Fotofestival Met het thema Our Songs Came Through kiest BredaPhoto Festival deze editie vooral voor verhalen over troost en veerkracht. Het is opvallend in hoeveel projecten die troost gezocht wordt in wat ‘thuis’ wordt genoemd. Niet alleen in een fysiek thuis, maar ook in familie, in moeders en in vaders.
Eva Roefs, Brabant (2025-2026).
BredaPhoto Festival: Our Songs Came Through. T/m 25/10, verschillende locaties in Breda. Info: BredaPhoto.nl
„Böser alter Mann”, staat er op zijn pet. Boze oude man. Met grijs baardje en grijs T-shirt, en die pet dus, poseert hij voor zijn dochter, de Duitse fotograaf Lara Rau. Ze fotografeerde ook het wat mistroostige straatje in een niet nader genoemd dorp in het oosten van Duitsland waar haar vader woont, en waar de kippen rondbanjeren op het erf. Ze zoomt in op zijn workoutruimte in de schuur (bokszak en halterbank) en op de plek waar hij aan het klussen is; er ligt wat glaswol en een duimstok met het logo van de AfD en de tekst ‘Nicht für linke Hände’ (toegegeven, die ís geestig).
In haar fotoserie Let’s Not Talk About Politics Anymore (2025-2026) onderzoekt Rau (1998), die dit jaar afstudeerde aan de kunstacademie in Bremen, hoe polarisatie binnendringt in de intieme ruimte van een gezin; haar vader steunt de AfD, zij de progressieve politiek. „Hoe kunnen we politieke verschillen verdragen zonder elkaar te verliezen?”, vraagt ze zich af – hyperactueel, met de recente zege van de extreemrechtse AfD in Saksen-Anhalt – en zoekt met haar foto’s naar wat hen samenbrengt in alledaagse momenten en subtiele gebaren van verbondenheid.
Het bijzondere fotoproject van Lara Rau is onderdeel van de twaalfde editie van het BredaPhoto Festival. Het festival, met vooral ruimte voor geëngageerde fotografie en jong talent, heeft zich in de afgelopen jaren bewezen met een solide en internationale programmering en kent dit jaar een bijzonder sterke editie. De curatoren kozen voor minder kunstenaars (ruim veertig deze keer) die nu ieder wat meer ruimte krijgen, en daarmee een completere, rijkere tentoonstelling kunnen neerzetten.
Een aantal maakte speciaal voor deze editie nieuw werk. Zo imponeert de enorme site-specific installatie Shipwrecks of Empire, van de Japans/Samoaanse Yuki Kihara (1975), die gaat over Europees kolonialisme en de westerse expansie in de Stille Oceaan. Çigdem Yüksel (1989) maakte in opdracht van BredaPhoto vier prachtige wandtapijten over vijf bewoners uit de Bredase wijk de Hoge Vucht.
Lara Rau, uit de serie Let’s Not Talk About Politics Anymore (2025-2026).
Installatiefoto van de vier wandtapijten van Çigdem Yüksel, De bloeiende tuin (vijf portretten uit de Hoge Vucht), 2026
Met het thema Our Songs Came Through kiest het festival deze editie vooral voor verhalen over troost en veerkracht. Want, zo is de gedachte, met een genocide in Palestina, meerdere oorlogen, toenemende ongelijkheid en burgerrechten die steeds meer in het geding komen, én dan ook nog eens een klimaatcrisis, is dat waar we behoefte aan hebben.
Het is opvallend in hoeveel projecten die troost gezocht wordt in wat ‘thuis’ wordt genoemd, en dan niet alleen in een fysiek thuis, maar ook in familie, in moeders en ja, ook in politiek andersdenkende vaders. Meerdere fotografen keren terug naar hun geboortegrond en naar hun ouders, anderen kunnen dat niet en verbeelden hun soms intense en pijnlijke verlangen daarnaar.
Zo fotografeert Eva Roefs (1993) jongeren uit het Brabantse Loosbroek, het geboortedorp waar ze twintig jaar geleden vertrok en waar ze vaak terugkomt omdat haar ouders en andere familie er nog wonen. In zwart-wit en kleur ensceneert ze beelden van jongeren die rondhangen, een jongen met zijn crossbrommer in de koeienstal, meisjes die dromerig de camera inkijken. Roefs creëert zo met haar foto’s een romantisch plattelandsbeeld – alsof de tijd hier heeft stilgestaan. Let wel: dit zijn geen documentaire portretten, het lijkt niet echt om déze jongeren te gaan – wat Roefs hier verbeeldt voelt meer als een diep verlangen, een nostalgie naar háár jeugd.
Die nostalgie naar die plattelandsidentiteit zien we ook in de foto’s van de Duitse Aline Papenheim (1997), die in In the Forest Behind My Father’s House teruggaat naar het Sauerland, waar de bossen rondom het huis van hun ouders zich langzaam aan het herstellen zijn en waar – na een periode van decennialange monocultuur – de diversiteit weer voorzichtig terugkeert. In dromerige beelden zoomt Papenheim in op microscopisch kleine details en speelt die met de elementen van de streek; de jacht, de bomen, de soms mystieke band die sommige bewoners met het bos hebben. Papenheim ontving voor dit project onlangs een belangrijke Duitse aanmoedigingsprijs, waarbij de jury onder andere hun poëtische beeldtaal prees.
Aline Papenheim, uit de serie In the Forest Behind My Father’s House (2025-2026).
Fouad Hallak (1989) kón heel lang niet naar huis. In 2016 ontvluchtte de Syrische fotograaf zijn land. In 2025, na de val van Assad, ging hij terug naar Aleppo. De ervaring van het opnieuw kennismaken met zijn familie en zijn stad was overweldigend: „Ik had gemengde gevoelens die ik niet onder woorden kon brengen, maar wel kon vertalen naar beeld. De foto’s tonen veel emoties; angst, pijn, verwarring, maar ook iets anders: hoop”, schrijft Hallak, die in Breda een ontroerende serie stadsportretten toont, waarin kinderen spelen tussen de kapotgeschoten gebouwen en oude vrienden elkaar opnieuw treffen.
Alhoewel het festival deze keer focust op zachte krachten, blijft er met series als die van Hallak oog voor wat er speelt in de wereld. Zo gaat het kleurrijke werk van de Oekraïense Varvara Uhlik (zie inzet), waarin ze haar jeugdherinneringen verwerkt, natuurlijk óók over de Russische inval. Rafael Soldi vertrok uit Peru en maakte intieme zelfportretten die zijn gevoel van verlies en heimwee mooi weergeven, ze vertellen óók het verhaal over discriminatie van queer personen in Zuid-Amerika.
„Soms denk ik dat mijn schrijverschap niet veel meer is dan coping. Een geoorloofde manier om ook in mijn volwassen leven zonder schroom te kunnen blijven ontsnappen aan mijn werkelijkheid”, schrijft Maurits de Bruijn in een essay in de catalogus van BredaPhoto. En dat is ook wat een aantal van de kunstenaars hier doet: zij zoeken naar manieren om om te gaan met een situatie die moeilijk, lastig, verdrietig of pijnlijk is – in verschillende vormen en gradaties – en geven daar middels hun beelden uiting aan, of vinden een nieuwe vorm en betekenis.
Fouad Hallak, A mind in the past, eyes on tomorrow (2025).
Olivia Arthur, uit de serie Lee and the Sea Things (2025).
Het allermooist zien we dat in Lee and the Sea Things van de Britse Magnum-fotograaf Olivia Arthur (1980). Toen een goede vriendin overleed en een driejarige dochter achterliet, wilde ze iets voor het kind maken om het verhaal van het verlies van haar moeder recht te doen. Arthur, die onder andere documentaire werk maakte over vrouwen in het Midden-Oosten, kwam erachter dat ze in dit proces met ‘gewone’ foto’s niet verder kwam en begon voor het eerst in haar carrière te werken met collages en teksten. Zeven jaar lang knipte en plakte ze, wikte en woog, en ontdekte een nieuwe (beeld)taal waarin ze zeewezens creëerde waarbij de overleden moeder een nieuwe, veilige plek had gevonden. Daarmee vond ze niet alleen een vorm om uiting te geven aan een groot verdriet, maar reikte ze de dochter ook voorzichtig woorden aan om weer vooruit te kunnen kijken: „Ze zwaaide hen uit en slaakte een diepe zucht”.
Julius Thissen, Bones of Graphene, Skin of Kevlar.
1. A Spell Bundle – Manifesting Queer Futurity, groepstentoonstelling, georganiseerd door Fotodok. „In een tijd die gekenmerkt wordt door de opkomst van fascistische en anti-queer retoriek”, zo schrijven de curatoren, „wordt het verbeelden van alternatieve toekomsten een essentiële vorm van verzet en collectieve hoop.” Zo laat Julius Thissen (1993) veerkrachtige en oersterke lichamen van futuristische transgender figuren zien in Bones of Graphene, Skin of Kevlar. Locatie: Clublokaal.
Huda Abdulmughni, Nowruz Sayadeen (2018).
2. Huda Abdulmughni, Nowruz Sayadeen. Op het Iraanse eiland Qeshm in de Perzische Golf, in de Straat van Hormuz, wordt elk jaar eind juli een eigen variant van het Perzisch Nieuwjaar gevierd. De Koeweitse fotograaf Huda Abdulmughni (1964) fotografeerde er de eeuwenoude rituelen. Met de nieuwsberichten over de Amerikaanse bombardementen in de buurt van dit eiland in je achterhoofd, vraag je je af hoe (en of) in godsnaam dit feest dit jaar gevierd is? Locatie: XXL-Plein.
Fatima Alam keert terug naar Soedan, uit het project Postcards from Khartoum.
3. Postcards from Khartoum. Met dit project, dat begon als Instagram-account (@khartoum.postcards), vraagt de Soedanese fotograaf en curator Ala Kheir (1985) aandacht voor Soedan, waar sinds 2023 een burgeroorlog woedt. Kheir nodigde zes Soedanese fotografen uit die zijn gevlucht, en die via hun fotografie reflecteren op hun thuisland. Fatima Alam bijvoorbeeld, ging terug naar het dorp van haar familie: „Dit werk weerspiegelt mijn eigen zoektocht naar een thuis, terwijl het tegelijk de warmte en gastvrijheid van het Soedanese leven viert.” Meerdere locaties.
Simone Engelen, 27 Drafts (2024).
4. Simone Engelen, 27 Drafts. De titel verwijst naar 27 onafgemaakte brieven die Engelen (1988) terugvond in haar dagboek, geschreven aan de jongens die haar op een avond misbruikten toen ze als 17-jarige naar een Amerikaanse highschool ging. Vele jaren later kreeg de traumatische gebeurtenis vorm in een fotografieproject, waarvoor ze onder andere terug naar Amerika reisde, samen met haar moeder. Sterk en indrukwekkend werk. Locatie: Carré Chassé.
Varvara Uhlik, Sunshine, How Are You? (2023-2024).
5. Varvara Uhlik, Sunshine, How Are You? De Oekraïense Uhlik (1997) werd geboren in Dnipro en woont sinds kort in Londen, waar haar werk binnenkort te zien is in de prestigieuze Huxley-Parlour Gallery. In deze serie onderzoekt ze haar herinneringen aan haar vroege kindertijd – ze werd geboren vijf jaar na de val van de Sovjet-Unie – in een land dat zijn identiteit opnieuw moest uitvinden. We zien vervormde familiefoto’s (alsof het geheugen hapert) en extreem kleurrijke geënsceneerde beelden (een beetje té kleurrijk misschien?). Locatie: Chassé Park.