Oorlog in Oekraïne De Russische droneaanval op een Oekraïense trein vlak bij de Poolse grens, zondagochtend, past in een patroon van toenemende Russische aanvallen sinds deze zomer. Vermoedelijk was het doelwit een diplomatieke trein met Europese oud-premiers, die net was vertrokken. „De Russische barbaren staan al voor jullie poorten, beste partners.”
Oekraïense brandweerlieden blussen een treinwagon die zondag werd geraakt is door een Russische drone. De drone werd tijdig ontdekt, zodat passagiers tijdig konden worden geëvacueerd.
In Kyiv, Warschau en Brussel geldt de Russische aanval op een Oekraïense passagierstrein vlak bij de Poolse grens van zondag, als bewijs van verdere escalatie door Rusland. Zeker toen duidelijk werd dat kort voor de aanval op hetzelfde station een diplomatieke trein was gepasseerd met Europese politici, onder wie Boris Johnson, Carl Bildt en Sanna Marin, oud-premiers van respectievelijk het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Finland. Ukrzaliznytsia, de Oekraïense spoorwegen, meldde op Telegram het „zeer waarschijnlijk” te vinden dat de Russische drone eigenlijk de diplomatieke trein als doelwit had.
Sprekend over de Russische aanval op de trein en een andere drone-aanval op een benzinepomp in hetzelfde grensgebied, zei Andri Sybiha, de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken: „Dit is Poetins terreur die direct bij de EU en de NAVO aan de deur klopt. De Russische barbaren staan al voor jullie poorten, beste partners.” De Poolse premier Donald Tusk waarschuwde dat „de komende weken en maanden in het teken zullen staan van zeer intensieve acties van Russische zijde” en dat Polen „niet kan uitsluiten dat deze escalatie ook gevolgen zal hebben voor ons grondgebied”. Tusk kondigde aan dat de grensbewaking zal worden opgevoerd.
Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zijn de aanvallen van zondag bedoeld om om „westerse landen af te schrikken om Oekraïne te steunen of erheen te gaan om steun te betuigen”. Kallas roept bondgenoten van Oekraïne op om „het tegenovergestelde te doen”.
De aanval vond zondagochtend plaats op het station van Jahodin, twee kilometer van de Poolse grens, in het uiterste noordwesten van Oekraïne. Buitenlandse bezoekers aan Kyiv steken hier op hun terugreis met de trein de grens over naar de Poolse grensplaats Dorohusk, en gaan vandaar of vanuit Chelm met ander vervoer door naar Warschau. Treinen staan er stil voor paspoortcontrole.
De drone met straalaandrijving werd volgens Ukrzaliznytsia tijdig opgemerkt door een verkeersleider: vijftien minuten voor de inslag in de locomotief werden alle passagiers geëvacueerd. Er vielen geen gewonden. De Amerikaanse oud-generaal en CIA-chef David Petraeus, passagier in een andere trein op hetzelfde station, bevestigde dat het ging om een nieuw type Shahed aanvalsdrone met straalmotor, veel sneller dan de voorganger met propellermotor.
Europarlementariër Reinier van Lanschot (Volt) zat in de trein met Europese politici en veiligheidsdeskundigen die kort voor de drone-aanval was vertrokken uit het station van Jahodin, op weg naar Polen. Deze trein, speciaal bedoeld voor honderden bezoekers van de tweedaagse conferentie Yalta European Strategy (YES) van afgelopen weekend in Kyiv, was eerder vertrokken dan gepland. Gedwongen door Russische aanvallen op de spoorweginfrastructuur past Ukrzaliznytsia de dienstregeling voortdurend aan. Het is in Oekraïne niet ongebruikelijk dat treinen ergens stilstaan en de passagiers tijdelijk buiten de trein moeten schuilen. Vanwege de aanpassing in de dienstregeling denkt het spoorbedrijf dat de
diplomatieke trein het doelwit was.
Van Lanschot is daar, maandagochtend aan de telefoon, niet van overtuigd. „Stel dat ze Boris Johnson hadden vermoord. Dat is een wel een heel groot risico, met grote gevolgen. Het doel van Rusland is angst zaaien. Ze weten dat de Oekraïense spoorwegen een goed waarschuwingssysteem hebben, en dat wij ook op tijd zouden zijn geëvacueerd.” Wel denkt Van Lanschot dat het „geen toeval is dat de aanval plaatsvond toen wij er waren”. Met aanvallen als deze probeert Rusland buitenlandse bezoekers af te schrikken, denkt hij. Immers: elke bezoeker die in Kyiv het leed en de verwoesting zelf ervaart, voelt de noodzaak om Oekraïne te steunen tegen de Russische agressie.
In de bus naar Warschau hoorden Van Lanschot en andere conferentiebezoekers over de aanval. „We schrokken wel een beetje, maar het gevaar was geweken. Ik ben vooral heel opgelucht dat het alarm goed heeft gewerkt en dat er geen gewonden zijn gevallen.” Van Lanschot sprak Boris Johnson bij het verlaten van de trein in Dorohusk. „Hij stond daar luidkeels ‘Midnight Shadow’ van Mike Oldfield te zingen. Ik heb hem gevraagd hoe we voor elkaar kunnen krijgen dat de bevroren Russische tegoeden in Brussel en Londen naar Kyiv kunnen komen, iets wat wij allebei willen.” In zijn reactie op de aanval op X herhaalt Johnson dat pleidooi. In Oekraïense media wordt gespeculeerd over waarom juist Johnson een mogelijk Russisch doelwit is.
De treinaanval past in een patroon van toenemende Russische aanvallen sinds deze zomer. Drones en ballistische raketten worden overdag afgestuurd op civiele objecten in Oekraïne: winkelcentra, woontorens, stations. De Oekraïense luchtafweer schiet tekort, het aantal slachtoffers en de schade aan de samenleving nemen toe.
Een ander, nog recenter patroon is de toename van aanvallen aan of over de grens met buurlanden van Oekraïne. Op 8 september vloog een Russische drone het luchtruim van Moldavië en NAVO-lidstaat Roemenië binnen. Voordat hij kon worden neergeschoten, stortte hij neer in Moldavië. Een dag later werden twee mensen gedood en drie mensen verwond bij een Russische drone-aanval op een grensovergang tussen Oekraïne en Moldavië.
Een derde categorie aanvallen vindt plaats in Europa, meestal zonder onweerlegbaar bewijs maar met veel aanwijzingen dat Rusland er achter zit. Recent ging het daarbij om de (mislukte) aanslag op een Oekraïens vrachtvliegtuig op de luchthaven van Leipzig. De Duitse regering heeft Rusland aangewezen als dader en volgens de krant Welt am Sonntag heeft de veiligheidsdienst inmiddels twee verdachten uit Rusland en Belarus geïdentificeerd. EU en NAVO deinzen terug voor een harde respons. Dinsdag spreekt het Europees Parlement over ‘Recente escalatie van Russische hybride aanvallen op de lidstaten: versterking van de gecoördineerde respons van de EU en bescherming van de Europese veiligheid en democratie’.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie