In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Voor het eerst heeft Duitsland Rusland verantwoordelijk gesteld voor een ‘hybride aanval’ op Duitse bodem – een poging tot een drone-aanval op een Oekraïens transportvliegtuig op het vliegveld van Leipzig. ‘De gebruikte middelen – zoals de configuratie van de drone, de explosieven en detoneringssystemen – zijn ons bekend van andere hybride operaties door Rusland’, zei buitenlandminister Johann Wadephul. Er zijn twee verdachten in beeld, meldden Duitse media woensdag.
‘Er zullen andere incidenten volgen’, heette het dinsdag in Berlijn. Diezelfde dag werd een hoogspanningsstation in Brandenburg beschadigd in wat het desbetreffende bedrijf ‘een aanval’ noemt. Woensdag volgde een ander incident bij een hoogspanningsstation in Bergheim. En er ontplofte een handgranaat op het treinstation van Augsburg, waarbij twee jonge Oekraïners gewond raakten. Allemaal toeval? Dat kan.
De Duitse bekendmaking leek bedoeld om de situatie niet te escaleren: zij kwam niet van bondskanselier Merz (die eerder zei dat de aanstichters ‘zullen boeten’) maar van twee ministers. De sanctie, sluiting van twee Russische spionagenesten (een consulaat en een cultureel centrum), toont diplomatiek ongenoegen, maar geen wilskracht (zoals met de levering van Taurus-raketten aan Oekraïne).
In Brussel sprak Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen van een ‘aanval met materieel van militair niveau, uitgevoerd door Russische agenten op EU-grondgebied’. Buitenlandchef Kaja Kallas zei dat het voorval in Leipzig ‘alle tekenen vertoont van staatsterrorisme’.
Het is goed dat sommige politici de verhullende term ‘hybride aanval’ beginnen los te laten – zeker gezien de openlijke dreigementen die Rusland rondstrooit. Het probleem ligt bij het antwoord daarop, of het gebrek daaraan. ‘Intimidatie zal niet werken’, zei Von der Leyen, verwijzend naar Europese ‘snelle reactieteams’ die in Moskou waarschijnlijk op de lachspieren werken.
Helaas werkt Russische intimidatie wél, in Duitsland en grote delen van verdeeld Europa. Economische pijn en angst voor oorlog winnen het bij veel Europeanen van de wens om Poetins agressie te stoppen. Duitsland is nog de grootste steunpilaar van Oekraïne. Aankomend weekend dreigt echter de AfD, die de steun aan Oekraïne wil stoppen en de sancties tegen Rusland wil opheffen, aan de macht te komen in de deelstaat Sachsen-Anhalt.
Andere voorbeelden (de hele lijst is schrikbarend lang): In Italië wordt premier Meloni’s positie bedreigd door een pro-Russische oud-generaal die de hulp aan Oekraïne wil stoppen. Door angst gedreven Belgische politici blijven zich verzetten tegen inzet van alle bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne. Geert Wilders noemt steun aan Oekraïne inmiddels ‘abject’ en Forum voor Democratie praat woord voor woord Russische propaganda na, nota bene in het land van MH17. Schaamteloos.
Terwijl intern de splijtende politieke krachten loeren op hun kans om te zwichten voor Poetins eisen, heeft Europa extern (nog) niet de middelen of wilskracht om Rusland af te schrikken. En Trumps Amerika twijfelt openlijk aan inzet van militaire middelen in Europa. Kortom, Rusland heeft komend jaar volop kansen tot escalatie, ook op EU-grondgebied.
Het is dus niet overdreven te spreken van een gevaarlijk moment voor Europa. Toch is daar in de nationale politiek van veel landen, Nederland incluis, weinig van te merken. Politiek en economisch chagrijn werkt verlammend. Wegkijken is een beproefde Europese strategie, maar het risico hiervan is dat de prijs die later betaald moet worden, steeds hoger wordt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant