Het westnijlvirus rukt verder op in Nederland. Inmiddels blijken negen ziekenhuispatiënten met het tot voor kort exotische virus besmet te zijn. Dat betekent dat er veel meer besmettingen moeten zijn, want veruit de meeste mensen merken niets van het virus of voelen het als griep.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
‘We lopen achter de feiten aan’, reageert hoogleraar virologie Marion Koopmans (Erasmus MC) dan ook vanuit Finland, waar ze net een bespreking over het westnijlvirus bijwoont. ‘Het is inmiddels best een flinke uitbraak. Er zijn ook flink wat meldingen van paarden. Dat onderstreept dat we een flink deel van de infecties missen. Kenmerkend voor een vroege uitbraakfase.’
Uitgesloten is overigens dat het virus zal leiden tot corona-achtige toestanden, met lockdowns, mondkapjes of afstand houden. Het westnijlvirus verspreidt zich namelijk niet van mens tot mens, maar via de steek van (huis)muggen. Die pikken het virus weer op uit het bloed van vogels.
‘Je kunt zeggen: so what, je kunt er toch weinig aan doen. Maar dat is denk ik te kort door de bocht’, vindt Koopmans. ‘We staan aan het begin van de opkomst van een nieuw probleem. Hoe gaan we daarmee om? Wat betekent dit voor bloeddonoren? Zijn er bepaalde plaatsen met een hoger risico? Hoe zit het met de relatie met nieuwe waterbergingsoplossingen waaraan men werkt, vanwege het klimaat?’
Woensdag maakte het RIVM bekend dat het virus bij nog eens zeven patiënten is aangetoond, bovenop de twee bij wie dat al vaststond. Eén patiënt, in de regio Utrecht, is overleden. Ook lijkt de uitbraak zich te hebben uitgebreid naar Noord-Holland. Andere gevallen komen uit de natte gebieden rondom Nijmegen en Utrecht en uit Midden-Delfland.
Hoogleraar virologie en muggenziektenexpert Chantal Reusken van het RIVM schetste in deze krant vorige week al: in risicogebieden zal men in Nederland voortaan ’s zomers wellicht meer rekening moeten gaan houden met het nieuwe virus. ‘Denk aan het standaardverhaal zoals we dat kennen uit de tropen: draag in de schemering lange mouwen en broeken, voorkom stilstaand water, slaap onder een klamboe.’ Dat geldt te meer voor ouderen en andere kwetsbare groepen.
Behalve bij mensen is het virus volgens de laatste cijfers ook vastgesteld bij vijf paarden en zes vogels, dood en levend. Zeker één van de paarden heeft men vanwege de ziekte moeten laten inslapen. Bij controles is het virus ook aangetroffen bij enkele muggen.
Het westnijlvirus dook in ons land eerder op in 2020 en 2025, toen ook enkele mensen en paarden ziek werden. De huidige uitbraak is niet alleen groter, maar valt ook extra op omdat het de tweede zomerse uitbraak op rij is. Onduidelijk is nog of het virus ook in Nederland overwintert, of meekomt met trekvogels. In de herfst ebben uitbraken doorgaans weer weg.
Het virus veroorzaakt bij zo’n een op de vijf mensen klachten zoals koorts, diarree, buikpijn en hoofdpijn. In enkele gevallen escaleert de ziekte tot gevaarlijke hersen- of hersenvliesontsteking, met verwarring, pijn en hoge koorts. Een medicijn of vaccin is er niet.
Het virus is geen direct gevolg van klimaatopwarming – de vogels en muggen die het verspreiden leven hier al – maar heeft wel baat bij warmere zomers. Bij meer warmte doorloopt het virus sneller zijn cyclus van muggenmaag naar steeksnuit. Bovendien zijn muggenvolken bij warm weer groter en actiever.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant