De serie Reacher is aan zijn vierde seizoen bezig. De boekenreeks is inmiddels bij de 31ste titel beland. Wat is het geheim van ’s werelds populairste actieheld Jack Reacher?
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Er is geen interview met de acteur Alan Ritchson te vinden, waarin het niet óók even over zijn fysieke verschijning gaat. ‘Bij de kleinste beweging’, noteert een interviewer, ‘krijg je de indruk dat er zeker dertien spieren meebewegen.’
Toen de inmiddels 43-jarige acteur in februari 2022 in de openingsscene van het eerste seizoen van de actieserie Reacher (Prime Video) uit een Greyhound-bus stapte en vastberaden in het midden van niets richting een naburig stadje ging lopen, voelde dat voor legioenen Reacher-lezers vertrouwd.
Was het dan gelukt om de perfecte Reacher-acteur te vinden? Nadat Tom Cruise in twee Reacher-verfilmingen (Jack Reacher, 2012 en Jack Reacher: Never Go Back, 2016) tekortschoot, letterlijk, met zijn 1,72 meter, leek Ritchson, gebouwd als een eik, op het eerste gezicht veel dichter bij Reacher te komen. Reacher die, zoals elk van de tientallen miljoenen lezers van de Reacher-boeken weet, 1,96 meter lang is en een 113 kilo wegende spierbundel.
We zitten midden in het vierde seizoen van de serie, gebaseerd op Gone Tomorrow, de dertiende thriller uit de reeks, die in 2009 verscheen. Auteur Lee Child, die inmiddels samen met zijn broer Andrew schrijft, is ondertussen toe aan het 31ste Reacher-boek: Chain Reaction. De reeks begon in 1997 met Killing Floor en er verschijnt er een per jaar, precies uit te lezen, proefondervindelijk uitgezocht, tijdens een treinreis naar Berlijn.
Jack Reacher is een voormalig militair, voorzien van een kien speurdersinstinct, brute vechttechnieken en een talent om problemen aan te trekken; een soort vliegenval voor badguys. Hij leeft onder de radar, altijd onderweg, liefst in een bus, met een bankpas, een paspoort en een tandenborstel. Hij heeft zelden een doel, meer een gevoel dat hij op een bepaalde kruising moet uitstappen.
Neem dat stadje waar hij in de openingsscene van het eerste seizoen uitstapt. Hij stevent met grote passen op een lokale diner af, krijgt de specialiteit van het huis en wordt meteen gearresteerd als moordverdachte. Pas na zeven minuten spreekt hij de eerste woorden, kort en afgemeten: ‘Ik heb geen advocaat nodig.’ Natuurlijk niet, want Reacher lost zijn eigen problemen op en die oplossingen lopen zelden via de officiële, administratieve kanalen. En ondertussen heeft hij met dat speurdersinstinct al zo veel aanwijzingen verzameld, dat hij meteen een informatievoorsprong heeft die hij in de rest van het avontuur niet meer uit handen zal geven.
Er is onrecht in de wereld, maar zodra Reacher arriveert, zal er worden afgerekend met het kwaad, op een methodische, voorspelbare en diep-geruststellende manier, die het lezen van de jaarlijkse Reacher-thriller tot een verslavend ritueel maakt.
Het feit dat de auteur van de in americana gedrenkte boeken een Brit is, geeft de Reacher-boeken de blik van een buitenstaander mee. De manier waarop Greyhound-bussen, eettentjes (diners) in kleine stadjes, tankstations, politiebureaus en motels worden beschreven, geeft de boeken de blik van een buitenstaander mee, die juist het uniek Amerikaanse ziet in de meest banale dingen. Alsof de lezer op een roadtrip is. En nee, de auteur doet niet aan research ter plekke, hoewel de laatste paar boeken de indruk geven dat hij vaak Google Street View inzet, om tot gedetailleerde beschrijvingen van straten en buurten te komen.
Lee Child (de schrijversnaam van de in 1954 geboren James Grant) begon aan zijn eerste boek na een lange carrière bij ITV, de Britse commerciële televisie. Het feit dat hij ontslagen werd, leidde, aldus de auteur, tot een wraakmotief. De gesublimeerde woede over het hem aangedane onrecht sloeg al in het eerste Reacher-boek aan (Killing Floor, 1997) en daarmee had Child, een methodisch denker, een succesformule gecreëerd waaraan hij, tot nu toe, dertig jaar heeft vastgehouden. Geen verrassingen zult u zeggen, maar dat is nu juist het punt hier.
Child is een slimme verhalenverteller en vertelt vaak dat hij zijn auteursnaam gekozen heeft omdat hij zich op de crime-planken in de boekhandel graag tussen ‘Chandler’ (Raymond) en ‘Christie’ (Agatha) geplaatst zag. Inmiddels heeft de nieuwe Reacher een piramidestatus bereikt, als in: ‘enorme stapels voor in de winkel’.
Reacher mag zich dan afkeren van de overheid, er is geen vleugje politiek in de boeken te vinden. Hij neemt het op voor de slachtoffers die op zijn pad komen en rekent af met corruptie, in welke vorm zich dit ook aandient. Ondertussen een eindeloos spoor van verkreukelde zware jongens achterlatend, door ramen, van trappen of van daken geworpen.
Net als de boeken van Lee Child kun je van het acteren van Alan Ritchson zeggen dat het voldoet, en dat het precies is waar de rol om vraagt. Terwijl Tom Cruise zich een ongeluk moest acteren om een kop groter te lijken dan hij eigenlijk was (een truc die bereikt werd met heel kleine tegenspelers), is Ritchson een sublieme minimalist, die zijn strakke T-shirts, zijn droge oneliners en zijn imponerende schaduw voor zich laat spreken.
De ijzeren formule van Reacher is al dertig jaar onveranderd gebleven. In de woorden van de auteur, die elk nieuw boek begint op de datum dat hij dat eerste boek begon: ‘Iemand doet een heel slecht ding, en Reacher neemt wraak.’ En in de woorden van Reacher zelf: ‘Niets meer aan doen.’
Reacher is te zien op Prime Video.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant