De rust en de schoonheid van haar stukje Brabant, het Brabant waar fotograaf Eva Roefs opgroeide, worden getoond in een solo-expositie op BredaPhoto. ‘Het is ook een soort dagboek. In al die kids zit iets wat ik van mezelf herken.’
is verslaggever en televisierecensent voor de Volkskrant.
In Loosbroek verandert weinig. Goed, de bakker is sinds vorig jaar weg, tot verdriet van de pakweg duizend inwoners van het Brabantse dorp. En in het meertje waar fotograaf Eva Roefs (33) als tiener zwom, zit nu blauwalg. ‘Maar in de kern blijft Loosbroek altijd hetzelfde,’ zegt Roefs. ‘Dat is waarom mensen er zo graag wonen. Dat is waarom ik er zo graag terugkom.’
Ze ging op haar 17de ‘de hort op’ – eerst naar de kunstacademie in Breda, daarna naar Amsterdam, waar ze onder meer werkte bij de beeldredactie van de Volkskrant – in de hoop ooit van haar fotografie te kunnen leven. Dat lukt inmiddels aardig. Haar werk hangt in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam, en net was ze nog in New York voor een opdracht, vertelt ze in haar studio, midden in de chaos van de Amsterdamse Wallen.
Roefs is Loosbroek altijd blijven waarderen, alleen al om de rust. Regelmatig kwam ze er om zonder afleiding te werken en haar familieleden te bezoeken, die in drie huizen naast elkaar wonen. Van een verstikkend gevoel, zoals sommigen in een klein dorp ervaren, heeft zij nooit last gehad. Misschien doordat ze zich altijd begrepen heeft gevoeld door haar ouders, een fotograaf en een ballerina.
Maar het fotograferen van dat wijdse platteland, zoals ze als 13-jarige deed, kwam lange tijd niet meer bij haar op. Ze had haar blik simpelweg op haar nieuwe woonplaats gericht: in 2021 legde ze bijvoorbeeld haar buurtgenoten vast voor het project Studio Trompettersteeg en in 2024 portretteerde ze 23 jongeren uit de hoofdstad voor het boek Amsterdam. Anderhalf jaar geleden ging ze zonder plan haar neef en nicht fotograferen op de woonboerderij van haar oom. ‘Ik raakte gefascineerd door waar ik vandaan kom, en wie ik daar toen was,’ zegt ze.
Zo begon de fotoserie Brabant, vanaf 11 september te zien op het festival BredaPhoto, over opgroeien op het Brabantse platteland. Omgekeerde Nederlandse vlaggen spelen daarin geen rol, benadrukt Roefs. ‘Ik heb al snel besloten dat dit geen politiek project zou zijn, dat is niet aan mij.’ Ook is het zeker geen antropologisch onderzoek naar Brabantse jongeren in het algemeen. ‘Daarvoor gaat het om een te specifiek stukje van de provincie, het gaat over mijn Brabant. Het is ook een soort dagboek. In al die kids zit iets wat ik van mezelf herken.’
Zoals de bescheiden blik van haar nichtje, ‘waar toch ook onbevangenheid in zit’, in de badkamer van haar broer. Die houding, dat ‘niet willen schreeuwen’ terwijl je heus wel iets te zeggen hebt, ziet ze ook bij de drie roodharige zussen uit Raamsdonksveer, die ze leerde kennen via een casting voor een andere opdracht. En zelfs in de vier Loosbroekse jongens, die ze tegenkwam in een lokaal krantje, met hun zelfgemaakte kleding en hun bandje, waarmee ze ‘harde muziek met gitaren’ maken. ‘Ook zij zijn nog zo lief, zo pretentieloos.’
Hoewel haar foto’s documentair en spontaan lijken, zijn ze geënsceneerd. Haar hoofdpersonen dragen hun eigen kleren, maar wel de exemplaren die Roefs heeft uitgekozen uit hun kledingkast. En hoewel ze iedereen heeft gefotografeerd ‘binnen een straal van vijf kilometer van hun huis’, heeft Roefs uitgebreid nagedacht over de specifieke locaties.
Dat ze de omgeving – vol weilanden, boerderijen en motorfietsen – nog altijd zo goed kent, kwam daarbij goed van pas. ‘Daardoor kan ik de diepere schoonheid ervan zien’, zegt Roefs. ‘Als ik in New York rondloop, vind ik dat ook mooi, maar op een exotische manier. Hier kan ik op een andere manier kijken. Nederland zit echt vol met schatten, zowel in het centrum van Amsterdam als in de leegte van Brabant.’
Ze begrijpt heel goed dat de meeste jongeren die ze heeft gefotografeerd lekker in hun thuisdorpen willen blijven. Zelf zal ze niet snel terugverhuizen, omdat zo’n groot deel van haar leven zich inmiddels in Amsterdam afspeelt. Maar de Loosbroekse bescheidenheid heeft ze altijd geprobeerd te behouden. En ooit, als ze zelf kinderen krijgt, hoopt ze die eigenschap ook aan hen mee te geven.
Het werk van Eva Roefs is te zien tijdens BredaPhoto (11 september t/m 25 oktober) in het voormalige politiebureau in Carré Chassé in Breda. bredaphoto.nl
Dit is een artikel uit Volkskrant Magazine. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant