is redacteur klassieke muziek van de Volkskrant.
Nergens kom je dezer dagen dichter bij een tijdmachine dan in Utrecht. En dat zonder larpers in historische kostuums. Al zal er vast een heel klein beetje overlap zijn tussen het publiek en de beoefenaars van live action role playing.
Wat is er gaande? Het Festival Oude Muziek heeft de binnenstad – TivoliVredenburg, de mooiste kerken en andere historische locaties – weer overgenomen. In tien dagen zijn er meer dan 250 concerten, lezingen en andere evenementen. Op de eigen site rept het festival inmiddels van meer dan 70 duizend bezoekers (dat zijn er meer dan op Lowlands), maar eigenlijk weten ze niet precies hoeveel mensen er komen, omdat voor ieder evenement aparte kaartjes worden verkocht (en er ook een hoop gratis zijn).
Hoe dan ook is het – zeg ik als recensent en liefhebber die sinds 2008 geen editie heeft gemist – met afstand het waardevolste, best gecureerde en inhoudelijk sterkste klassiekemuziekfestival in Nederland.
Hoewel het, voor de goede orde, juist eens niet om muziek uit de ‘klassieke periode’ en daarna gaat. In Utrecht wordt de muziek uit de middeleeuwen, renaissance en barok onderzocht, gevierd en in perspectief geplaatst, vanuit de wetenschap dat de musicus herschept voor een publiek dat heel andere referentiekaders heeft dan de oorspronkelijke toehoorders.
Woensdag bracht de tijdmachine me naar de Dolomieten in de vroege 15de eeuw. In de Pieterskerk speelde Ensemble Leones een bedwelmend programma rond Oswald von Wolkenstein, de Zuid-Tiroolse edelman, diplomaat, ridder, pelgrim, reiziger én liedcomponist.
De avond ervoor was ik in de balzaal van Paushuize, gebouwd voor de enige Nederlandse paus (die er nooit zou wonen), maar in gedachten in Spanje in de 17de eeuw. Om precies te zijn: entre dos álamos verdes (tussen twee groene populieren). Sopraan Luciana Cueto, gitarist en tenor Adrián Rodríguez Van der Spoel en harpist Manuel Vilas Rodríguez speelden en zongen bloedmooi in een intieme salon. De teksten werden er door de bijdragen van voordrachtskunstenaar Simon Mulder nog intenser op.
Een recente toevoeging aan het festival zijn de sessies waarin met een (onder vaste festivalgangers, althans) beroemde musicus naar zijn of haar opnamen wordt geluisterd. En zo zat ik ineens in een hifi-winkel vol dure versterkers en luidsprekers pal tegenover de Engelse sopraan Emma Kirkby. Haar slanke, maar intense stem en haar subtiele versieringskunst vormden in de tijd waarin het festival ontstond (1982) dé blauwdruk van het oudemuziekgeluid.
Toen festivaldirecteur en gelegenheidsinterviewer Xavier Vandamme haar legendarische Hildegard von Bingen-album met Gothic Voices draaide (A Feather on the Breath of God, opgenomen in 1981), vertelde Kirkby dat een dag voor de opname haar vader een beroerte had gekregen. Ze had het alleen de opnameleider toevertrouwd, die droogjes opmerkte: ‘Dan zing je straks wel de juiste muziek.’
Zo luister je door een triest buitenmuzikaal gegeven ook weer anders naar een oud album.
Wekelijks neemt Bor Beekman, Robert van Gijssel, Els de Grefte, Joris Henquet, Merlijn Kerkhof of Anna van Leeuwen stelling in de wereld van film, muziek, theater of beeldende kunst.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant