dat het bezoek van Ratcliffe opnieuw was bedoeld om de Russen te waarschuwen. Dit keer zou de CIA-directeur vooral hebben willen laten weten dat Washington niet gediend is van verdere agressie tegen NAVO-landen, hoewel de relatie tussen de Amerikanen en Europeanen binnen het bondgenootschap ook niet geweldig is.
"Voor het Kremlin is het ook een kwestie van testen om te kijken hoever ze kunnen gaan", zegt Kraft van Ermel-Nijland. "We weten allemaal dat de NAVO op dit moment niet het meest stabiele bondgenootschap is. In die zin is het ook een beetje prikken: hoe wordt daar op gereageerd?"
De aanval op de trein naar Polen laat in ieder geval zien dat Poetin in het nauw zit. Oekraïne neemt steeds vaker Russische olie- en gasinstallaties onder vuur, wat steeds grotere gevolgen heeft voor gewone Russen. Intussen blijven successen aan het front uit en lopen de kosten van de inmiddels 4,5 jaar durende oorlog op.
Dat baart NAVO-landen grote zorgen, schreef The Economist onlangs. Poetin komt steeds verder onder druk te staan, maar de Russische president staat erom bekend dan geen stapje terug te doen. In plaats daarvan koos hij in het verleden in zulke situaties juist de aanval door te zoeken naar nieuwe manieren om het conflict met het westen te laten escaleren.
De bedoeling daarbij is dat Europese landen worden afgeschrikt en hun steun aan Oekraïne heroverwegen. Vooralsnog zijn die pogingen weinig succesvol, maar er ontstaan wel scheurtjes in de Europese eensgezindheid. Bolder wijst op de verkiezingswinst van AfD bij Duitse deelstaatsverkiezingen van deze maand.
Die partij is openlijk tegen steun aan Oekraïne en wordt ervan beschuldigd warme banden met het Kremlin te onderhouden. De verkiezingswinst van AfD in Saksen-Anhalt laat zien dat veel Duitse kiezers - zeker in het oosten - geen fan zijn van steun aan Oekraïne.
Het ligt niet in de lijn der verwachting dat het Kremlin zich tot de orde laat roepen. Het is maar de vraag of het bezoek van de CIA-directeur indruk maakt op Poetin als dat hem er in 2021 niet van weerhield zijn buurland binnen te vallen. Het Kremlin liet dinsdag weten zich niet druk te maken over de veiligheid van westerse politici en diplomaten in Oekraïense treinen.
Bovendien is het maar vraag of de Amerikaanse druk op Moskou zal standhouden. Sinds het aantreden van president Donald Trump is Washington bijzonder op de hand van de Russen. Zijn vredesgezanten Steve Witkoff en Jared Kushner liepen het afgelopen anderhalf jaar de deur van het Kremlin plat, terwijl ze pas onlangs voor het eerst een bezoek aan Kyiv brachten.
Poetin zal voorlopig doorgaan met het uitdelen van speldenprikjes. "Doordat Rusland steeds minder voorzichtig is, is het niet de vraag óf, maar vooral wannéér er doden aan westerse zijde gaan vallen", zegt Bolder. "Westerse politici moeten dit niet langer zien als hybride oorlog, maar als Russisch staatsterrorisme."
Source: Nu.nl algemeen