Mode Jongeren zie je steeds vaker met leren schoenen. Betekent dat het einde van de sneaker?
Schoen van Chanel, najaar 2026
Kijk naar beneden, in de winkelstraat, in de supermarkt, de trein, op een feestje, op het terras, tijdens een vergadering, op een begrafenis. Het merendeel van de schoenen, en niet zelden alle schoenen, zijn sneakers. Schoenen die eigenlijk bedoeld zijn om te sporten, of die er in elk geval uitzien alsof ze daarvoor zijn gemaakt. Van grote sportmerken en van obscure sportmerken, of van modemerken en schoenenmerken die ooit alleen leren schoenen maakten, want een merk zonder sneakers is tegenwoordig een merk dat de boot heeft gemist. Er bestaat inmiddels zoiets als een keurige sneaker: denk beige leer met een stralend witte zool, een sneaker die alles uitstraalt wat een sneaker eigenlijk niet is. Voor iedere generatie, elke kledingstijl, elke gelegenheid, elk budget is er tegenwoordig een sneaker.Maar kijk nu eens naar beneden in een club, in een koffietentje, een kunstacademie of een andere plek waar veel jonge mensen bij elkaar komen. Daar zie je opeens opvallend weinig sneakers, maar juist (western)laarzen en ballerina’s, slippers met een dun hakje en vooral loafers, liefst met witte sokken erin.Het zal niet lang duren voor de non-sneaker over de hele linie weer de overhand krijgt, als je trendvoorspeller Lidewij Edelkoort gelooft. „Sneakers zie je nu overal in de uitverkoop, want de mens wil opeens mocassins en rijglaarsjes”, zei ze dit voorjaar in een interview met kunsttijdschrift See All This. „Een ongekende radicale stop”, noemde ze de door haar gesignaleerde dalende populariteit van de sneaker zelfs.
Het is nauwelijks meer voor te stellen dat het vijftien jaar geleden nog een statement was om sportschoenen te dragen als je niet jong was, aan het sporten was of op zijn minst een vrije dag had. Toen Phoebe Philo, destijds de hoofdontwerper van modehuis Céline, in 2010 na haar show de catwalk opkwam met een paar witte Stan Smiths van Adidas, was dat zo opmerkelijk dat de klassieke tennisschoen van Adidas in een klap verheven werd tot modeschoen. Niet in het minst voor vrouwen, die zich de tien jaar ervoor hadden voortbewogen op steeds hogere hakken. Natuurlijk droegen ze ook vaak sneakers, maar een modieus silhouet bestond eigenlijk niet zonder hakken. Ook niet bij Céline, overigens.In de wereld van de mannenmode was de sneaker al langer aanwezig; de paar mannelijke modellen die meeliepen in de Balenciaga-show voor najaar 2004 hadden allemaal sneakers aan. In zijn eerste show voor Lanvin kwam de Nederlandse ontwerper Lucas Ossendrijver met sneakers die jarenlang een enorme hit zouden blijven: klassieke modellen met elegante details als een neus van lakleer. Rond 2015 werd streetwear (hoodies, sneakers, T-shirts) een dominante trend op de catwalk, dankzij merken als Vetements en Ye’s Yeezy. De ultieme versmelting van designermode en streetwear was in 2017 de show van de collectie van de mannenlijn van Louis Vuitton voor voorjaar 2018, die was gemaakt in samenwerking met streetwearmerk Supreme.Het jaar erop lanceerde Balenciaga-hoofdontwerper Demna de Triple S, een variant op de Amerikaanse ‘dad-sneaker’ met ogenschijnlijk drie dikke zolen. De voor die dagen extreme vorm van de schoen leidde aanvankelijk tot opgetrokken wenkbrauwen, maar vond daarna razendsnel navolging, ook bij andere luxehuizen. De pandemie gaf het laatste zetje aan de inburgering van de sneaker – geen mens die meer zonder comfort wilde.
Sneakers zijn inmiddels volledig onderdeel van het modesysteem. Ook sportmerken komen met steeds nieuwe modellen en kleuren. Na de extreem dikke zolen zijn nu heel dunne zolen in trek, rood, bruin en metallic de kleuren van 2026. En o ja, de gele Kill Bill-schoen van Onitsuka Tiger is helemaal terug.Sneakers vormen 60 procent van de totale schoenverkoop, schreef modesite Business of Fashion begin dit jaar. Maar in 2025 groeiden sportmerken nog maar 1,3 procent, in 2022 was dat 13,4 procent. „We geloven nu dat de huidige vertraging alleen nog maar de kortetermijnreflectie is van een langetermijndaling”, zei een analist van de Bank of America in hetzelfde artikel. Op basis van een uitgebreide studie naar de verminderde populariteit van de Samba van Adidas concludeerde hij dat de ‘casualisation trend’ ten einde was gekomen.Dat lijkt de grote sportmerken niet te zijn ontgaan. Net zoals mode- en schoenmerken sneakers zijn gaan maken, komen de sportmerken de laatste tijd met modellen die richting ‘gewone’ schoenen gaan. New Balance heeft sinds 2024 loafers met een sneakerzool, in 2025 werden Adidas’ sportieve ballerina’s (‘sneakerina’s’) een hit, Puma maakt ze nu ook. In Puma’s Speedcat-uitvoering van leer met een slangenprint is de oorspronkelijke sneaker nauwelijks te herkennen, Adidas lanceerde onlangs een onlangs een loafer.
Uit de najaarscollecties 2026 van Dior (links) en Prada
Anders dan de generaties boven hen hebben de twintigers en dertigers van nu niet geleerd sneakers te omarmen, ze zijn erin opgegroeid. En dikwijls ook met de sneaker culture, met de op het laatste moment aangekondigde drops en de bijbehorende lange rijen voor winkels én doorverkoopsites, die inmiddels vaak weer zijn verdwenen of het moeilijk hebben.Stylist en model Yaw Tiëku Appiah (26) was als tiener zo’n fanatieke sneakerliefhebber: hij verslond de sites Complex Sneakers en Sneaker News en volgde Instagramkanalen waarop nieuwe releases werden aangekondigd. Hij was vooral dol op Jordans, de lijn basketbalsneakers van Michael Jordan voor Nike; een vriend die bij een bekende sneakerwinkel in Amsterdam werkte, hield Jordans voor hem achter zodat hij de rij kon skippen. Maar toen hij de twintig begon te naderen, „vond ik sneakers niet meer zo leuk”, zegt hij. „Die rage eromheen, die staarde me ook niet meer zo aan. Op een gegeven moment wil je volwassenheid uitstralen, maar als je sneakers draagt, voel je je toch heel jong. Dus ik ben langzaam gegraviteerd naar loafers, boots.” Zes jaar geleden besloot hij: „Sneakers kunnen echt niet meer. Ze zijn ook te mainstream geworden. Je wil je onderscheiden, dat kan niet meer als je sneakers draagt.”Het lopen op leren schoenen was wennen, zegt hij. „Ik heb Dr. Martens-loafers die nu als boter zijn, maar waar ik drie weken blaren van heb gekregen. En in het begin droeg bijna niemand om me heen leren schoenen, dus dan voel je je ook nog eens heel erg bekeken.”
Na 2018 nam het aantal sneakers op de catwalks al zichtbaar af. Maar voor die ontwikkeling de straat bereikte, kwam de pandemie. De tegenbeweging begon vier jaar geleden alsnog, met de herwaardering van de loafer, de schoen die nu zo populair is bij jongeren, gevolgd door westernlaarzen en tabi’s (de schoenen of laarzen met een losse grote teen), ballerina’s met of zonder bandje over de wreef. Als grote trend voor dit najaar wordt de jazzschoen getipt, een zachte schoen met een dunne zool die lijkt op de klassieke jazzschoen met veters.Die loafer heeft ook de Amerikaanse corporate wereld bereikt, zag The New York Times. Nu ook management in de VS met ‘fancy sneakers’ op het werk verschijnt (en niet alleen daar; nog nooit werd zo vaak gegoogled op ‘sneakers voor op kantoor’ als in 2026), zijn sneakers er ‘oud’ geworden voor jonge werknemers. Die hebben inmiddels ook de klassieke veterschoen ontdekt.Ook Yaw Tiëku Appiah draagt tegenwoordig veterschoenen. Het duurde een tijdje voor hij „dope schoenen met een klassieke zool” had gevonden. „Alle schoenen waar ik online naar keek, waren voor mijn financiële status te duur. En er zijn bijna geen schoenwinkels meer. Je moet tegen schoenen aanlopen.” Zijn zwarte veterschoenen – een paar vintage tapdansschoenen – vond hij toen hij toevallig een tweedehandswinkel binnenstapte.
Begin 2016 waren er volgens de Kamer van Koophandel nog 3.588 schoenenzaken in Nederland. Nu zijn er nog 2.149, inclusief onlinewinkels. In vakbladen werden de coronacrisis, vergrijzing onder eigenaren en concurrentie van grote (online) winkelbedrijven genoemd. De directeur van Shoebaloo, een in designerschoenen gespecialiseerde keten met winkels in Rotterdam, Utrecht, Maastricht en meerdere in Amsterdam, noemde ook de sterk gestegen prijzen van designerschoenen als reden dat het bedrijf in 2023 na 45 jaar stopte; er werd bij Shoebaloo vooral tijdens de uitverkoop gewinkeld.Prijsstijgingen en inflatie hebben schoenen de laatste jaren over de hele linie duurder gemaakt, maar bij designermerken is sprake van wat greedflation wordt genoemd: het buitenproportioneel verhogen van prijzen om producten exclusiever te maken. Dat gebeurt overigens net zo goed met sneakers: een paar simpele nylon sneakers voor vrouwen van Dior kost nu 850 euro.Lucas Davids verkocht in zijn Luuks, een schoenenwinkel voor mannen en vrouwen in Amsterdam-Zuid, jarenlang grote merken als Maison Margiela. Maar een paar jaar geleden stopte hij met designermerken. „Ze gingen allemaal naar duizend euro of meer.” Zo’n 30 procent van de omzet van Luuks komt tegenwoordig van de dikgezoolde ‘nette’ sneakers van Premiata, een Italiaans merk dat tot 2016 uitsluitend schoenen met leren zolen maakte. Davids heeft tientallen varianten in het assortiment, een klein muurtje vol. Met voor sneakers pittige prijzen van tussen de 250 en 300 euro zijn ze nog altijd goedkoper dan de leren schoenen in de winkel, die gemiddeld tussen de 400 en 600 euro kosten. Dat geldt tegenwoordig als een redelijke prijs.Die prijsklasse is in opmars: jonge vrouwen zie je de laatste tijd vaak met schoenen van relatief nieuwe, uitgesproken modieuze merken als Soeur, Dear Frances, Hereu en A.Emery, waarvan de prijzen een stuk lager liggen dan die van designerschoenen.
Schoenen uit de najaarscollecties 2026 van Prada en Celine
Luxemerken mogen dan onbetaalbaar zijn geworden, ze geven nog steeds vaak de toon aan. In 2014 was Chanel, toen nog onder leiding van Karl Lagerfeld, een van de eerste luxehuizen die de sneakertrend omarmde voor vrouwen; in de show van de haute-couturecollectie voor voorjaar 2014 liepen alle modellen op tweed sneakers. Nu gelden de hooggehakte schoenen van de nieuwe hoofdontwerper Matthieu Blazy, als de meest begeerlijke designerschoenen voor vrouwen: pumps met een T-band of een contrasterende streep over het midden, lakleren muiltjes met een hoge hak en een brede neus in een andere kleur. Hakken gaan er richting de tien centimeter, een hoogte die uit het aanbod van de meeste schoenwinkels is verdwenen. Een voorbode van de terugkeer van de hoge hak?Daniele Dentici, die vier schoenwinkels heeft in Amsterdam en is gespecialiseerd in meest merkloze Italiaanse schoenen uit het middensegment voor mannen en vrouwen, al bestaat ook bij hem het aanbod tegenwoordig ook voor „15 tot 20 procent” uit sneakers. „Meer wil ik niet, wij zijn geen sneakerwinkel.” Sinds covid verkocht hij alleen nog hakken van vijf, soms zeven centimeter hoog. „Maar jonge meiden vragen nu weer om hogere. Nog niet tien, ze willen er wel op kunnen lopen, maar wel acht of negen.”
Lucas Davids is minder overtuigd. Hij heeft weliswaar nog wel schoenen met een bescheiden hak in de winkel, „maar alles wat een beetje neigt naar vrouwelijk gaat heel langzaam. Zie jij weleens een hoge hak op straat?” Hij pakt een witte loafer voor vrouwen met een brede leest en een buigzame rubberen zool uit het rek. „Het moet nu vooral comfortabel zijn. Leren zolen worden te hard gevonden, het moet zo soepel zijn als een gymp.” Het einde van de sneaker is volgens hem dan ook nog lang niet in zicht. „Er komen hier de laatste tijd geregeld vrouwen die roepen dat ze helemaal klaar zijn met sneakers. Maar ze komen er altijd op binnenlopen.”