De omstreden Venezolaanse zakenman Alejandro Betancourt speelt een cruciale rol in het omvangrijke oliecontract dat de Amerikanen met Venezuela hebben gesloten. Hij gaat met het Pentagon zeventien olievelden uitbaten. Wie is deze ‘bolichico’?
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
In 2012 correspondeert oplichter en zedendelinquent Jeffrey Epstein met een Venezolaanse zakenman over het kopen van obligaties in het staatsoliebedrijf Pdvsa. De man mailt Epstein een rijtje namen uit de Venezolaanse elite die hij aan de Amerikaan wil voorstellen.
Een van hen is Alejandro Betancourt, eigenaar van energiebedrijf Derwick Associates, de man met wie de VS nu zeventien Venezolaanse olievelden gaan uitbaten. ‘Hij is pas 34 jaar oud en heeft meer dan 3 miljard dollar aan contracten met de Venezolaanse overheid’, schrijft de man blijkens informatie uit de Epstein-files. ‘Heel, heel interessante jongen.’
In Venezuela regeert op dat moment Hugo Chávez, de charismatische militair die in 1999 de verkiezingen won en sindsdien met zijn populistische vorm van socialisme het Zuid-Amerikaanse land grondig heeft verbouwd. Terwijl hij oliedollars over Venezuela uitstrooit, brengt hij met omvangrijk mismanagement het voortbestaan van de oliesector in gevaar.
In de laatste jaren van Chávez’ regering (hij overlijdt begin 2013) kampt het olierijke land steeds vaker met stroomstoringen. In de toenemende chaos liggen er kansen voor gewiekste zakenmensen. De jonge Leopoldo Alejandro Betancourt López, geboren in 1980 in Caracas, en zijn neef Pedro Trebbau slepen met hun kersverse bedrijf Derwick Associates meerdere miljardencontracten binnen voor het bouwen van twaalf energiecentrales.
Volgens de corruptiewaakhond Transparencia Venezuela, die opereert vanuit de diaspora, brachten Betancourt en zijn neef bijna 3 miljard dollar meer in rekening bij Chávez dan de kostprijs van de centrales, die in de jaren daarna veel minder stroom zouden produceren dan was beloofd.
Betancourt komt in die jaren in Venezuela bekend te staan als een van de ‘bolichicos’, een groep jonge mannen uit de hogere middenklasse met nauwe (en lucratieve) banden met de regering. Ze heten ‘bolijongens’, omdat Chávez zijn ‘Bolivariaanse’ revolutie vernoemde naar de Zuid-Amerikaanse vrijheidsstrijder Simón Bolívar.
Als Chávez sterft aan kanker heeft Betancourt zijn miljarden al binnen. Onder Chávez’ repressieve opvolger Nicolás Maduro glijdt Venezuela vanaf 2013 de afgrond in. De toch al wankele oliesector stort volledig in elkaar als de olieprijs halveert. In de jaren die volgen beleeft het land een bittere economische crisis.
Terwijl miljoenen Venezolanen honger lijden, beproeft ondernemer Betancourt zijn geluk in Europa. In Spanje steekt hij 50 miljoen euro van zijn Venezolaanse geld in het zonnebrillenmerk Hawkers. Hij strikt de Argentijnse wereldster Lionel Messi voor een reclamespot. ‘Welcome to the revolution’, luidt een van de slogans. Ook koopt hij een kasteel in Spanje, dat in 2016 door de autoriteiten wordt doorzocht vanwege verdenkingen van witwassen.
In de schaarse interviews op businesswebsites spreekt Betancourt over zijn zonnebrillenavontuur als zijn grote ‘transformatieve ervaring’. Zijn eerdere, extreem lucratieve jaren in de Venezolaanse energiesector noemt hij nauwelijks. Naar eigen zeggen is zijn motto: ‘De juiste mensen moeten goede ideeën uitvoeren om hun volledige potentie te bereiken.’ Vrij vertaald: Betancourt is vaak de juiste man op het juiste moment.
Het is geen toeval dat hij de zakenpartner wordt van de Amerikaanse overheid in wat president Trump de ‘grootste oliedeal in de geschiedenis’ noemt. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is Betancourts bedrijf North American Blue Energy Partners (Nabep, opgericht in 2024) na het Amerikaanse Chevron het grootste private oliebedrijf in Venezuela. Het is daarom een voor de hand liggende partner.
Onderzoeksjournalisten van nieuwssite Axios schrijven deze week dat Betancourt de Amerikanen al opviel tijdens de eerste termijn van Trump (2017-2021). De zakenman bekeerde zich toen tot het Venezolaanse oppositiekamp. Hij gebruikte zijn contacten in de regering van Maduro om binnenlandse steun te verzamelen voor een transitie naar de door de VS gesteunde oppositieleider Juan Guaidó, zo meldt de Amerikaanse nieuwssite.
In een interview met een Venezolaanse journalist refereert ook Rubio deze week zijdelings aan die periode. ‘Tijdens het eerste mandaat van Trump steunde hij de oppositie’, zegt hij. ‘Hij raakte in onmin bij Maduro.’
Volgens Axios dook Betancourt opnieuw op toen de VS rond de jaarwisseling een militaire inval in Venezuela planden en uitvoerden. Hij tastte bij vicepresident Delcy Rodríguez af of zij na een val van Maduro het land zou willen leiden, zo stellen bronnen tegen de Amerikaanse journalisten.
Na zijn eerste klapper onder Chávez boekt Betancourt nu opnieuw een miljardensucces door een overheidscontract binnen te halen, dit keer met de Amerikanen.
Acht maanden na de ontvoering van Maduro tonen Amerikaanse oliebedrijven zich nog steeds huiverig om actief te worden in de onzekere Venezolaanse oliesector. Het Witte Huis heeft daarom een andere route gekozen: het Pentagon wordt partner in Betancourts oliebedrijf Nabep (via het ‘Office of Strategic Capital’).
Dat bedrijf gaat met een concessie van de Venezolaanse overheid de olievelden uitbaten. Washington vergeet gemakshalve dat Betancourt een van de verdachten was in een Amerikaans onderzoek uit 2019 naar het witwassen van verdoezeld Venezolaans overheidsgeld. ‘Binnen onze systemen bestaat geen enkel onderzoek naar hem’, zegt Rubio daarover.
In een ‘fact sheet’ over de oliedeal stelt het Witte Huis dat het in Nabep een betrouwbare partner heeft gevonden – dit in tegenstelling tot de ‘corrupte handlangers van Chávez en Maduro die voorheen de olievelden beheerden.
3x Alejandro Betancourt
Tegen de Venezolaanse zakenman lopen corruptieonderzoeken in Spanje en Zwitserland. Hij is nooit veroordeeld.
In de VS kwam Betancourt voor in een witwasonderzoek genaamd Money Flight, waarbij honderden miljoenen dollars van staatsoliebedrijf Pdvsa werden verdoezeld. Hij werd echter niet bij naam genoemd, maar als ‘samenzweerder 2’.
De Venezolaanse interimpresident Delcy Rodríguez nam het woensdag, tijdens een bezoek van de Amerikaanse energieminister Chris Wright aan Caracas, op voor Betancourt. ‘In Venezuela is hij jaren geleden vrijgesproken en in de VS lopen geen onderzoeken naar hem.’ Ze verweet de pers vooringenomenheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant