Het kabinet wil dat Nederland meer groen gas in plaats van aardgas gaat gebruiken. Energieleveranciers worden verplicht om de komende jaren duurzaam gas uit mest of voedselresten in te kopen. Critici vrezen voor een nóg hogere energierekening voor burgers en tuinders.
Je merkt er niks van, maar als je thuis kookt of verwarmt met gas, stroomt er niet alleen aardgas door je gasleiding. Voor een klein deel maakt ons gasnet al gebruik van groen gas, dat wordt gemaakt door mest, plantenresten of rioolslib te vergisten.
De CO2 die vrijkomt bij verbranding van dit gas is recent nog door planten uit de lucht gehaald. Daardoor zorgt het dus niet voor extra opwarming van de aarde, zoals fossiel gas dat al miljoenen jaren in de ondergrond zit.
Het kan daarmee een goede oplossing zijn voor de verwarming van huizen, zegt gasexpert René Peters van TNO. "De komende tien jaar zijn daar nog wel miljarden kubieke meters gas voor nodig. Met groen gas kun je ervoor zorgen dat de CO2-voetafdruk daarvan richting nul gaat."
Maar de productie van groen gas neemt slechts mondjesmaat toe. Om daar verandering in te brengen, wil het kabinet een zogeheten bijmengverplichting invoeren. Energieleveranciers moeten dan certificaten gaan inkopen bij bedrijven die groen gas leveren aan het aardgasnet. Het aantal benodigde certificaten loopt jaarlijks op.
Die groeiende markt moet bedrijven stimuleren om ook daadwerkelijk meer groen gas te gaan produceren. Door de bijmengplicht moet de productie in 2031 ruim zijn verdubbeld tot 840 miljoen kubieke meter per jaar. Dat is overigens flink minder dan de ambities die het kabinet-Rutte IV vier jaar geleden nog had: 2 miljard kuub groen gas in 2030.
Toch zouden ook de nieuwe plannen nog zorgen voor een flinke vermindering van de CO2-uitstoot. Bovendien kan de aanvoer niet worden geblokkeerd in de Straat van Hormuz. Reden voor het kabinet om haast te maken: klimaatminister Stientje van Veldhoven hoopt dat de bijmengverplichting nog op 1 januari 2027 kan ingaan.
Voor huishoudens en mkb'ers hangt daar dan wel een prijskaartje aan. Groen gas is duurder dan aardgas, en energieleveranciers zullen die kosten doorberekenen aan klanten. Het kabinet verwacht dat de bijmengverplichting jaarlijks ongeveer 100 euro gaat kosten voor een gemiddeld huishouden met een cv-ketel.
"In de hele energierekening is deze bijmengverplichting echt een heel klein aandeel", zei Van Veldhoven maandag in de Tweede Kamer. Maar zowel op de linker- als rechterflank maken Kamerleden zich zorgen over een verdere stijging van de energierekening, die ook al oploopt door de oorlog in Iran, stijgende nettarieven en een nieuwe Europese CO2-heffing. Ook de glastuinbouw vreest een stapeling van allerlei energie- en klimaatkosten.
Van Veldhoven kon nog niet zeggen of het kabinet maatregelen neemt om die rekening te dempen; dat wordt volgende week pas bekend, op Prinsjesdag. "Ik vraag mij sterk af waarom ik hier dan nu zit", verzuchtte JA21-Kamerlid Daniël van den Berg.
In de energiewereld klinkt een luide roep om snelle invoering van de maatregel. Brancheverenigingen van energieleveranciers, netbeheerders en groengasproducenten wachten al jaren op duidelijkheid over de kabinetsplannen. "Daardoor blijven investeringen achter en komen projecten minder snel van de grond", schreef Netbeheer Nederland deze week.
Maar niet iedereen is even enthousiast. "Wij zijn ook helemaal voor groen gas", zegt een woordvoerder van Essent. "Maar wij vinden dat je de kosten op dit moment niet bij kwetsbare huishoudens moet neerleggen, die bijvoorbeeld hun woning huren en niet van het gas af kunnen."
Volgens het energiebedrijf is het onmogelijk om op tijd voldoende groen gas te produceren binnen Nederland. Energieleveranciers zullen daarom veel groene gascertificaten gaan kopen in het buitenland, voorspelt de woordvoerder.
Dat is ook in de Kamer een veelgehoorde vrees. Het kabinet wilde eigenlijk alleen Nederlands groen gas laten meetellen voor de bijmengplicht, maar werd teruggefloten door de Europese Commissie: Europa is één markt, ook voor groen gas.
Ook gasexpert Peters verwacht dat er veel groen gas zal worden geïmporteerd. "Als je de doelen wil halen, dan is het eigenlijk onvermijdelijk dat je buitenlands groen gas gaat inkopen."
Volgens hem is dat geen probleem. Andere landen zijn al een stuk verder met de productie van duurzaam gas en zien Nederland als een interessante markt, zegt Peters. Voor het klimaat maakt het niet uit waar het is gemaakt. "Uiteindelijk gaat het erom dat je je totale CO2-uitstoot verlaagt, en dat we dat ook als Europa gezamenlijk doen."
Van Veldhoven waarschuwt dat de bijmengverplichting nog deze maand door de Tweede Kamer moet komen om hem op 1 januari te kunnen invoeren. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis voelt zich onder druk gezet en pleit voor een jaar uitstel, om verbeteringen door te voeren.
Het is niet duidelijk of het daar inderdaad op zal uitlopen, maar oppositiepartijen besloten deze week wel om pas verder te praten over de wet als de prinsjesdagplannen van het kabinet zijn gepubliceerd.
Source: Nu.nl algemeen