Sabotage Europese ministers van Buitenlandse Zaken spraken hun afkeuring uit van Russische sabotageacties in Europa, zoals de droneaanval in Leipzig. Nog meer Russen komen op sanctielijsten en Frankrijk dringt aan op scherper optreden tegen de Russische schaduwvloot.
Een Oekraïens transportvliegtuig op het vliegveld van Leipzig.
Een aantal Europese landen, waaronder Nederland en de EU, heeft Russische diplomaten op het matje geroepen nadat Duitsland afgelopen dinsdag Rusland als dader heeft aangewezen van een poging tot een aanslag met drones op het vliegveld van Leipzig. EU-buitenlandchef Kaja Kallas omschreef de mislukte droneaanval van begin vorige maand als een vorm van door een „staat gesteund terrorisme”.
Het Duitse vliegveld wordt vaak gebruikt om militaire goederen naar Oekraïne te vervoeren. Begin augustus werd in de buurt van een geparkeerd Oekraïens transportvliegtuig een drone met het explosief semtex aangetroffen.
Duitsland wees Rusland dinsdag aan als schuldige en besloot het Russische consulaat in Bonn en een Russische culturele instelling in Berlijn te sluiten. De aankondiging viel samen met een tweedaags informeel overleg van Europese ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken in Ierland. De EU-vergadering kreeg het karakter van een steunbetuiging aan Duitsland en collectieve afkeuring van Rusland. „Ik ervaar veel eenheid en steun”, zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul.
De droneaanval in Leipzig maakt deel uit van een reeks incidenten deze zomer aan de oostflank van het NAVO-grondgebied. Zo brak er brand uit in een dronefabriek in Polen en werden drones gesignaleerd in Estland en Letland. Russische acties blijven volgens EU-lidstaten niet beperkt tot die regio. Spanje heeft Rusland (en Israël) ervan beschuldigd de stroom migranten uit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta op gang te hebben gebracht door desinformatie te verspreiden.
Terwijl de EU-ministers woensdag in Ierland vergaderden, werd in Duitsland onderzoek gedaan naar twee nieuwe incidenten. In de deelstaten Brandenburg en Noordrijn-Westfalen werden mogelijk onderdelen van het elektriciteitsnet gesaboteerd of pogingen daartoe ondernomen. Het is nog onduidelijk wie daarvoor verantwoordelijk is.
Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot is de aanval in Leipzig onderdeel van een strategie van Moskou om „de Europese Unie, de democratische processen en de steun voor Oekraïne te ondermijnen.” Op de EU-vergadering waren ministers uit onder andere Canada, Noorwegen, Oekraïne en het Verenigd Koninkrijk te gast. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband zei dat het Rusland niet zal lukken een wig te drijven tussen de Europese landen.
Zijn Litouwse ambtsgenoot Kestutis Budrys wees erop dat hybride aanvallen voor Rusland een goedkope manier zijn om spanningen in westerse samenlevingen te veroorzaken. „Het is overduidelijk dat Rusland denkt dat er geen politieke kosten verbonden zijn aan de hybride aanvallen.” Steeds meer politici mijden intussen het eufemistische begrip „hybride aanval” en spreken liever over „aanvallen” of „sabotage”.
Door Rusland expliciet als dader aan te wijzen van de aanval in Leipzig nam de druk op Europese landen toe om met nieuwe maatregelen te komen om Rusland te straffen en Oekraïne te steunen. De EU heeft sinds de grootschalige Russische invasie in 2022 21 sanctiepaketten afgekondigd. Ongeveer drieduizend instellingen en personen, onder wie president Poetin, zijn op een sanctielijst gezet. Ook zijn Russische banken aangepakt en bedrijven die drones produceren. Daarnaast zijn personen en bedrijven gestraft uit landen die Rusland helpen de Europese sancties te omzeilen, zoals China en Belarus.
In het kader van een nieuwe reeks maatregelen wil de EU 1.600 personen die een rol hebben in het Russische militair-industrieel complex op de sanctielijst zetten. Personen op die lijst kunnen bijvoorbeeld niet meer bij hun tegoeden op Europese rekeningen. De Franse minister Barrot pleitte voor een nog hardere aanpak van de Russische schaduwvloot waarmee Moskou oliesancties omzeilt.
In EU-verband wordt gezocht naar extra steunmaatregelen voor Oekraïne. Kyiv heeft dringend raketten nodig voor het Patriot-luchtafweersysteem. Die zijn schaars, maar een aantal EU-landen zou nog reserves hebben.
Daarnaast heeft Oekraïne snel meer geld nodig, onder andere om de infrastructuur te repareren die Rusland in de aanloop naar de winter steeds weer onder vuur neemt. De ministers onderzoeken of EU-steun die bedoeld is voor volgend jaar naar voren gehaald kan worden.
EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak woensdag in Brussel met NAVO-chef Mark Rutte over de droneaanval in Leipzig. Von der Leyen onderstreepte daarna dat de aanval een nieuwe fase in de confrontatie met Rusland markeert. Rusland wordt steeds roekelozer, zei ze. „Europeanen worden geconfronteerd met de harde waarheid dat dit het nieuwe normaal is. We moeten harder ons best doen”.