Niet voor het eerst maakt de Argentijnse president Javier Milei toespelingen op het innemen van de Falklandeilanden. Hoe concreet is de agressie richting het Britse overzeese gebied?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Wat heeft Milei gezegd?
De Argentijnse president Javier Milei ziet momentum voor een Argentijnse aanwezigheid en zelfs de inname van de Falklandeilanden, een eilandengroep voor de zuidkust van Argentinië die deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk. In een toespraak op de nationale televisie zei de radicaal-rechtse houwdegen dat ‘de wind gedraaid is’ ten gunste van Argentinië, waarmee hij lijkt te doelen op het ambigue standpunt dat de Amerikaanse president Donald Trump inneemt over de eilanden.
Op het Sea Lion-olieveld, onderdeel van de Falklandeilanden, beginnen binnenkort nieuwe boringen door een Israëlisch en een Brits bedrijf. Er kunnen naar verluidt 1,7 miljard vaten olie worden gewonnen. Dat is Milei een doorn in het oog. Hij noemde de Israëlisch-Britse activiteit in de toespraak ‘een duidelijke en concrete dreiging’ voor de Argentijnse autonomie. ‘Als we niet snel handelen, dan hebben ze toegang tot olie die onder onze zee ligt. Dat is nog nooit gebeurd’, aldus de president in zijn paleis, omringd door zijn voltallige kabinet.
Hij zei economische sancties tegen Britse oliebedrijven te zullen instellen, maar maakte die niet concreet. Ook kondigde hij de bouw van een marinebasis in Tierra del Fuego aan, een archipel aan de zuidkust dicht bij de Falklandeilanden.
Milei refereert wel vaker aan de Argentijnse claim op de Falklandeilanden en zijn regering verzocht Londen in april om overleg over het gezag op de eilandengroep, maar zo ver als donderdag ging hij nog niet eerder.
Welke geschiedenis ligt ten grondslag aan de spanningen rondom deze dunbevolkte eilandengroep?
De eilandengroep werd in 1592 door de Britten ‘ontdekt’ en in de 18de eeuw gekoloniseerd. Ze heeft economische meerwaarde omdat de zee rond de eilanden rijk is aan vis en aardolie. Vanaf het begin van zijn onafhankelijkheid in 1816 maakt Argentinië als dichtstbijzijnde land aanspraak op de eilanden, maar het Britse gezag dwong zijn soevereiniteit meermaals af.
Het duidelijkst gebeurde dat tijdens de Falklandoorlog in 1982, toen Argentijnse militairen de eilanden binnenvielen in een poging ze te veroveren. De Britten wonnen de bloedige oorlog binnen drie maanden, waarbij 649 Argentijnse en 255 Britse militairen sneuvelden. Argentinië stelt in zijn grondwet officieel nog steeds aanspraak te maken op de Falklandeilanden.
Zo’n 59 procent van de Britten vindt dat de eilanden in Britse handen moeten blijven, al geven jongeren weinig om het territorium, zo bleek uit een recente peiling. Voor Argentijnen vormt de verloren oorlog een groot nationaal trauma. Talloze gebouwen, straten en pleinen zijn vernoemd naar de Malvinas, zoals Argentijnen de eilanden noemen. Deze zomer hielden voetballers van het Argentijnse elftal nog een spandoek omhoog met ‘Las Malvinas son Argentinas’ (‘De Falklandeilanden zijn Argentijns’) nadat ze Engeland hadden verslagen in de halve finale van het WK.
Waarom doet Milei dit nu?
Daar waar de VS de Britten in de Falklandoorlog nog steunden en president Reagan sancties instelde tegen Argentinië, slaat partijgenoot Trump een heel andere toon aan. Milei is zijn uiterst-rechtse makker en met de sociaaldemocratische regering in Londen heeft hij niet veel op.
In een interview met het Britse rechtse GB News wilde de Amerikaanse president niet zeggen of hij Navo-bondgenoot het VK zou helpen bij een Argentijnse aanval. ‘Zij hielpen mij ook niet’, zei hij, verwijzend naar de weigering van toenmalig premier Starmer om het Amerikaanse leger gebruik te laten maken van Britse legerbases voor de aanval op Iran in februari. Trump heeft daar al vele malen zijn frustraties over geuit.
In april lekte al een brisante mail uit van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Daarin stond dat de VS hun standpunt over de Falklandeilanden moeten heroverwegen als het VK zijn defensie-uitgaven niet vergroot. Op dit moment erkent Washington het Britse gezag en houdt het zich op de vlakte over de soevereiniteitsvraag.
Bovendien moet Milei zijn lage populariteit (34 procent) een jaar voor de presidentsverkiezingen zien op te krikken, en nationalisme rond de Falklandoorlog is een veilige manier om dat te doen. Volgens Argentijnse media moet Milei het mogelijk opnemen tegen zijn vicepresident en partijgenoot Victoria Villarruel, die hem qua spierballentaal rechts inhaalt en haar eigen partij zou willen beginnen. Villarruel is juist kritisch geweest op Mileis gebrek aan daadkracht wat betreft de Malvinas.
Hoe is er in het VK gereageerd op Mileis dreiging?
Tamelijk koeltjes. Het Britse en Israëlische oliebedrijf gaven een verklaring uit waarin zij stellen dat ‘de recente ontwikkelingen geen effect hebben op de voorbereidingen op het Sea Lion-project’.
De Britse buitenlandminister Ed Miliband zei dat het Falkland-standpunt ‘onwrikbaar’ is en merkte fijntjes op dat een meerderheid van de inwoners bij Groot-Brittannië wil blijven horen. In het laatste referendum, in 2013, koos inderdaad meer dan 98 procent van de bevolking hiervoor.
Minister van Defensie Wes Streeting voegde daaraan toe dat Mileis uitspraken ‘ons meer vertellen over zijn binnenlandse problemen dan over de Falklandeilanden’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant