ALPHEN AAN DEN RIJN - Meer dan vijfhonderd marktkramen, honderden dranghekken, tientallen mobiele toiletten en verkeersborden, en honderden meters aan stroomkabels. Het is een hele onderneming om op één dag bijna 100.000 bezoekers te ontvangen, zoals komende woensdag weer geldt voor de jaarmarkt in Alphen aan den Rijn. 'Er moet veel werk worden verricht, maar daar liggen we niet wakker van.'
Elke derde woensdag van september is het weer een drukte van jewelste tijdens de Alphense jaarmarkt. Dat je de hele dag door het stadshart kunt slenteren langs allerlei kraampjes, zullen de meeste mensen wel weten. Maar wat komt er allemaal kijken bij het organiseren van zo'n groot evenement?
Hoogste tijd voor een kijkje achter de schermen. Begin oktober, als de jaarmarkt pas een paar weken erop zit, gaat het vizier al op volgend jaar. Dan wordt eerst de afgelopen editie geëvalueerd met alle betrokken partijen. Daarna volgt half november de eerste maandelijkse bestuursvergadering.
'Eén van de belangrijkste dingen is: krijgen we het geld weer bij elkaar?', zegt de 70-jarige Winfried Ponsioen, sinds begin 2025 voorzitter van het stichtingsbestuur achter de jaarmarkt. Hij geeft aan dat de begroting voor het evenement 'ongeveer een ton' bedraagt.
De gemeente Alphen aan den Rijn draagt 30.000 euro bij, het maximale bedrag aan subsidiegeld voor evenementen. Verder heeft het nieuwe jaarmarktbestuur vorig jaar besloten zélf de vergunningaanvraag te doen, waar in het verleden voor duizenden euro's een bedrijf werd ingehuurd.
Het aanvragen van een evenementenvergunning is vooral veel papierwerk. Dat gebeurt doorgaans in februari of maart. 'Het zijn wel vijftig pagina's, denk ik', verklaart Ponsioen. 'Dat is best wel wat werk. Maar als je het één keer gedaan hebt, loopt het een stuk soepeler.'
Rob van de Werken (57) weet er alles van. Hij en zijn vrouw Naomi (44) hebben een evenementenbureau in IJsselstein en organiseren allerhande markten en braderieën in het land. Bij de Alphense jaarmarkt zijn ze vanaf 2022 verantwoordelijk voor het verhuren van de marktkramen.
De jaarmarkt in Alphen aan den Rijn bestaat al sinds 1896. Wat ooit begon als een paardenmaart, is intussen uitgegroeid tot een heuse feestweek. Zo is er in de week voorafgaand aan de jaarmarkt een kermis op het parkeerterrein bij voetbalvereniging ARC.
Zodra de jaarmarkt woensdag voorbij is, volgt er op het Rijnplein een apart avondprogramma met muzikale optredens. Nieuw is dit jaar dat er 's middags ook een drakenbootrace wordt gehouden. Daarvoor gaat een deel van de Rijn tussen 11.30 en 18.30 uur dicht.
Dat begint voor het echtpaar allemaal in de maand november. Standhouders van de voorgaande editie kunnen zich dan inschrijven voor het nieuwe jaar, waarna vanaf 1 januari ook andere gegadigden de kans krijgen. 'Dan gaat het lopen', weet Van de Werken.
Voor standhouders hanteert het stichtingsbestuur vastgestelde tarieven. Zo kost het 120 euro (inclusief btw) om een kraam te huren met ongebruikte spullen, verkopers van tweedehandsartikelen en verenigingen zijn in totaal 60 euro kwijt.
'Bergen' aan inschrijvingen komen er binnen, schetst Van de Werken. Daaruit wordt een selectie gemaakt, waarbij kraamhuurders van vorig jaar voorrang krijgen. 'Iedereen wil op het drukste punt staan, bij de Alphensebrug. Wat wij in elk geval niet willen, is veertig kramen met leren riemen.'
Terwijl die puzzel wordt gelegd, houdt het bestuur van de jaarmarkt zich bezig met het aantrekken van artiesten voor het avondprogramma. Niet langer landelijke acts als publiekstrekkers, maar alleen lokale muzikanten. 'Dat scheelt een slok op een borrel', stelt Ponsioen. 'Hoeveel? 30.000 tot 40.000 euro.'
In de maanden mei, juni en juli gaat het bestuur vervolgens 'intensiever' vergaderen. Ook wordt er om tafel gezeten met beveiliging, kraamverhuurder, leverancier van feestmaterialen en verkeersregelaars. 'Om te zorgen dat we geen steken laten vallen.'
Naarmate de jaarmarkt nadert, merkt Van de Werken dat mensen zich nog steeds proberen in te schrijven voor een marktkraam. In de meeste gevallen tevergeefs. Inmiddels is de stroomindeling al gemaakt, vanwege veiligheidseisen die de brandweer heeft gesteld.
Met nog een week te gaan, maakt Van de Werken een laatste rondje door het centrum van Alphen met bestuur, brandweer en gemeente. 'Het loopt altijd op rolletjes', verzekert hij. 'Op de dag zelf is het wel druk, vooral in de ochtend. Maar dat zijn meestal kleine dingetjes die opgelost moeten worden.'
Gekke dingen zijn er volgens hem de afgelopen vier jaar dan ook niet gebeurd. 'Mensen zeiden: maak je borst maar nat, het is altijd chaos in Alphen. Maar daar hebben wij helemaal niks van gemerkt. Je moet zorgen dat je goed voorbereid bent. Verder is het een kwestie van kopiëren en plakken.'
Wat op de dag zelf wellicht nog het meest opvalt, is dat er elk jaar opnieuw mensen zijn die de verkeersborden met 'verboden te parkeren' hebben gemist of gewoonweg negeren. 'We moeten altijd wel een stuk of twintig auto's weg laten slepen', openbaart Ponsioen.
Hoewel de Alphense jaarmarkt één van de grootste in heel Nederland is, wekt hij de indruk dat het organisatiecomité alles onder controle heeft. 'Er moet veel werk worden verricht, maar daar liggen we niet wakker van', vertelt de voorzitter. 'Nee, wij hebben geen enorme stressmomenten.'
In 2024 dreigde de Alphense jaarmarkt even te verdwijnen, omdat het vorige bestuur financieel de eindjes niet meer aan elkaar kon knopen. 'Als de stichting niet was doorgegaan, dan hadden wij het samen met de gemeente Alphen overgenomen', onthult Rob van de Werken het noodplan.
De kraamverhuurder gebruikt vergelijkbare woorden als toenmalig wethouder Gerard van As (Nieuw Elan). 'De gemeente wil de jaarmarkt niet kwijt. Maar wij vinden het prima zoals het nu gaat. Niemand bemoeit zich met de markt, dat doen wij. En we hoeven er geen extra werk bij te hebben.'
Source: Omroep West Den Haag