De talkshowtafel is vaak een carrousel van dezelfde onderwerpen en gezichten. Ook Quin Blokzijl zelf is als vuilnisman regelmatig afgebeld voor iemand met meer diploma’s of een dikkere portemonnee. Daarom een oproep: nodig ook werkende burgers uit.
Zet een talkshow aan en de kans is groot dat een vaste mediapersoonlijkheid of een academicus in beeld verschijnt. Maar waar is de stratenmaker uit de buurt, de kapper uit het winkelcentrum, of de schilder op de steiger? Waarschijnlijk achter in het publiek, thuis op de bank of aan het werk. Daarnaast liet de Volkskrant zien dat talkshows, ook die van de publieke omroep, verder naar rechts opschuiven uit angst om als 'links' te worden weggezet. Maar mag dit eigenlijk wel?
De Mediawet schrijft voor dat de publieke omroep een evenwichtig beeld van de samenleving moet geven en de pluriformiteit van overtuigingen, opvattingen en interesses moet weerspiegelen. Voor commerciële zenders geldt die wettelijke plicht niet; zij mogen in theorie steeds dezelfde mensen uitnodigen. Toch mogen we ook van hen een verantwoordelijkheid verwachten. Het kan niet zo zijn dat werkende burgers nagenoeg volledig buiten beeld blijven.
Over de auteur
Quin Blokzijl is vuilnisman en activist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Eerder schreef ik in de Volkskrant dat de Tweede Kamer uit mensen met diploma’s en dikke portemonnees bestaat, waardoor veel mensen zich van de democratie afkeren. Door dit artikel werd ik als vuilnisman uitgenodigd door RTL Tonight en Buitenhof, om vervolgens op het laatste moment te worden afgezegd. Die avond zag ik op mijn ene geplande stoel een theoretisch opgeleide media-ondernemer van adel over hetzelfde onderwerp praten. En op de andere zaten oud-ministers en directrices over de Verenigde Staten en virologie.
Wat ik over de Tweede Kamer schreef, geldt dus ook voor de media: redacties kiezen vooral onderwerpen en gezichten die henzelf interesseren, niet voor burgers. Als het voor mij als praktisch opgeleide – de meerderheid van de bevolking – al lastig is om door dit glazen plafond te breken, geldt dat voor iedereen buiten de Hilversumse bubbel.
Uit de laatste Monitor Representatie blijkt dat 37 procent van de mensen in non-fictieprogramma’s vrouw is en dat 0,6 procent van de mensen op televisie een (zichtbare) beperking heeft, tegenover 12 procent van alle Nederlanders. En dan heb ik het nog niet eens over kleur.
Bovendien zijn talkshows veelal een carrousel. Neem Jona van Loenen, een econoom die na één optreden bij Vandaag Inside mediabreed tot ‘huiseconoom’ werd gebombardeerd. Of Lale Gül, een islamkritische opiniemaker voor wie de tv-contracten voor het oprapen liggen. Ook journalisten fungeren steeds vaker als vaste ‘duider’ en bezetten daarmee een stoel aan tafel.
En dan nog de ruime zendtijd voor sommige politici. Rob Jetten (D66) was tijdens de vorige campagne nauwelijks van het scherm weg te slaan, en won de verkiezingen. Iets wat Caroline van der Plas (BBB) eerder ook leek te overkomen. Zo worden de zorgen van praktisch opgeleiden vooral besproken door mensen die ze zelf niet meemaken, terwijl die zendtijd ook naar werkende burgers had kunnen gaan.
Bij Pauw & De Wit werd er vorig seizoen veel gesproken over sociale zekerheid. Academici, journalisten en politici, bijna iedereen zat aan tafel, behalve een werkende burger. In de podcast van BOOS vertelde Bob Scholte van het linkse platform LeftLaser dat RTL, de commerciële omroep, hem ook ooit als enige heeft uitgenodigd. Volgens hem heeft BNNVara, ooit de omroep van de arbeidersbeweging, de groep waarvoor hij ook zegt op te komen uit het oog verloren.
Op de vuilniswagen werk ik met mensen die zich uitstekend kunnen uitdrukken. Mijn vrachtwagenchauffeuse debatteert vaak eloquenter dan menig talkshowgast, zonder stapels diploma’s of een goedgevulde bankrekening. Ook JOBmbo of FNV, organisaties die opkomen voor praktisch opgeleiden, worden vertegenwoordigd door deze groep zelf. Het is dus geen gebrek, maar een keuze om het grootste deel van Nederland buiten beeld te houden.
Het is de morele plicht van de media om verschillende stemmen een podium te geven, juist ook die nog nooit zijn uitgenodigd. De publieke omroep, waar we allemaal belasting aan betalen, heeft bovendien de wettelijke plicht. Nodig dus ook eens een werkende burger uit als het daarom gaat. Wat kan er misgaan als een bekend onderwerp of gezicht een avondje op de bank blijft? Misschien ziet iemand die zich niet op televisie herkent, zichzelf dan ook terug op het scherm.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant