Yorgen Fenech is woensdag vrijgesproken van de moord op de Maltese journalist Daphne Caruana Galizia in 2017. Wie is deze invloedrijke zakenman, die in een WhatsApp-groep zat met de politiechef, en waarom was hij een verdachte in de moordzaak?
Na een rechtszaak van 55 dagen, de langstdurende moordzaak in de Maltese geschiedenis, werd zakenman Yorgen Fenech (44) woensdag vrijgesproken. Hij zou de opdracht hebben gegeven om onderzoeksjournalist Daphne Caruana Galizia met een autobom om het leven te brengen, op 16 oktober 2017, luidde de verdenking.
Op haar blog Running Commentary noemde Caruana Galizia, die over corruptie schreef onder de zakenelite en politici op Malta, de naam van Yorgen Fenech slechts één keer: in 2013, toen ze hem noemde als winnaar van de aanbesteding voor de nieuwe elektriciteitscentrale op het eiland. Vlak voor haar dood was ze een corruptiezaak rondom diezelfde centrale op het spoor, met Fenech en kabinetsleden van premier Joseph Muscat als hoofdrolspelers. Maar er is te weinig bewijs dat Fenech ook achter haar moord zat, aldus een negenkoppige jury.
Als telg van een invloedrijke Maltese zakenfamilie was Yorgen Fenech al vroeg voorbestemd om het familie-vastgoedimperium over te nemen. Onder meer het Hilton-hotel en de beeldbepalende Portomaso-wolkenkrabber en -jachthaven in toeristentrekpleister St. Julian’s is van familiebedrijf Tumas Group. The Times of Malta schreef in 2002 over de ‘Midas touch’ van Yorgens vader George: alles wat hij aanraakte, veranderde in goud.
Dat leek aanvankelijk ook voor Yorgen zelf te gelden, die na de dood van zijn vader in 2014 met een oom de scepter zwaaide bij het bedrijf. Door vrienden en bekenden wordt Yorgen Fenech omschreven als ‘aimabel en benaderbaar, ondanks dat hij wat verlegen is’, zo schreef Malta Today. Met succesvolle casino’s en hotels ging het Fenech voor de wind.
Na de moordaanslag op Caruana Galizia in 2017 veranderde dat. Zij was vlak voor haar dood een mysterieus bedrijf met de naam ‘17 Black Ltd.’ op het spoor. Die firma kwam ook voor in de Panama Papers: vanuit het bedrijf zou via brievenbusfirma’s smeergeld aan hooggeplaatste Maltese politici uit het kabinet van premier Joseph Muscat zijn betaald.
Begin november 2018 bleek uit onderzoek van persbureau Reuters dat 17 Black op naam van Fenech stond. De steekpenningen zouden zijn bedoeld om een vergunning te laten goedkeuren voor de nieuwe energiecentrale van Fenech, ElectroGas.
Een plastic schepijsbak leek Fenech de das om te doen. Die had een bij de moord betrokken tussenpersoon strak tegen zich aangedrukt toen hij in november 2019 werd opgepakt: er zaten usb-sticks en telefoons met belastend bewijs in. In ruil voor immuniteit wilde de man verklaren wie hem de opdracht en het geld had betaald voor de aanslag.
Premier Muscat ging akkoord, waarop het Fenech te heet onder de voeten werd. De volgende morgen werd hij gearresteerd op zijn luxueuze jacht Gio, waarmee hij probeerde het land te ontvluchten. Tien dagen later werd hij aangeklaagd voor het beramen van de moordaanslag.
Tijdens de rechtszaak werd duidelijk hoe dicht de zakenman tegen de Maltese politieke elite aan schuurde. In 2014 deed hij premier Muscat voor kerst een wit-gouden Bulgari-horloge van 20 duizend euro cadeau, voor zijn verjaardag in 2019 drie peperdure flessen Petrus-wijn. Ook zat hij tot kort voor zijn arrestatie in een groepsapp genaamd ‘No Valletta, no party’, met daarin onder meer toenmalig politiechef Silvio Valletta. Die leidde een deel van het onderzoek naar de moordaanslag op Caruana Galizia, en noemde Fenech ‘zijn beste vriend’.
In totaal werden zes personen aangeklaagd voor de moordaanslag. Twee broers die de autobom plaatsten, werden in 2022 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 40 jaar, twee leveranciers van de bom kregen levenslang en een handlanger die getuigde kreeg 15 jaar cel. Ook betekende de betrokkenheid van Fenech het einde van premier Muscat: aanhoudende protesten in de nasleep van de arrestatie noopten hem om begin 2020 af te treden.
Usb-sticks, appgroepen, horloges en een gevallen premier ten spijt: Fenech gaat vrijuit.
Bij het verlaten van de rechtbank afgelopen woensdag gaf de zakentycoon geen commentaar. Zijn advocaat zei dat Fenech ‘heeft gewonnen van de onderdrukking van de staat’. Harder klonken de demonstranten buiten de rechtbank, die hem ‘moordenaar’, ‘stuk vuilnis’ en ‘maffia’ toeschreeuwden.
Malta heeft ‘gefaald in het beschermen van Daphnes leven’, stelde haar familie na de uitspraak. ‘Negen jaar na de brute moord op Daphne zijn de instutionele tekortkomingen die haar moord mogelijk maakten nog steeds niet aangepakt en verholpen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant