Schaatsen Via sociale media liet topschaatser Jutta Leerdam weten dat ze een tussenjaar inlast. De manier waarop ze het nieuws bracht – en de reacties erop – laten zien dat ze als socialemediafenomeen inmiddels ver boven het schaatsen is uitgestegen.
Jutta Leerdam na het winnen van de sprinttitel tijdens de EK allround in Thialf in januari 2025.
Eindelijk is daar het antwoord op de vraag die al een halfjaar boven de schaatswereld hangt: gaat Jutta Leerdam door? Dat antwoordt luidt, kort gezegd: misschien. Via YouTube liet de topsporter maandagavond weten dat ze komend seizoen niet in actie komt. Definitief afscheid neemt ze niet: het gaat vooralsnog om een sabbatical.
Leerdam wil het komende jaar de tijd nemen om „nieuwe skills te leren, gelukkig te zijn en me goed te voelen”, zegt ze in de video. Na intensieve jaren in de topsport heeft ze behoefte aan „vrijheid” en „ruimte in mijn hoofd”. Maar gezien haar „obsessie met schaatsen” zou het „niet goed voelen om de deur helemaal dicht te gooien”.
In februari dit jaar won Leerdam op fenomenale wijze goud op de olympische 1.000 meter in Milaan-Cortina. Sindsdien liet ze zich publiekelijk noch tegenover intimi uit over haar sportieve toekomst. Zelfs Kosta Poltavets, als trainer de stuwende kracht achter Leerdams olympische succes, zei in mei tegen NRC geen idee te hebben wat ze van plan was. „Dat is haar beslissing.”
De kans dat Leerdam dit seizoen wedstrijden zou rijden, leek al tamelijk klein. Ze bracht de afgelopen maanden veel tijd door met haar verloofde, de Amerikaanse influencer Jake Paul, op diens landgoed in Puerto Rico.
De eenpersoonsploeg die Leerdam in 2024 oprichtte, hield in juli formeel op te bestaan. En op het ijs was ze nog niet gesignaleerd – de meeste topschaatsers beginnen in april alweer serieus met trainen. Zo bezien is het meest verrassende aan Leerdams mededeling dat ze de optie op een doorstart van haar carrière openhoudt.
De manier waarop Leerdam met het nieuws naar buiten trad, laat zien dat ze als brand inmiddels ver boven de schaatssport is uitgestegen. Haar mededeling – 12 minuten in vloeiend Amerikaans-Engels – kwam exclusief via een nieuw YouTube-kanaal, met aankondigingen op TikTok en Instagram, waar ze respectievelijk 3,3 en 6,3 miljoen volgers heeft.
Voor een toelichting aan reguliere media was Leerdam niet beschikbaar. Veelzeggend was dat de NOS, door zijn tv-registraties wellicht de belangrijkste steunpilaar van het mondiale schaatsen, het moest doen met commentaar van Leerdams rivale Femke Kok.
Leerdam geldt al jaren als een fenomeen op sociale media, zeker sinds ze in 2023 een verhouding kreeg met Paul. Met de start van haar eigen ploeg kwam ook een eigen mediastrategie: als enige internationale schaatser was Leerdam de afgelopen jaren buiten toernooien niet beschikbaar voor journalisten. Uitgebreide interviews gaf ze niet, nieuwtjes kwamen via haar eigen socialemediakanelen.
Ze trainde met een klein clubje vertrouwelingen, het liefst onder de radar. Haar coach Poltavets en zij bonden elkaar in hun perfectionisme, vertelde hij aan NRC. „Soms ging ik daar te ver in en moest Jutta mij afremmen. En soms moest ik háár afremmen.”
Leerdam tijdens een training op de Winterspelen in Milaan.
Tijdens de Winterspelen in Milaan-Cortina liep Leerdams solitaire opstelling uit op een rel. Toen ze weigerde om voorafgaand aan de 1.000 meter de schrijvende pers te woord te staan, diende de Nederlandse Sport Pers (NSP) een officiële klacht in bij sportkoepel NOC-NSF. Achter de schermen liepen de emoties hoog op: het olympisch comité zat duidelijk in zijn maag met de status aparte die Leerdam had afgedwongen.
Met haar gouden medaille op de 1.000 meter bereikte Leerdam nieuwe hoogten als sporticoon en rolmodel voor jonge vrouwen. Dat blijkt ook weer uit de stroom enthousiaste comments onder haar YouTube-video van maandag. „Go girl, heel veel respect voor wie je bent en wat je hebt bereikt”, schrijft Desiree Klercq-Broekhoff. „Geniet van je ‘nieuwe’ leven.” @MelanieHoudtVanKaas: „Je bent ons Nederlands trots Jutta!! You go girl! Leef je dromen nu verder meid in Amerika met Jake!”
Leerdams boodschap past in het socialemediatijdperk, dat vooral draait om persoonlijke beleving en ‘je hart volgen’. „Het voelt goed om nu voor mezelf te kiezen”, zegt ze in haar video van maandag. En: „Ik volg mijn intuïtie.” Ze hoopt, aldus Leerdam tegen het einde van haar boodschap, „mensen te kunnen helpen door mezelf te zijn”.
Voor de schaatswereld is Leerdams tijdelijke afscheid een voorzien maar gevoelig verlies. Samen met Kok en de Japanse Miho Takagi (sinds dit voorjaar gestopt) stuwde ze de sprintnummers in het vrouwenschaatsen de afgelopen seizoenen tot grote hoogten. Nu Kok in dit post-olympische jaar eenzaam achterblijft, valt er – als ze haar vorm enigszins weet te behouden – weinig spanning te verwachten in internationale wedstrijden. En al helemaal niet in Nederland.
Ook wist Leerdam als influencer internationaal de nodige aandacht te genereren voor het langebaanschaatsen, dat buiten Nederland een bescheiden sport is. Niet voor niets kregen Leerdams verloofde Jake Paul en diens filmcrew vorig jaar tijdens de WK afstanden in het Noorse Hamar van de internationale schaatsbond ISU onbeperkt toegang achter de schermen. Een beetje sterrenstof is hoognodig voor de sport.
Dat de Franse organisatie van de Olympische Winterspelen in 2030 het langebaantoernooi in Heerenveen parkeert, zegt genoeg over de kwetsbaarheid van de schaatssport. Tegelijkertijd biedt deze blijk van desinteresse ook kansen: wellicht besluit Jutta Leerdam voor de Spelen in eigen land toch weer haar schaatsen om te binden en terug te keren in het internationale wedstrijdcircuit.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie