Ook achter de nieuwe en meer empathische leiderschapstrend schuilt eenduidig winstbejag, toont filmmaker Maartje Bakers.
is filmredacteur van de Volkskrant.
Het is een van de beste plekken om de hedendaagse mens van nabij te observeren in zijn natuurlijke kantoorhabitat. Maar de camera komt er niet, of hoogst zelden: in zo’n non-descript vertrek, midden tijdens een functioneringsgesprek. Wat een niet-Nederlander ongetwijfeld onmiddellijk zal opvallen, bij het zien van de achter doorgaans gesloten deuren gedraaide documentaire De manager: hoe weinig gevoelig men hier toch is voor autoriteit.
Ook het functioneren van de manager zélf komt uitgebreid ter sprake tijdens het functioneringsgesprek van diens medewerker. Geen volk zo direct als het Hollandse. ‘Heb je nog ontwikkelingswensen?’, probeert een leidinggevende. ‘Nee, allang niet meer’, klinkt het kortaf.
Filmmaker Maartje Bakers (o.a. Dansmariekes en de kort documentaire Personae) hanteert een strakke cameravoering in haar portret van de Nederlandse werkvloer. Smaakvol-steriel ingerichte kantoortuinen, met veel open (of ongezellige) ruimte. Veel aandacht voor de liften ook, of van afstand (somber?) over de reling van een kantoortuin starende loonslaven.
De managers en leidinggevenden worden recht van voren gefilmd, in klassieke verhooropstelling. Het perspectief van de kijker ligt bij de medewerkers, van wie enkel de stemmen te horen zijn.
De door elkaar heen gesneden flarden van de gesprekjes zijn gevarieerd: van de kordaat-betrokken aanpak van de politie Heerlen, waarbij ook de posttraumatische beroepsstress ter sprake komt, tot een overambitieus Utrechts softwarebedrijfje met een in oorlogstaal verpakte bedrijfsfilosofie.
De manager krijgt een diepere laag als Bakers ook de managementtrainingen bijwoont: cursussen ‘gevend leiderschap’. Daar leren de leidinggevenden hoe ze ‘veiligheidscirkels’ kunnen creëren, voor de jongste en veeleisende generatie werknemers, met een ‘balans tussen sturen en steunen’. Maar hoe steun, of stuur, je een medewerker die, zoals in de documentaire, stelt dat hij ‘als heel groen persoon’ nu eenmaal botst met ‘rode personen’?
Ook achter de nieuwe en meer empathische managementtrend schuilt eenduidig winstbejag, toont Bakers via een powerpointpresentatie van een van de managementtrainers: wisten de cursisten wel dat gelukkige werknemers 37 procent méér verkopen?
Zelf blijft de regisseur slim afwezig in haar commentaarloze film, die een metawending neemt als de camera (nu van opzij opgesteld) óók een functioneringsgesprek tussen de ene manager en de andere (lagere) manager vastlegt. Managerslingo, nu van twee kanten: over stukjes groei gaat het, of dingen die ‘geduwd’ dienen te worden. De manager is een inzichtelijk, ironisch-humoristisch en ook wat vluchtig portret van een alledaagse gruwel.
Documentaire
★★★☆☆
Regie Maartje Bakers
71 min., in 28 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant