Premier Rob Jetten oogt ontspannen als hij op Prinsjesdag spreekt over het krijgen van voldoende steun vanuit de oppositie voor zijn kabinetsplannen. Hij moet wel, want een toenadering is er nog niet. Toch kent ook Jettens geduld een grens. "Je kunt niet eindeloos blijven praten."
Welk voordeel heeft dit nadeel? Die verbastering van Johan Cruijffs beroemde uitspraak past tot nu toe het best bij het experiment van een minderheidskabinet.
Na de zeer moeizame begrotingsonderhandelingen tussen coalitiepartijen D66, VVD en CDA en een Prinsjesdag met kritische oppositieleiders valt er weinig positiefs over deze regeringsvorm te melden.
Het idee van een minderheidscoalitie was dat er meer geluisterd moest worden naar oppositiepartijen. Meer politieke samenwerking betekent ook meer draagvlak.
Tot zover de theorie. De praktijk leert dat het zoet en het zuur het beste tegelijk op één moment genomen kan worden. Ook Jetten verwacht niet dat er na de Algemene Politieke Beschouwingen van woensdag en donderdag ineens een ruime meerderheid gloort voor de kabinetsplannen voor volgend jaar.
"Veel sprekers zullen hun punt willen maken", zei Jetten dinsdagmiddag tijdens een persgesprek op zijn ministerie. "Zij zullen elkaar niet meteen huilend in de armen vallen, omdat ze het toch gillend met elkaar eens blijken te zijn."
Die verschillen mogen er ook zijn, benadrukt Jetten. Het ingewikkelde van deze politieke constructie is dat er na die verschillen nog een meerderheid moet worden gevonden, in plaats van dat een coalitie daar vooraf al van verzekerd is.
Steen des aanstoots zijn de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Die moeten allemaal van tafel, eist de grootste oppositiepartij PRO. De partij van Jesse Klaver trekt hierin samen op met de FNV, de grootste vakbond.
Klaver verhoogde zijn inzet zo mogelijk nog meer door afgelopen weekend te stellen dat zijn partij is opgericht om de sociale zekerheid te beschermen. In andere woorden: een miljardenbezuiniging hierop is politieke zelfmoord.
Tegelijkertijd wil het kabinet wel iets doen op dit vlak. Want de overheidskosten lopen alleen maar op en op de lange termijn zit dat de economische groei in de weg, is de redenering. Het kabinet wil daarom zo'n 2,5 miljard euro bezuinigen op de uitkeringen voor mensen die arbeidsongeschikt (WIA) of werkloos (WW) zijn.
Toch is hier een kleine opening, want ook PRO en de vakbonden zien dat deze regelingen moeten worden hervormd. Alleen willen zij dit niet doen zolang er op papier een harde bezuiniging bij staat, ook al leidt een hervorming zo goed als zeker automatisch tot bezuinigen.
Dan nog ligt er een aantal flinke obstakels op de weg, zoals de wens van werkgevers om de loondoorbetaling bij ziekte aan te passen en lagere werkgeverslasten. Ook daarop zitten vakbonden en linkse partijen niet te wachten.
Maar de eerste horde voor het kabinet is dát er een gesprek plaatsvindt. Desnoods legt Jetten de financiële tabellen dan bij wijze van spreken even onder de tafel. "Wij zijn echt bereid om heel open die gesprekken in te gaan", zei Jetten.
Maar, waarschuwde hij ook gelijk. "Je kunt niet eindeloos blijven praten. Op een gegeven moment zul je ook echt een paar keuzes moeten maken."
Niemand verwacht dus dat die keuze deze week al wordt gemaakt, maar waarschijnlijk komen we wel te weten of partijen bereid zijn om überhaupt een keuze te maken.
Source: Nu.nl algemeen