Vakbond FNV zet in het nieuwe cao-seizoen in op een loonsverhoging van 5,5 procent en een eenmalig bedrag van 80 euro. Verder moeten het tegengaan van de loonkloof, afschaffing van de jeugdlonen en vergoeding van de gestegen reiskosten meer aandacht krijgen.
"We zien dat de inflatie stijgt en nog steeds bovengemiddeld hoog is, de arbeidsproductiviteit stijgt, de winsten van bedrijven hoog zijn en de arbeidsmarkt nog steeds krap is. Daar hoort dus ook weer een stevige looneis bij", zegt arbeidsvoorwaardencoördinator Jacqie van Stigt van FNV tegen NU.nl.
De vakbond was de afgelopen zes maanden betrokken bij het afsluiten van 152 cao's voor anderhalf miljoen mensen.
FNV eist nog altijd dat het kabinet de bezuinigingen op de sociale zekerheid schrapt. Voorzitter Hans Spekman weigert aan tafel te gaan zolang dit niet gebeurt, zei hij in juni in een interview met NU.nl.
Van Stigt: "Als de plannen rond de WIA, de WW en de bezuinigingen in de zorg wél worden doorgezet, dan kan het zijn dat we onze agenda verder moeten aanscherpen."
Vakbond CNV heeft vorige week bekendgemaakt in te zetten op een loonsverhoging van 3 tot 5,5 procent bij de nieuwe cao-onderhandelingen.
Deze looneis is vergelijkbaar met de eis uit het cao-seizoen van vorig jaar. CNV ging toen voor een verhoging van 3,5 tot 5 procent. Daarnaast wil de bond de reiskostenvergoeding in alle cao's verhogen naar 25 cent per kilometer.
Werkgeversvereniging AWVN is niet blij met de hoge looneisen van de bonden. Bedrijven luiden al langer de noodklok dat de hoge loonkosten de concurrentiekracht kunnen schaden. De zorgen zijn groot in onder meer de industrie.
"Het is gewoon niet verstandig om met zulke hoge looneisen te komen", zegt een woordvoerder. "De bonden kijken niet wat er mogelijk is per bedrijf of bedrijfstak. Dit gaat ten koste van ons verdienvermogen."
ING-econoom Marcel Klok is niet verbaasd over de hoge looneisen van de vakbonden. "De arbeidsproductiviteit stijgt, maar het is de vraag of dit doorzet. Bovendien zijn de winsten bij bedrijven aan de hoge kant. Verder hebben we te maken met een hoge inflatie vanwege de stijgende energie- en brandstofprijzen."
Ook is de arbeidsmarkt nog altijd krap, zegt Klok. "Bedrijven hebben een tekort aan personeel, dus het is dan niet zo gek dat de lonen stijgen." ING verwacht dit jaar een gemiddelde loonstijging van ongeveer 4 procent. Voor volgend jaar is dat tussen de 3 en 4 procent.