HOOGMADE - Zes geiten, een tiental kalkoenen en meer dan een handvol kippen. Op dit moment lopen ze nog onbezorgd rond in een dierenweide, maar binnen een jaar moeten ze wijken voor woningbouw. 'Dat past echt niet in het veenweidelandschap.'
Al sinds de jaren zeventig is het dierenweitje in Hoogmade een plek waar buurtbewoners en kinderen tamme beesten eten kunnen geven. Van appelschillen tot brood en van gras tot snijafval. 'Daar zijn ze tuk op', zegt Bertha Bouwkamp (72). 'Zolang het maar niet beschimmeld is.'
Meerdere keren per dag komen bezoekers langs om de dieren door het hek te voeren, veelal (groot)ouders met (klein)kinderen. Maar niet voor lang meer, want de gemeente Kaag en Braassem heeft als grondeigenaar besloten dat er op het grasland huizen moeten komen.
Tot groot ongenoegen van degenen die zich vrijwillig inzetten voor het dierenweitje. Zo is beheerder Arie van der Pouw Kraan (74), die ruim 25 jaar geleden zijn vader opvolgde en in 2024 een lintje kreeg, 'te zenuwachtig door alle perikelen met de gemeente' dat hij niet meer naar buiten treedt.
'Er zitten allerlei nadelen aan deze locatie voor woningbouw', beweert Bouwkamp, voorzitter van de stichting die verantwoordelijk is voor de dierenweide. 'Om te beginnen is dit grasland te klein. Dit is twee derde van een voetbalveld. Hoe krijg je dat voor elkaar, met een weg en met parkeerplaatsen?'
Hoe vurig haar pleidooi ook is, veel Hoogmadenaren zien woningbouw op deze plek juist wél zitten. Dat is in 2024 al gebleken uit verschillende gesprekken die in de kerk zijn gehouden om te komen tot een zogeheten 'dorpsperspectief': het gewenste toekomstbeeld voor Hoogmade in 2040.
Eén ding staat volgens Erwin Haveman (31), voorzitter van de dorpsraad, als een paal boven water. 'De meerderheid ziet woningbouw als noodzaak om het dorp levendig te kunnen houden', vertelt hij. 'We willen vooral een plek waar jongeren kunnen aarden, zodat zij niet uit het dorp vertrekken.'
Het huidige Vlietpark, waar nu nog de dierenweide is gevestigd, wordt gezien als één van de geschikte locaties om huizen te laten verrijzen. 'Er is ruimte om kleinschalig nieuwe woonvormen te ontdekken, voor senioren of starters. Niet zo massaal, dat past goed bij de kern van het dorp.'
Ook wethouder Mark Veldhuizen (Samen Kaag en Braassem), die gaat over zowel ruimtelijke ontwikkeling als wonen, vindt dat het plan volledig aansluit bij de aanblik van het zo'n 1700 inwoners tellende Hoogmade. Twintig tot dertig huizen zijn er gepland in plaats van de dierenweide.
Een dierenweide is vaak iets kleinschaliger en heeft doorgaans geen groot hoofdgebouw, kantine of andere overdekte ruimtes voor bezoekers. Op een kinderboerderij kun je doorgaans tussen de dieren lopen om ze te aaien, terwijl je ze bij een dierenweide normaal gesproken van achter een hek bekijkt.
Er zijn mensen die de vergelijking maken tussen bijvoorbeeld een interactief museum (kinderboerderij) en een schilderij (dierenweide) waar je alleen maar naar mag kijken. Al gaat die vlieger niet helemaal op in Hoogmade, aangezien het daar is toegestaan om de dieren te voeren.
Of dat past, op dit beperkte stukje grasland? 'Zeker', bezweert de wethouder, die benadrukt dat omwonenden en andere dorpelingen ook bij het plan worden betrokken. 'De ruimtelijke invulling laten we verder over aan de creativiteit van ontwikkelaars.'
Daar zit nou net het volgende bezwaar van Stichting Dierenweide Hoogmade. Formeel kan die namelijk pas bezwaar maken tegen het bouwplan als de grond is verkocht. 'Er is nog helemaal geen onderzoek naar geluid, ecologie en andere dingen gedaan. Dat bevalt ons niet', beklaagt Bouwkamp zich.
Dus heeft de stichting vorige maand een advocaat ingeschakeld om haar bezwaren bij de gemeente kenbaar te maken. Inmiddels is er sprake van een patstelling tussen beide partijen: Bouwkamp stelt dat de gemeente niet inhoudelijk wil ingaan op de bezwaren, Veldhuizen zegt dat dit 'apert niet klopt'.
Daarbij wil de wethouder duidelijk maken dat de gemeente 'meerdere alternatieve locaties' heeft aangedragen voor de dierenweide. 'Maar daar willen ze niet over meedenken. Dan houdt het op een gegeven moment ook op. Nu weten we niet of er nog een dierenweide gaat komen.'
Als het aan Bouwkamp en co ligt, worden er elders in het dorp woningen gebouwd. Wat hen betreft zou er aan de westzijde van Hoogmade ruimte zijn voor een paar honderd huizen, op een stuk braakliggend land van de rven Cornelis Sprongh. Die locatie ziet de gemeente als 'optioneel' voor later.
Waar de stichting overweegt naar de rechter te stappen, ziet dorpsraadvoorzitter Haveman de toekomst zonniger in. 'Ik hoop dat we over een aantal jaren hier een lintje door kunnen knippen omdat er woningen gebouwd zijn. En dat we uiteindelijk ook een plek hebben om deze dieren te bezoeken.'
Op 1 september 2027 moet de dierenweide uiterlijk weg zijn. Slaagt de stichting er niet in een andere locatie te vinden, dan gaat het zestal geiten terug naar de naburige boerderij. 'Misschien kunnen we de kalkoenen en de kippen op Markplaats verkopen. Tenzij iemand hier in de buurt ze wil hebben.'
'Dit wordt een versteend geheel en dat past echt niet in het veenweidelandschap', betoogt Bouwkamp tot slot. 'Als het plan van de gemeente doorgaat, vind ik dat doodzonde. Huizen staan hier honderd jaar, zeg ik dan maar. Dan is dit mooie gebied voorgoed verloren.'
Door de mogelijke sluiting of een eventuele verhuizing zit de dierenweide in dubio. Het liefst wil de stichting het dierenverblijf opknappen, de educatieve functie vergroten, meer mensen erbij betrekken en andere diersoorten toevoegen, zoals ganzen en konijnen.
'Maar hoe geloofwaardig ben je nog, als je mensen gaat benaderen om hier mee te doen, terwijl de gemeente heeft besloten huizen te bouwen? Dat is voor mij echt een dilemma', bekent voorzitter Bertha Bouwkamp. 'We zijn dus vooral bezig met de dierenweide handhaven.'
Source: Omroep West Den Haag