De lokale autoriteiten van de Noorse eilandengroep Spitsbergen hebben een Russisch commercieel schip in beslag genomen. Rusland reageert woedend. President Vladimir Poetin noemde de actie, die werd verricht op verzoek van een Oekraïens staatsbedrijf, een ‘daad van staatsterrorisme’.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het schip, de Professor Moltsjanov, werd woensdag door de autoriteiten van Svalbard aan de ketting gelegd nadat een rechtbank positief had gereageerd op een verzoek van het Oekraïense energiebedrijf Naftogaz. Dit staatsbedrijf won in 2023 een internationale rechtszaak tegen Rusland vanwege de Russische annexatie van de Krim.
Rusland werd toen door een arbitragetribunaal in Den Haag veroordeeld tot het betalen van 4,2 miljard dollar als compensatie voor bezittingen die Naftogaz sinds 2014 op de Krim was kwijtgeraakt. Omdat Moskou weigert te betalen, probeert het Oekraïense staatsbedrijf in meerdere landen Russische bezittingen in beslag te nemen.
Nadat Naftogaz erachter was gekomen dat het Russische schip in Svalbard zou verschijnen, werd de rechter ingeschakeld. Na de uitspraak van de rechter, besloot de gouverneur van de eilandengroep het schip in beslag te nemen. Svalbard, waarvan Spitsbergen het belangrijkste eiland is, ligt tussen de Noordpool en Noorwegen in.
Naftogaz wil de Professor Moltsjanov, een voormalig onderzoeksschip dat nu wordt gebruikt voor expeditiereizen, verkopen. ‘Rusland kan zich niet aan zijn verantwoordelijkheid onttrekken door simpelweg te weigeren een internationale arbitrage-uitspraak na te leven’, aldus Naftogaz-topman Serhi Fedorenko.
Behalve Poetin haalde ook het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken hard uit naar Noorwegen. Moskou moet al enige tijd toezien hoe olietankers en andere vrachtschepen van de Russische ‘schaduwvloot’, die worden ingezet om de internationale sancties tegen Rusland te ontwijken, door landen in beslag worden genomen.
Het ministerie sprak van ‘piraterij’. De Russische ambassadeur in Noorwegen, Nikolaj Korsjoenov, eiste onmiddellijke teruggave van het schip. Hij noemde het Noorse optreden een ‘politiek gemotiveerde schending van het internationaal recht’. Moskou zei naar de rechter te zullen stappen om de inbeslagname terug te draaien.
De Noorse regering verwierp echter de Russische aanvallen. Oslo zei dat de kustwacht en de marine niet waren betrokken bij de actie en dat het een zaak was van de lokale autoriteiten.
De inbeslagname ligt ook gevoelig, omdat hij plaatsvond in Svalbard. De eilandengroep maakt volgens een internationaal verdrag al zo’n honderd jaar deel uit van Noorwegen. Maar het verdrag bepaalt ook dat burgers van landen die het verdrag hebben ondertekend, zoals Rusland, zich zonder visum op de eilanden mogen vestigen.
In een van de twee grote Russische nederzettingen, Barentszburg, werd de Professor Moltsjanov aan de ketting gelegd. Het schip kwam er dinsdag aan met aan boord een groep Russische wetenschappers. Wat er gaat gebeuren met de bemanning en de passagiers van het schip, was donderdag niet duidelijk.
‘De gouverneur zal in samenwerking met Trust Arktikugol zorgdragen voor de bemanning en passagiers aan boord van het schip’, liet het kantoor van de gouverneur weten. Trust Arktikugol is het Russische bedrijf dat de belangen van Moskou in de eilandengroep behartigt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant