Sugar Waarom zei je niets? Waarom ging je niet weg? In haar veelkleurige, soms felle, dan weer magisch-realistische regiedebuut ‘Sugar’ gaat ‘Mocro Maffia’-scenarist Amira Duynhouwer taboes rondom partnergeweld niet uit de weg.
Delany Lepelblad en Daniël Kolf in ‘Sugar’.
Sugar. Regie: Amira Duynhouwer. Met: Delany Lepelblad, Daniël Kolf, Latifah Chafery van Callas, Noëlle Fernandes Mendes, Rosario Mussendijk, Alida Dors. Lengte: 89 minuten. Te zien in de bioscoop.
Het pistool waarmee ze in de nostalgisch aandoende homemovies voor de credits spelen alsof ze Bonnie en Clyde zijn, is al meteen een teken dat er gevaar schuilt in de relatie tussen Chyna en Raoul. Zij is net moeder van baby Sugar, sterkapster in de salon van haar moeder in het Amsterdamse Zuidoost en hij „de hotste papie van de blok”. Niks aan de hand dus. Maar haar nachtmerries geven stukjes onheil prijs. Evenals Chyna’s voice-over die vertelt hoe haar oma altijd zei dat vrouwen zijn geboren om pijn te lijden.
Amira Duynhouwer was als scenarist al een naam om in de gaten te houden. Ze werkte onder meer mee aan Mocro Maffia, Hockeyvaders, Nemesis en Het verhaal van Nederland. Maar met haar regiedebuut Sugar lijkt ze haar stem nog meer te hebben gevonden: de film is veelkleurig, gelaagd, gevaarlijk en vooral heel emotionerend.
Dat komt natuurlijk door de thema’s van intergenerationeel trauma en partnergeweld die door de gebeurtenissen zijn geweven. Soms als boze droom, soms als bittere realiteit. Van meet af aan speelt ze met verwachtingen en vooroordelen: zijn die twee niet gewoon een heftig liefdeskoppel? Waarom gaat Chyna niet (eerder) weg als Raoul niet alleen sexy en mysterieus maar ook dwingend en driftig blijkt? Moet ze hem nog een kans geven? Omwille van hun dochtertje?
Het verhaal van Chyna werd geboren, vertelt Duynhouwer desgevraagd aan NRC, „vanuit de machteloosheid die een omstander kan ervaren als iemand in je omgeving te maken krijgt met geweld binnen het gezin”. En aangezien wij bijna allemaal omstanders zijn – elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw slachtoffer van femicide – confronteert de film je ook met je eigen onmacht. En soms ook vooroordelen. Wat heeft een jonge vrouw als Chyna nou te vrezen: ze is niet op haar mondje gevallen, staat op het punt een kappersconcours te winnen, en wordt door jeugdvriend en populaire rapper Rizz (Rosario Mussendijk aka Sor) gevraagd het haar voor zijn shows te doen. Maar dan komt de jaloerse en bezitterige kant van Raoul boven.
In Sugar heeft Duynhouwer haar hoofdpersoon vleugels gegeven. Door Chyna’s dromen, die soms boos en dan weer mythisch zijn, tilt ze de film uit de traditie van het Hollandse drama. Die magisch-realistische momenten zorgen ervoor dat je dicht bij Chyna komt en meegaat in de vragen die de film opwerpt. Intieme scènes van een Surinaams wasi-ritueel, een spirituele reiniging, geven de film tederheid en kracht. Zangeres Delany Lepelblad debuteert in de film als actrice, en ze heeft een magnetische uitstraling.
Duynhouwer situeerde de film in de Bijlmer omdat ze daar woont en „zich nog nooit ergens zo heeft thuisgevoeld”. Veel van de acteurs en personages in het scenario waren haar buren (Rizz, Dashaeno, Reanny, Vanessa) en ze schreef de rollen op hun huid. „Ik wilde deze buurt met kracht neerzetten en zwarte vrouwen een film geven waar we van alles in konden zijn. Niet alleen sterk en knap, maar ook eenzaam, verdrietig, dapper, laf, en ga zo maar door.”
Knap ook is hoe Raoul (Daniël Kolf) net genoeg contouren krijgt om ongrijpbaar te blijven: hoe is de relatie met zijn strenggelovige en bezitterige moeder, hoe verdient hij de kost? Zo gaat de aandacht niet naar excuses voor dadergedrag, maar blijft hij wel een persoon met een eigen geschiedenis.
Duynhouwer omschrijft zichzelf als een filmmaker die wil snappen waar het leven over gaat. Niet als iemand die per se met pasklare antwoorden wil komen. Ze sprak met experts, met agenten, met ervaringsdeskundigen uit Blijf-van-mijn-lijf-huizen en bestudeerde uiteindelijk ook daderprofielen. De escalatieladder van partnergeweld loopt van love bombing, via bezitterigheid naar stalking en verder. Maar het is meer dan een privésituatie: „Geweld in de huiselijke kring is een maatschappelijk probleem. Hoe leren we mensen met emoties omgaan? Hoe zorgen we dat vrouwen worden geloofd als het misgaat?” Vaak wordt partnergeweld nog gezien als iets voor bepaalde sociale groepen, maar: „Geweld kent geen kleur. Geen klasse. Dat blijkt uit alle cijfers.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie