Het is toch nog best even oefenen, voor je het zielloze proza beheerst dat AI in een seconde voor je uitrolt. Tot de vereisten horen, behalve een gelikte Teflon-stijl, de ‘opsomming in drievoud’ („elkaar ontmoeten, nieuwsgierig blijven en het gesprek aangaan”) en de quasi-bedachtzame tegenstelling („Niet omdat je elkaar altijd overtuigt, maar omdat je elkaar beter leert begrijpen”).
Moet lukken, de premier kan het ook. Niet omdat hij zo nodig bijzonder wil doen, maar omdat hij „net als driekwart van de Nederlanders” wel eens AI gebruikt „om dingen beter te maken”, zei hij er zelf over bij RTL Nieuws. Om elkaar te ontmoeten, nieuwsgierig te blijven en het gesprek aan te gaan, natuurlijk.
Bijvoorbeeld over een voormalig nazi-deportatiekamp, hoe maak je dat een beetje beter? Nou, door de chatbot te laten zalven: „Sommige plekken maken je stil. Kamp Westerbork is zo’n plek.” Met een hurkende foto van je echte zelf, in eerbied verzonken bij de bloemen. Meteen een mooie drieslag: wanstaltig, onwaarachtig, en weerzinwekkend.
Dat luidruchtige stiltebericht uit Westerbork was een van de teksten van premier Jetten die de Volkskrant langs de lat van AI-fabricage legde. Niet omdat de krant de premier zo nodig een loer wilde draaien, maar omdat zijn sociale media-productie (323 X-berichten in zijn eerste zes maanden) de metalige geur van AI had. Niet dat hij de enige is – ook een oud-NRC-hoofdredacteur en talloze anderen keken al te diep in het AI-glaasje – maar omdat hij de premier is.
Maakt het wat uit? Lolbroeken opperden meteen dat de Troonrede dan ook wel door AI zou zijn geschreven. Wie weet (nou ja, de premier), maar dát zou eerlijk gezegd niet eens zoveel verschil maken. Niet omdat de boodschap ervan onmenselijk is, maar omdat die pontificale tekst nu eenmaal onpersoonlijk is. En had het dan gescheeld als de echte Jetten dat Westerbork-bericht had geschreven? Niet qua ijdele wansmaak.
Is er wel een ‘echte’ Jetten? Je kunt zijn AI-geletterdheid ook zien als aanwijzing dat onze ‘het-kan-wél’-premier zijn tijd vooruit is. Niet omdat de producenten ervan nu opeens paniek aanjagen dat AI de mensheid kan vernietigen of AI-agents kunnen inbreken bij andere bedrijven en samenzweren tegen hun makers – een beetje de Zondeval maar dan geautomatiseerd. Maar omdat een kwart van de jeugd nu al intiemer praat met zijn chatbot dan met analoge vrienden, en een hoopvolle psychiater AI ziet als therapeutisch hulpstuk.
Dan is deze premier, bij wie beeldvorming toch al het alfa en omega is van zijn politieke bestaan, niet alleen een kind van zijn tijd maar een pionier van de toekomst. Bij uitstek geschikt voor een parlement dat zichzelf ook al in hoog tempo transformeert tot een marktplaats van politieke Narcissussen die allemaal topattractie, eigenaar én portier willen zijn van hun met bits en bytes gebouwde discotheek.
In het programma EenVandaag luidde Europa-commentator Stefan de Vries de noodklok over dat bestel, nog helemaal los van AI. „De democratie die we nu hebben werkt niet meer”, vond hij. „We moeten naar een ander systeem toe”. Welk, dat wist hij ook niet. Dan toch liever niet, als we nog iets te kiezen hebben, het corrupte ‘systeem’ dat in de VS nu in aanbouw is – en dat in Rusland allang is voltooid.
Democratie is niet voor bange mensen, luidt een afgetrapte slagzin van democraten die de moed erin willen houden. Nee, maar het is ook niet voor ontmoedigde mensen. En ontmoediging ligt op de loer: door de chaos die Trump wereldwijd aanricht, door de antiwesterse propaganda van Poetin (beoogd effect: „het zal allemaal wel, ik weet het ook niet meer, ze zoeken het maar uit”). En ja, ook door het claustrofobische gespartel van een te vroeg geboren minderheidskabinet.
Tegen zoveel ontmoediging is standvastigheid vereist maar ook geloof in een democratische orde die zich niet laat afplatten – of „beter maken” – tot een AI-boodschap. De voorzitter van de ministerraad heeft daar een taak in. Maar ja, zoals AI leert: sommige politici maken je stil. Niet omdat je zo van ze onder de indruk bent, maar omdat je niet weet wat ze je nu eigenlijk te zeggen hebben.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie