Servië gaat op 25 oktober naar de stembus voor vervroegde verkiezingen, heeft president Aleksandar Vucic bekendgemaakt. Het parlement is ontbonden. Vucic is bezig aan zijn tweede en laatste ambtstermijn als president, maar wordt namens zijn partij nu voorgedragen als kandidaat-premier.
Eind juni zei Vucic "binnen enkele weken" te zullen aftreden. De ambtstermijn van de president liep nog tot halverwege 2027. Regeringspartij SNS gaat met Vucic als premierskandidaat de verkiezingen in. Vucic was van 2014 tot en met 2017 ook al premier van Servië. Vervolgens werd hij verkozen tot president.
Op papier is het Servische presidentschap een grotendeels ceremoniële functie. Dat wil zetten dat Vucic het staatshoofd en de bevelhebber van het leger is. Daarnaast vertegenwoordigt hij Servië in het buitenland. De Servische premier stelt de regering samen en stuurt deze aan, maar in werkelijkheid behield Vucic een stevige vinger in de pap.
Vucic en de Servische regering liggen al sinds 2024 onder vuur van een brede protestbeweging. De onvrede ontstond na de dodelijke instorting van het dak van een treinstation in Novi Sad. Daarbij vielen veertien doden.
Studenten zijn de aanjagers van aanhoudende demonstraties, waarbij het aftreden van Vucic werd geëist. De demonstranten beschuldigen de regering van nalatigheid en corruptie.
Servië is sinds 2012 kandidaat-lid van de EU, maar onderhandelingen met het Balkanland verlopen moeizaam. Brussel heeft grote zorgen over de staat van de Servische rechtsstaat, een belangrijke voorwaarde voor toetreding. De politieke druk op de rechterlijke macht en justitie is in Servië "aanzienlijk toegenomen", constateerde de Europese Commissie in juli.
Ook op andere punten schuren de belangen van Servië en de EU. Zo heeft de regering in Belgrado goede banden met Moskou. Het land doet dan ook niet mee aan de Europese sancties tegen Rusland.
Een ander pijnpunt is de aanstaande begrafenis van de veroordeelde oorlogsmisdadiger Ratko Mladic. De Europese Commissie heeft zich fel uitgesproken over de manier waarop de uitvaart plaatsvond.
De kist van de in augustus op 84-jarige leeftijd in Den Haag overleden Mladic werd vorige week donderdag naar Servië gevlogen, waar deze gedrapeerd in vlaggen uit het toestel werd getild. Militairen bewaakten zijn kist, waarop zijn kenmerkende militaire pet en een zwaard lagen. Dit militaire eerbetoon viel niet goed in Europa.
'De slager van Bosnië' werd maandag overigens begraven zonder de gebruikelijke rituelen zoals bij een staatsbegrafenis. Zo was president Vucic niet aanwezig bij de uitvaart.
Source: Nu.nl algemeen