Het optreden van psychiater Jim van Os in de laatste aflevering van Zomergasten maakte veel los. De ouders van Milou vonden zijn excuses in de kwestie rond de euthanasie van hun dochter ‘onoprecht’. Volkskrant-lezers reageren.
Met verbazing keek ik naar Zomergasten van afgelopen zondag met psychiater Jim van Os. Hoe kan iemand die zo empathisch overkomt niet inschatten wat voor impact een door hem ondertekende brief aan het Openbaar Ministerie, waarin euthanasie bij jonge mensen aan de kaak wordt gesteld, heeft op de ouders van Milou? Hij verweerde zich door te zeggen dat de brief vertrouwelijk bedoeld was, maar er werd ook gevraagd om ‘een verkennend strafrechtelijk onderzoek te verrichten naar Milous euthanasie’. Dus dan zou het OM bij de ouders van Milou uitkomen. Hoezo vertrouwelijk?
Dus ook hierin kwam de heer Van Os niet geloofwaardig over. Ik maak mij al boos over de brief en het optreden van deze psychiater, wat moet dit dan wel niet voor de ouders van Milou betekenen?
Gerda Verwoerd, Breukelen
Mijn oprechte medeleven aan de ouders van Milou. Wat een onvoorstelbaar moeilijke tijd moeten de ouders van Milou doorstaan. Naast de lijdensweg van hun dochter, het respecteren van haar keuze en het gemis van hun dochter moeten ze nu vechten tegen insinuaties die grotendeels anoniem zijn gedaan. Dat alles moet een niet te bevatten impact hebben. De euthanasie is door de toetsingscommissie als zorgvuldig beoordeeld. De brief is door de KNMG beoordeeld als onbetamelijk en onaanvaardbaar.
De excuses van Jim van Os kwamen op mij over alsof hij met deze bewoordingen de kool en de geit wilde sparen. Daarmee doe je de situatie geen recht.
Wat ik wél kan waarderen van Jim van Os is dat hij openlijk zijn naam onder de brief heeft geschreven. Er zijn andere medeondertekenaars die dit anoniem hebben gedaan. Waarvoor juridische procedures nodig zijn om de namen te achterhalen. Alle bij de brief betrokken artsen zouden zich toetsbaar moeten opstellen, dat is moreel gezien de enige juiste weg. Als u ergens voor staat, doe dit dan met open vizier en wees niet zo laf om te duiken. Of voelt men nattigheid dat de brief een verkeerde keuze is geweest?
Ik wens de ouders van Milou veel kracht toe.
Ina van der Veen, Lisse
Afgelopen zondag pleitte Jim van Os in Zomergasten voor iets dat mij sinds mijn docentschap in de opleiding voor psychiatrisch verpleegkundigen in 1977 bezighoudt: blijf in hulpverlening de hele mens zien. Laat niet alleen diagnoses, symptomen of protocollen leidend zijn, maar ook iemands unieke verhaal in de context van leven en samenleving. Werkelijke ontmoeting is de kern van hulpverlening – in psychiatrie, zorg, coaching en welzijn.
Juist daarom wringt de berichtgeving over Van Os rond het overlijden van Milou en de brief aan het OM die hij medeondertekende. Zodra het hierover gaat, lijken zijn bijdragen gereduceerd te worden tot zijn rol in deze kwestie. Natuurlijk verdienen die brief en de rol van de betrokken artsen en psychiaters kritiek en zorgvuldige toetsing. Maar als deze fout de bril wordt waardoor we alles wat Van Os betekent beoordelen en veroordelen, verdwijnt de rest. Dan zien we in de donkerte van deze pijnlijke gebeurtenis het lichte niet meer.
Mijn pleidooi is niet: praat de fout goed. Wel: blijf het hele verhaal zien. Anders reduceren we zelf een mens tot één fout of tekortkoming.
Marjo Korrel , Eindhoven
Dat was inderdaad interessant, dat laatste Zomergasten-gesprek met psychiater Jim van Os. Maar op een gegeven moment ga je toch nadenken over zo’n gesprek. En dan vraag je je toch af: ‘Waar heb ik nou eigenlijk naar zitten te kijken?’
Heb ik nou echt een psychiater een alcoholverslaving horen vergoelijken? Dat zullen de collega’s van het Trimbosinstituut leuk gevonden hebben. Heb ik hem nou echt horen zeggen dat twee à drie IPA’tjes met 3 à 4 procent alcohol helemaal niet zo erg zijn? En dat hij alles onder controle heeft? Een IPA bevat ongeveer 6 procent alcohol. En ik neem zomaar aan dat het er meer dan drie per dag zijn.
En hoe moet ik zijn mooie woorden over empathie dan beluisteren als ik hoor dat hij aandringt op een gerechtelijk onderzoek naar het handelen van de ouders van Milou?Je kunt je op allerlei manieren zorgen maken (en die ook uiten) over de euthanasiepraktijk in Nederland, maar dit is toch wel de minst empathische manier. Wat moet ik nu denken van een man die vindt dat hij zijn zoon niet genoeg aandacht heeft gegeven, daar spijt over betuigt en binnenkort verhuist naar Frankrijk?
De conclusie moet zijn dat ik een avond heb geluisterd naar mooie verhalen, verteld door een man met een getroebleerde jeugd, een gebrek aan empathie, een workaholic met een problematische relatie met zijn zoon en een behoorlijke alcoholverslaving.
Maar het was best een mooi gesprek. Of was het dan toch een toneelstukje?
Wim Eggens, Barendrecht
‘Als je hulp nodig hebt, aarzel niet’, besloot Van Os, schrijft tv-recensent Lotte Krakers in haar bespreking van de allerlaatste Zomergasten. En in de kop: ‘Jim van Os bleek zoveel meer dan een man-met-een-mening’.
Het is op zijn minst teleurstellend dat Van Os geen gewag maakt van de realiteit dat er meer dan zestigduizend mensen op een wachtlijst staan, mensen met een ernstige psychische aandoening die het ‘gelukt is’ dat hun problemen serieus genomen werden en die een behandeling verdienen.
De ‘aarzeling’ nu, die zit ’m bij de zorgverzekeraars, het ministerie van VWS en de Nederlandse Zorgautoriteit. Het lot en het lijden van deze wachtenden met veelal ernstige psychische aandoeningen, die beslist ook ‘labels’ zullen hebben: dáár had Van Os gerust een beeld en een mening over kunnen ventileren.
Een gemiste kans om deze misstand in ‘de ecologie van omgaan met mentale problemen’ aan de kaak te stellen en beleidsmakers en de politiek in beweging te brengen.
Hans Verwimp, Nijmegen
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant