Verzoekschrift Honderd personen die uit Zweden zouden komen en van wie de achternaam met dezelfde letter begint, tekenden vlak na elkaar een petitie die oproept tot remigratie, zo blijkt uit onderzoek van NRC. „Als dat geen nep-data zijn, eet ik mijn proefschrift op”, zegt de expert.
In het Portugese Figueira da Foz lanceerden de extreemrechtse activisten Martin Sellner en Eva Vlaardingerbroek eind mei de Save Europe Act.
De steunbetuigingen die de extreemrechtse activisten Eva Vlaardingerbroek en Martin Sellner inzamelen via de zogenoemde Save Europe Act (SEA) werden niet allemaal door echte personen ingediend. Daarnaast worden mensen meegeteld als ondertekenaar van de petitie die helemaal niet zelf getekend hebben. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.
De SEA werd eind mei gelanceerd op een bijeenkomst van extreemrechtse activisten in Portugal. Met het inzamelen van een miljoen handtekeningen willen ze de Europese Commissie dwingen wetgeving te presenteren voor ‘remigratie’, wat betekent dat miljoenen mensen met een migratieachtergrond Europa worden uitgezet. Volgens de teller op de SEA-site werden inmiddels zo’n 744.000 steunbetuigingen verzameld.
Maar de steunbetuigingen uit Zweden bevatten duidelijke sporen van manipulatie. In het holst van de nacht van 27 op 28 augustus tekenen bijna honderd ‘Zweden’ de petitie, in zo’n tachtig minuten tijd. Hun achternamen beginnen allemaal met dezelfde eerste letter én hun voornamen lopen alfabetisch op; van Anna naar Ingvar tot Ketty. De tijd tussen de steunbetuigingen is gemiddeld zo’n 45 seconden en varieert weinig.
Direct na ondertekening van de SEA worden de naam (voornaam en eerste letter van de achternaam) en het land dat de ondertekenaar heeft ingevuld, kort weergegeven op de site.
NRC begon de meldingen van ondersteuning via deze route te verzamelen toen drie redacteuren van de krant een automatische e-mail namens de petitie kregen waarbij ze als ondertekenaar werden aangesproken. Maar ze hadden de petitie helemaal niet getekend. Een van de redacteuren werd op diens privémail bovendien aangeschreven alsof ze zich had aangemeld als vrijwilliger. Ze werd uitgenodigd voor een online vergadering over de strategie van het initiatief.
Het patroon in de handtekeningen die uit Zweden zouden komen, duidt volgens experts op manipulatie van de petitie. „De golven handtekeningen, en dan in het bijzonder de alfabetische voornamen, in combinatie met een achternaam die met dezelfde letter begint, zijn opvallend”, zegt cybersecuritydeskundige Matthijs Koot. „Als dat geen nep-data zijn, eet ik mijn proefschrift op.” Ook onderzoeker Mattijs Jonker van de Universiteit Twente spreekt van ‘verdachte afwijkingen’: „De combinatie van signalen is sterk verdacht en niet consistent met een willekeurige stroom ondertekenaars, daarom durf ik het label ‘waarschijnlijk kunstmatig’ er wel op te plakken.”
NRC registreerde achttien andere korte perioden waarin minstens tien handtekeningen uit Zweden elkaar in rap tempo opvolgden en alle dezelfde eerste letter van de achternaam deelden. Op 14 september nog steunden elf Zweden met de achternaam L. achter elkaar de petitie – van Anna tot Debbie. Het gaat in totaal om ongeveer 15 procent van de circa 2.200 Zweedse handtekeningen die NRC verzamelde, zo’n anderhalf procent van het totaal ondertekenaars.
Duidelijk verzonnen namen, zoals Fuck K. uit Duitsland en Vvvvv B. uit België, komen op de site van de Save Europe Act ook voorbij als legitieme steunbetuigingen. Het verifiëren van een e-mailadres – een gebruikelijk controlemechanisme om manipulatie te voorkomen – is bij de petitie niet nodig om publiekelijk mee te tellen.
Op 15 juli kwamen Vlaardingerbroek en Sellner al met een kruiwagen met een half miljoen geprinte handtekeningen naar het Brusselse Luxemburgplein om ze aan te bieden aan het Europees Parlement. Binnenkort hoopt de SEA de mijlpaal van een miljoen ondertekenaars te bereiken. „De ogen van patriotten wereldwijd zijn gericht op onze beweging”, zei Sellner onlangs op YouTube. „Als het ons niet lukt om een miljoen handtekeningen te halen, dan kunnen we net zo goed overal mee stoppen”, zei hij.
Maar hoeveel online steunbetuigingen kunnen worden herleid tot echte personen, blijft onduidelijk. Cybersecuritydeskundige Koot: „Een online petitie die alleen vraagt om naam, land en e-mailadres is gedoemd tot een exercitie in misinformatie, aangezien de ondertekenaars niet te valideren zijn.” Bij een formeel Europees burgerinitiatief wordt dan ook om persoonsgegevens zoals adres en geboortedatum gevraagd, zodat EU-lidstaten de ondertekenaars kunnen controleren. „Op deze manier is de SEA-petitie een populariteitswedstrijd zonder goede verantwoording.”
Vlaardingerbroek en Sellner hebben aangekondigd een rechtszaak te beginnen om hun petitie erkend te krijgen als volwaardig Europees burgerinitiatief. Op 22 juli werd dat geweigerd, omdat de petitie volgens de Europese Commissie strijdig zou zijn met Europese waarden.
Wie de petitie manipuleert, is niet te zeggen. De SEA is wel beveiligd met een zogenaamde captcha, een soort puzzeltje dat opgelost dient te worden om de petitie te kunnen versturen. Deze captcha’s moeten voorkomen dat formulieren op grote schaal door computerscripts worden ingevuld. „Linksom en rechtsom zijn er altijd wel manieren om vals te spelen”, zegt Koot. Er bestaan genoeg diensten die de captcha’s kunnen oplossen met technische trucs of echte mensen, die op grote schaal tegen betaling de puzzels oplossen, zegt hij.
Martin Sellner, Eva Vlaardingerbroek en Gregory Bovino in Figueira da Foz.
SEA-activisten reizen intussen met een spandoek door Europa om enthousiasme voor het initiatief aan te wakkeren. In Utrecht kwamen op 1 augustus zo’n honderd sympathisanten opdagen. In Barcelona en Lissabon werden afgelopen weken bijeenkomsten gehouden met enkele tientallen aanhangers. In de Catalaanse hoofdstad trok een tegendemonstratie daarentegen zo’n vijfhonderd mensen. In Lille en Lyon werden SEA-bijeenkomsten verboden uit angst voor confrontaties met tegendemonstranten.
In Nederland coördineert Dara Vos, gemeenteraadslid in Hoogeveen namens Forum voor Democratie, de SEA. Ze liet aan NRC weten dat „alle actuele maatregelen [werden] getroffen om misbruik en bots te voorkomen en de juistheid van de gegevens te waarborgen”. Specifieke vragen over de manier waarop handtekeningen worden gecontroleerd en wat de bevindingen van NRC zeggen over de betrouwbaarheid van de tellingen, liet Vos onbeantwoord.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie